فایننشال تایمز نوشت: سهام آمریکا بدترین افت یکروزه خود در دو ماه گذشته را تجربه کرد و هزینههای استقراض دولت افزایش یافت؛ چرا که به نظر میرسید صبر معاملهگران در برابر پیامهای متناقض ترامپ درباره ایران به پایان رسیده و سرمایهگذاران نسبت به پیامدهای افزایش قیمت نفت نگران شدهاند.
در پی سقوط کمسابقه بازارهای مالی آمریکا و افزایش نگرانیها از پیامدهای جنگ ایران، دونالد ترامپ مهلت توافق با تهران را ۱۰ روز تمدید کرد؛ تصمیمی که همزمان با جهش قیمت نفت، هشدار درباره تورم و اعزام نیروهای جدید آمریکایی به منطقه، نشاندهنده سردرگمی راهبردی واشنگتن میان تشدید نظامی و خروج از بحران است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، فایننشال تایمز نوشت: دونالد ترامپ پس از آنکه افزایش نگرانیها درباره بحران خاورمیانه موجب سقوط بازار سهام والاستریت و ثبت بدترین روز آن از زمان آغاز درگیری شد، مهلت خود برای دستیابی به یک توافق صلح با ایران را به مدت ۱۰ روز تمدید کرد.
رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه در پلتفرم «تروث سوشال» نوشت که بنا به درخواست تهران، «روند تخریب تأسیسات انرژی» را تا ۶ آوریل متوقف میکند و مدعی شد که مذاکرات برای پایان دادن به جنگ «در جریان» است و «بسیار خوب پیش میرود».
این پیام ترامپ که ۱۱ دقیقه پس از بسته شدن معاملات در والاستریت منتشر شد، تازهترین تغییر در موضع کاخ سفید در قبال جنگ یکماهه با ایران بهشمار میرود؛ جایی که رئیسجمهور میان تشدید اقدامات نظامی آمریکا و گشودن مسیر تماس با تهران برای پایان دادن به درگیری در نوسان بوده است.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که پنتاگون دستور اعزام هزاران نیروی اضافی آمریکا به خاورمیانه را صادر کرده است؛ نیروهایی که میتوانند در عملیات زمینی در ایران بهکار گرفته شوند—موضوعی که بهمعنای تشدید قابل توجه نقش واشنگتن در جنگ خواهد بود و احتمالاً به افزایش تنشها در منطقه میانجامد.
با این حال، تصمیم ترامپ برای فراهم کردن زمان بیشتر برای مذاکرات با تهران نشان میدهد که او ممکن است هنوز آماده پذیرش چنین ریسکی نباشد.
نوسان شدید بازارهای جهانی همزمان با تمدید مهلت مذاکرات ایران
این تمدید در پایان یک روز بسیار پرنوسان برای بازارهای مالی در روز پنجشنبه صورت گرفت.
نفت برنت روز پنجشنبه با افزایش ۵.۷ درصدی به ۱۰۸.۰۱ دلار در هر بشکه رسید که بزرگترین رشد این شاخص جهانی از ۱۱ مارس بهشمار میرود. نفت وستتگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با رشد ۴.۶ درصدی به ۹۴.۴۸ دلار رسید.
سهام آمریکا بدترین افت یکروزه خود در دو ماه گذشته را تجربه کرد و هزینههای استقراض دولت افزایش یافت؛ چرا که به نظر میرسید صبر معاملهگران در برابر پیامهای متناقض ترامپ درباره ایران به پایان رسیده و سرمایهگذاران نسبت به پیامدهای افزایش قیمت نفت نگران شدهاند.
شاخص معیار والاستریت، S&P 500، روز پنجشنبه با کاهش ۱.۷ درصدی بسته شد—بزرگترین افت آن از ۲۰ ژانویه—و به پایینترین سطح خود در شش ماه اخیر رسید.
شاخص نزدک کامپوزیت که تمرکز بالایی بر شرکتهای فناوری دارد، ۲.۴ درصد کاهش یافت و در نتیجه بیش از ۱۰ درصد پایینتر از اوج خود در اواخر اکتبر قرار گرفت و وارد محدوده «اصلاح فنی» شد.
در همین حال، بازده اوراق خزانه دوساله آمریکا با جهش ۰.۱۱ واحد درصدی به ۳.۹۹ درصد رسید و افزایش آن در یک ماه گذشته به بیش از ۰.۶ واحد درصد رسید؛ بدترین عملکرد آن از سپتامبر ۲۰۲۲ تاکنون.
این افزایش نشاندهنده نگرانی فزاینده سرمایهگذاران است که افزایش هزینه بنزین و گازوئیل میتواند تورم را بهطور قابل توجهی بالا ببرد، مانع از کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در سال جاری شود و حتی احتمال افزایش نرخ بهره را نیز مطرح کند. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) روز پنجشنبه هشدار داد بحران خاورمیانه میتواند تورم آمریکا را در سال جاری به ۴.۲ درصد برساند که بالاترین سطح در میان کشورهای گروه هفت خواهد بود.
استیون گری، مدیر ارشد سرمایهگذاری شرکت Grey Value Management، با اشاره به نوسانات شدید روز پنجشنبه در بازار سهام، اوراق خزانه و کالاها گفت: «بازار دچار رفتار غیرعادی نشده؛ این همان چیزی است که یک بازار کارآمد در مواجهه با عدمقطعیت شدید به آن شبیه است.»
وی افزود: «افراد با سرعتی باورنکردنی در حال تغییر مسیر هستند یا بهکلی عقبنشینی کردهاند. سردرگمی بازار کاملاً منطقی است.»
ترامپ در ابتدا برای ۲۳ مارس مهلتی تعیین کرده بود تا ایران تنگه هرمز—آبراه حیاتی برای صادرات انرژی خلیج فارس که عملاً از زمان آغاز درگیری بسته شده—را بازگشایی کند. او برای نخستینبار روز دوشنبه در پستی در تروث سوشال این مهلت را تا ۲۷ مارس تمدید کرد و از «گفتوگوهای بسیار خوب و سازنده درباره دستیابی به یک راهحل کامل و نهایی برای پایان خصومتها» سخن گفت.
تلاش آمریکا برای توافق با ایران همزمان با تقویت حضور نظامی در منطقه
از آن زمان، ترامپ به مقامات ارشد آمریکا — از جمله جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه، و جرد کوشنر — دستور داده است تلاش کنند با ایران به توافق برسند و از طریق میانجیها در پاکستان، یک طرح ۱۵ مادهای به تهران ارسال کردهاند. مقامات ایرانی مذاکره مستقیم برای دستیابی به یک توافق صلح را رد کردهاند، اما میگویند با کشورهای ثالث در تماس بودهاند تا به یک راهحل دست یابند.
ایالات متحده حدود ۵۰ هزار نیرو در منطقه دارد و از زمان آغاز جنگ علیه ایران، بیش از ۱۰ هزار هدف را مورد حمله قرار داده است. این تلاش ظاهری برای دستیابی به پایان مذاکرهای جنگ در حالی صورت میگیرد که حدود ۱۰ هزار نیروی اضافی آمریکا به همراه پنج ناو جنگی در مسیر اعزام به خاورمیانه هستند. این نیروهای اضافی — شامل حدود ۴۴۰۰ تفنگدار دریایی و هزاران چترباز نخبه ارتش — بهطور ویژه برای تصرف و حفظ مناطق زمینی آموزش دیدهاند.
