شورای امنیت سازمان ملل متحد امروز پنجشنبه (به وقت محلی) به ریاست فرانسه و با وجود مخالفت روسیه و چین، بار دیگر با برگزاری نشستی درباره ایران و کمیته ۱۷۳۷ موافقت کرد که با استفاده از یک رایگیری رویهای تشکیل شد و در نهایت جز تکرار ادعاها و مواضع آمریکا و کشورهای غربی درباره برنامه هستهای ایران، دستاورد یا تصمیم عملی جدیدی به همراه نداشت.
به گزارش جماران، به نقل از مقر سازمان ملل، نمایندگان روسیه و چین با برگزاری این نشست مخالفت کردند چرا که معتقدند قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت بهطور قطعی در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ خاتمه یافته و از آن تاریخ به بعد، این قطعنامه فاقد هرگونه اثر حقوقی یا ماموریت اجرایی محسوب میشود.
«آنا ام. اوستیگنیوا» سفیر و معاون نمایندگی روسیه در سازمان ملل پیش از رای گیری رویه ای برای برگزاری این نشست درباره ایران گفت: «هیچ مبنایی برای ازسرگیری فعالیتهای این کمیته وجود ندارد» و استدلال کرد که قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده است.
وی افزود که در همان روز، مطابق با مفاد خود قطعنامه، موضوع «عدم اشاعه» از دستورکار شورای امنیت خارج شده و برخی اعضای شورای امنیت در صدد سوء استفاده از مکانیسم اسنپ بک هستند.
او گفت که سازوکار بازگرداندن قطعنامههای پیشین تصویبشده درباره ایران ــ که در قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) پیشبینی شده بود ــ به دلایل مختلف فعال نشد.
وی استدلال کرد که طرح ادعاهای خلاف این موضوع، از جمله ادعاهایی که «در پوشش نتیجهگیریهای جانبدارانه» دبیرخانه مطرح میشوند، نامناسب است.
نماینده روسیه در شورای امنیت تاکید کرد: «فدراسیون روسیه با برگزاری این نشست مخالف است» و خواستار برگزاری رایگیری رویهای درباره تصویب دستورکار شد.
وی افزود: بر این باوریم که اسنپ بک به پایان رسیده و شاهد غروب برجام هستیم و کمیته ۱۷۳۷ نباید فعالیتهای خود را از سر بگیرد.
«سان لی» سفیر و معاون نمایندگی چین در سازمان ملل نیز از موضع روسیه حمایت و تاکید کرد که موضوع هستهای ایران پیشتر از دستورکار شورای امنیت خارج شده است.
نماینده چین گفت: «شورا بررسی موضوع هستهای ایران را به پایان رسانده» و تاکید کرد که رئیس (دوره ای ) شورای امنیت، هیچ ماموریتی برای تهیه «گزارش موسوم به ۹۰ روزه» و ارائه گزارش درباره آن به شورا ندارد.
وی از کشورهایی که بر بازگرداندن اجباری تحریمها علیه ایران و برگزاری نشستهای شورای امنیت ذیل یک دستورکار حذفشده اصرار دارند، انتقاد کرد.
او گفت: «چنین اقداماتی نهتنها شکافها و اختلافات در داخل شورا را تشدید خواهد کرد، بلکه روند حلوفصل سیاسی موضوع هستهای ایران را نیز بهشدت مختل خواهد کرد.»
وی از تمامی اعضای شورای امنیت خواست اقدامهای مربوط به تاریخ خاتمه را، همانگونه که در قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) تصریح شده است، اجرا کنند.
مواضع ضد ایرانی آمریکا و انگلیس و حامیانشان
اما نمایندگان انگلیس و آمریکا در این نشست شورای امنیت با مواضع روسیه و چین مخالفت کردند. سفیر انگلیس در شورای امنیت، موضع روسیه و چین را «رد» کرد و بر «عدم اجرای تعهدات» ایران ذیل برجام تاکید کرد.
نماینده انگلیس ادعا کرد که نباید از بررسی این مسائل در شورای امنیت جلوگیری شود و مواضع خصمانه تروئیکای اروپایی را با فرافکنی و ادعاهای بیاساس و نیز برگزاری جلسه ضدایرانی و تلاش غیرقانونی برای اعمال تحریمها را توجیه کرد.
وی بدون اشاره به بدعهدیهای اروپا و آمریکا مدعی شد فعالسازی مکانیسم بهاصطلاح ماشه (اسنپبک) به همراه فرانسه و آلمان کاملا بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ و در واکنش به کاهش تعهدات هستهای ایران انجام شده است!
او با تکرار مواضع ضدایرانی خود ادعا کرد، روند اسنپبک در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ نهایی شده و ۶ قطعنامه تحریمی سازمان ملل از جمله قطعنامه ۱۷۳۷ علیه تهران نزدیک به یک سال است که مجددا لازمالاجرا شدهاند!
نماینده آمریکا نیز در نشست شورای امنیت سازمان ملل مدعی شد که ایالات متحده قویا اظهارات چین و روسیه را رد میکند و از مواضع انگلیس حمایت میکند.
وی مدعی شد: سال گذشته این شورا تصمیم گرفت قطعنامههای تحریمی علیه ایران را بازگرداند و روند اجرای این تحریمها را از سر بگیرد.
نماینده ایالات متحده در شورای امنیت، مدعی شد که کمیته «۱۷۳۷» همچنان «فعال» است و خواستار رفع انسداد در روند گزارشدهی ۹۰ روزه فرانسه درباره ایران شد و ایران را به سرپیچی از تعهدات خود در قبال سازمان ملل متحد متهم کرد.
در پی رای گیری رویه ای و تشکیل این نشست بی نتیجه، بار دیگران نمایندگان کشورها مواضع خود را اعلام کردند.
سفیر روسیه: اجازه بازگشت تحریمها علیه ایران را نمیدهیم
سفیر و نماینده دائم روسیه در شورای امنیت سازمان ملل در این نشست تاکید کرد: روسیه به هیچوجه اجازه نخواهد داد تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران مجدداً اعمال شوند.
«واسیلی نبنزیا» تصریح کرد: واقعیتها درباره برنامه صلحآمیز هستهای ایران از سوی برخی طرفها کاملا تحریف شده و وارونه جلوه داده میشود.
سفیر روسیه تاکید کرد: با سوء استفاده از اختیارات شورای امنیت به منظور تسویه حسابهای سیاسی، مخالف هستیم و هرگونه سوءاستفاده از شورای امنیت را رد می کنیم.
وی افزود: نشستهای امروز شورای امنیت ارزش افزودهای ندارد و غرب تنشها را درباره ایران را تشدید میکند.
سفیر روسیه تاکید کرد: این نشست، نقض آشکار آیین نامه دستور کار شورای امنیت بوده و بر اساس، موضوعی موهوم برگزار شده است!
نبنزیا برگزاری نشست شورای امنیت با موضوع ایران را محکوم کرد و گفت: جلوی تلاشها برای احیای کمیته تحریمها علیه ایران را خواهیم گرفت.
سفیر روسیه در سازمان ملل، حملات آمریکا و اسرائیل علیه تاسیسات هستهای ایران را «غیرقانونی و خطرناک» دانست و هشدار داد: این اقدامات تبعات پیشبینیناپذیری برای منطقه بههمراه دارد.
چین: فشار حداکثری ریشه بحران هسته ای ایران است
«سان لی» سفیر و معاون نمایندگی چین در سازمان ملل نیز هشدار داد: نباید از شورای امنیت برای تسویهحساب سیاسی علیه ایران سوءاستفاده کرد.
وی تاکید کرد: خروج یکجانبه آمریکا از برجام و سیاست فشار حداکثری، ریشه بحران هستهای ایران است و اصرار بر بازگشت تحریمها علیه ایران صلح و امنیت بینالمللی را به خطر میاندازد.
نماینده چین در سازمان ملل گفت: شورای امنیت سال گذشته به بررسی پرونده هستهای ایران پایان داده و رئیس فعلی شورا هیچ مجوزی برای تهیه گزارش ۹۰ روزه یا تشکیل جلسه در این خصوص ندارد.
نماینده چین نسبت به اصرار برخی اعضا برای بازگرداندن اجباری تحریمهای سازمان ملل علیه ایران عمیقا ابراز تاسف کرد و آن را عامل تعمیق شکافها و مانعی جدی در مسیر حلوفصل سیاسی این پرونده دانست.
ادعاهای سفیر انگلیس درباره برنامه هسته ای ایران
اما «سارا مکینتاش» سفیر انگلیس با رد اظهارات روسیه و چین ادعا کرد: «بیش از ۲۰ سال است که برنامههای هستهای و موشکی ایران موجب نگرانی شدید جامعه بینالمللی بوده است و انگلیس همواره از راهحل دیپلماتیک از طریق مذاکره و گفتوگو حمایت کرده است.»
وی افزود: «در سال ۲۰۰۶، این شورا به اتفاق آرا قطعنامه ۱۷۳۷ را تصویب کرد که گامی تعیینکننده برای مقابله با این تهدید بود.»
سفیر انگلیس ادعا کرد: «جلسه امروز کاملا مطابق با تصمیمات و رویههای شورا است. انگلیس فرانسه و آلمان سازوکار اسنپ بک را کاملا مطابق با قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) و در واکنش به «عدم اجرای قابلتوجه» تعهدات ایران ذیل برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) فعال کردند!»
وی مدعی شد: «شش قطعنامه شورای امنیت، از جمله قطعنامه ۱۷۳۷ (۲۰۱۵)، نزدیک به یک سال است که لازمالاجرا هستند و کمیته موظف است هر ۹۰ روز یکبار گزارش ارائه کند.»
مکینتاش افزود شورای امنیت «باید مطابق با قطعنامههای فصل هفتم خود که از نظر حقوقی الزامآور هستند، عمل کند» و نباید از بررسی این موضوعات مهم منع شود.
نماینده انگلیس مدعی شد: «موضوع هستهای ایران از سال ۲۰۰۶ یکی از موضوعات مهم امنیت بینالملل بوده و گفت وگوهای متعددی در شورای امنیت درباره آن انجام شده است.»
وی افزود: در نهایت به توافق برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) رسیدیم که بر اساس آن، در صورت پایبندی ایران به تعهداتش، تحریمهای اقتصادی علیه این کشور لغو میشد.
نماینده انگلیس بدون اشاره به نقض برجام از سوی آمریکا و نیز بدعهدی کشور خود و سایر شرکای اروپایی مدعی شد: مایه تاسف است که ایران در عوض، مسیر تشدید فعالیتهای هستهای را انتخاب کرد و برنامه هستهای خود را به شیوههایی گسترش داد که فاقد هرگونه توجیه معتبر غیرنظامی است.
وی ادعا کرد: این اقدامات شامل انباشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد است. ایران تنها کشوری است که فاقد سلاح هستهای است اما اورانیوم را تا این سطح غنی میکند.
سفیر انگلیس ادامه داد: در اوت ۲۰۲۵، انگلیس، فرانسه و آلمان این شورا را از عدم پایبندی آشکار و عامدانه ایران به برجام مطلع کردند و در سپتامبر ۲۰۲۵، این شورا اقدامات لازم برای تکمیل روند مکانیسم اسنپ بک را انجام داد و تحریمهای سازمان ملل بار دیگر به اجرا درآمدند!
وی مدعی شد: یک سال بعد، ایران بارها از دیگر کشورهای عضو خواسته است منشور سازمان ملل را رعایت کنند اما خود ایران در عمل به تعهداتش و احترام به صلاحیت و اختیارات این شورا ناکام مانده است.
ادعاهای آمریکا درباره فعال بودن کمیته ۱۷۳۷ درباره ایران
«جنیفر لوستا» نماینده آمریکا در سازمان ملل نیز در این نشست بدون اشاره به جنگ و تجاوز علیه ایران و نقض برجام از سوی واشنگتن، زیاده خواهی ها و ادعاهای کشورش را مطرح کرد.
وی مدعی شد: ایران باید هرچه سریعتر به تعهدات پادمانی خود عمل کرده و دسترسیهای لازم را به آژانس بدهد!
نماینده دولت ترامپ در این نشست مدعی شد: ایالات متحده قویاًادعاهای مطرحشده از سوی نمایندگان فدراسیون روسیه و چین را رد میکند. یک سال پیش، این شورا در یک رایگیری تعیینکننده تصمیم گرفت اجازه اعمال مجدد قطعنامههای ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل متحد را صادر کند و در پی این تصمیم، کمیته ۱۷۳۷ مجددا تشکیل شد.
نماینده آمریکا مدعی شد: کمیته ۱۷۳۷فعال است. این کمیته درباره درخواستهای معافیت تصمیمگیری کرده است و دبیرخانه نیز فهرستی از اعضای هیات کارشناسان را انتخاب کرده است.
به گزارش خبرنگار ایرنا، این ادعای نماینده آمریکا در حالی است که به دلیل مخالفت های اصولی روسیه و چین، این کمیته تاکنون نتوانسته نه رئیسی انتخاب کند و نه فعالیتی داشته باشد.
نماینده آمریکا ادامه داد: قطعنامه ۱۷۳۷ و قطعنامههای بعدی، کمیته ۱۷۳۷ را موظف کردهاند هر سه ماه یکبار به این شورا گزارش ارائه کند. امروز، رئیس شورای امنیت، در مقام رئیس موقت کمیته ۱۷۳۷، باید گزارش ۹۰ روزه کمیته را ارائه کند.
وی مدعی شد: ما از اینکه مانعتراشی دو عضو شورا بار دیگر مانع ارائه این گزارش الزامی به شورا شد، ابراز تاسف میکنیم. این گزارش صرفا شرحی کاملا مبتنی بر واقعیت از فعالیتهای کمیته در دوره مورد گزارش است.
نماینده آمریکا ادعا کرد: چین و روسیه میخواهند اجرای قطعنامههای این شورا و در نتیجه اراده همین شورا را تضعیف کنند تا بتوانند از ایران حمایت کنند؛ کشوری که همچنان آشکارا بسیاری از ابتداییترین تعهدات خود در قبال سازمان ملل متحد را نقض میکند.
وی مدعی شد: صرفنظر از چنین مسائل سیاسی، واقعیتها همان واقعیتها هستند. کمیته ۱۷۳۷ وجود دارد. این نهاد از سوی این شورا ماموریت یافته بود برنامه هستهای ایران را که این کشور تلاش داشت دور از نظارت جامعه بینالمللی پیش ببرد، محدود و بر آن نظارت کند.
نماینده آمریکا ادعا کرد: ایران همچنان به موافقتنامه جامع پادمانهای خود با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، که بر اساس تعهدات آن در چارچوب معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای بر عهده ایران است، پایبند نیست؛ موضوعی که این هفته نیز از سوی شورای حکام آژانس تایید شد.
نماینده دولت ترامپ در ادامه گفت: ایالات متحده به همکاری با شرکای خود در داخل و خارج از این شورا ادامه خواهد داد تا از گستردهترین اجرای بینالمللی ممکن در خصوص شش قطعنامهای که در سپتامبر گذشته مجددا برقرار شدند، اطمینان حاصل کند.
نماینده آمریکا افزود: ما از اعضای شورای امنیت میخواهیم در این تلاش مشترک به ما بپیوندند. با وجود مانعتراشی دو عضو که مانع ارائه گزارش کمیته شدهاند، این نشست فرصت مهمی برای بحث درباره اجرای اقدامات تحریمیای فراهم میکند که توسط این شورا مجددا برقرار شدهاند.
پاکستان: دیپلماسی باید اصول راهنمای موضوع هستهای ایران بماند
«عاصم افتخار احمد» سفیر و نماینده دائم پاکستان که کشورش از میانجیگران درباره برنامه هسته ای ایران است، و تلاش هایش منجر به انعقاد تفاهم نامه اسلام آباد گردید که اجرا نشد، در سخنانی درباره فروپاشی دیپلماسی هشدار داد.
افتخار احمد تاکید کرد: تشدید دوباره درگیری و خشونت ها و فروپاشی دیپلماسی بر بررسی موضوع هستهای ایران نیز تاثیر گذاشته است.
وی تاکید کرد: پاکستان معتقد است همه مسائل باقیمانده، از جمله موضوع هستهای ایران، باید از طریق شیوههای مسالمتآمیز، دیپلماسی و گفتگوی مستمر حلوفصل شود.
نماینده پاکستان در سازمان ملل تاکید کرد: دیپلماسی و گفتگو باید اصول راهنما برای حل موضوع هستهای ایران باقی بماند.
نماینده بحرین نیز در نشست شورای امنیت بدون اشاره به قرار دادن خاک و حریم هوایی کشورش در اختیار آمریکا برای تجاوز به ایران مدعی شد: حملات اخیر ایران به ما و کشورهای منطقه نشاندهنده عدم پایبندی این کشور به قوانین و حقوق بینالملل است و باید در برابر آن ایستاد.
نماینده دانمارک نیز با تکرار ادعاهای آمریکا درباره برنامه هسته ای ایران، در حمایت از بحرین مدعی شد: ما از ایران میخواهیم از حمله به کشورهای منطقه خودداری کند!
اما نماینده یونان در این نشست شورای امنیت تاکید کرد: فقط راهحل دیپلماتیک با ایران پاسخ می دهد و این موضوع باید از طریق گفتگو و مذاکره حل و فصل شود.
اگر چه نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد روز پنجشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ برابر با ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ در یک رای گیری رویه ای (بدون وتو) با ۱۱ رای موافق در برابر ۲ رای مخالف روسیه و چین و ۲ رای ممتنع پاکستان و سومالی، برگزار شد اما هیچ نتیجه ای نداشت و هیچ قطعنامه ای نیز در آن تصویب نشد؛ از این رو کمیته ۱۷۳۷ درباره تحریم ها علیه ایران به دلیل مخالفت اصولی مسکو و پکن همچنان غیرفعال است.
در این نشست، هیچ نماینده ای از سوی «آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل حضور نداشت و هیچ گزارشی نیز در این باره قرائت نشد و همچنین نماینده جمهوری اسلامی ایران نیز در این حضور نیافت.
