محمد البرادعی مدیرکل پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره شباهتهای عراق و ایران گفت که در عراق هیچ برنامه واقعی برای سلاحهای هستهای، شیمیایی یا بیولوژیکی وجود نداشت، اما دولت بوش با ارائه اطلاعات گمراهکننده درباره مواد هستهای و بیولوژیکی، جنگ را آغاز کرد، کشور را ویران نمود و صدها هزار غیرنظامی بهدلیل کمبود غذا و دارو جان باختند، سپس بعدها گفتند: «عذر میخواهیم، در واقع هیچ چیزی وجود نداشت.»
مدیرکل پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی با تأکید بر اینکه هیچ توجیه واقعی برای برنامه هستهای ایران وجود ندارد و تنها راه حل، نشستن پشت میز مذاکره است، هشدار داد که جنگ علیه ایران میتواند به فاجعهای مشابه حمله به عراق در ۲۰۰۳ منجر شود.
«محمد البرادعی»، مدیرکل پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که جنگ علیه ایران غیرقانونی است و خطر تکرار همان سناریویی را دارد که به حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ منجر شد.
وی در پاسخ به اتهاماتی مبنی بر اینکه آژانس بیطرف نیست و در محکوم کردن حملات اولیه به تأسیسات اورانیوم در ژوئن کوتاهی کرده، در حالی که همزمان گزارشهایی درباره عدم پایبندی ایران به قوانین بینالمللی منتشر میشود، تأکید کرد که آژانس در حال حاضر بهعنوان قربانی سیاسی مورد استفاده قرار میگیرد، زیرا نهادی فنی است که مشاوره خود را در چارچوب سیاسی و امنیتی حساس ارائه میدهد.
او در مصاحبهای با پادکست «دیوید هرست»، سردبیر سایت «میدلایستآی»، اذعان کرد که حفظ موضوعیت و بیطرفی در این محیط دشوار است.
البرادعی گفت: «با مدیرکل کنونی، رافائل گروسی، موافقم که هیچ زیرساخت یا برنامه سیستماتیک برای ساخت سلاح هستهای در ایران وجود ندارد. برخی مسائل نیازمند شفافیت بیشتر و توضیحات ایران است و باید توضیحات لازم ارائه شود، اما موضوع فراتر از این نیست.»
وی افزود که بیان اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی بیطرف نیست، نادرست است و اگر کسی باید محکوم شود، آن شورای امنیت است که در حال حاضر کاملا فلج و فاقد هرگونه تأثیر است. او همچنین تأکید کرد که آژانس باید به وظیفه اصلی خود ادامه دهد و آن بازدید و نظارت منظم بر فعالیتها است و اطمینان از اینکه همه امور برای اهداف صلحآمیز استفاده میشوند.
البرادعی درباره شباهتهای عراق و ایران گفت که در عراق هیچ برنامه واقعی برای سلاحهای هستهای، شیمیایی یا بیولوژیکی وجود نداشت، اما دولت بوش با ارائه اطلاعات گمراهکننده درباره مواد هستهای و بیولوژیکی، جنگ را آغاز کرد، کشور را ویران نمود و صدها هزار غیرنظامی بهدلیل کمبود غذا و دارو جان باختند، سپس بعدها گفتند: «عذر میخواهیم، در واقع هیچ چیزی وجود نداشت.»
وی با اشاره به اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه ایران تنها دو هفته تا دستیابی به سلاح هستهای فاصله دارد، ابراز ناامیدی کرد و گفت این به معنای کشته شدن تعداد بیشتری غیرنظامی است، دقیقاً همان چیزی که در عراق رخ داد.
البرادعی با تأکید بر اینکه وضعیت ایران غیرقانونی است و به هیچ نتیجهای نمیرسد، اضافه کرد: «دیگر قانون بینالملل وجود ندارد و این موضوع فقط محدود به ایران نیست.» وی تأکید کرد که تنها راه تعامل با ایران، مذاکره مستقیم است.
البرادعی که برنده جایزه نوبل صلح است، گفت که هیچ تهدید واقعی وجود ندارد و ایران حتی آماده بود تا مانند توافق ۲۰۱۵، تمامی ذخایر اورانیوم غنیشده خود را کنار بگذارد و هیچ انباشت جدیدی انجام ندهد، اما در جریان مذاکرات مورد حمله قرار گرفتند و بار دیگر در وسط مذاکرات بمباران شدند.
وی با اشاره به اینکه این موضوع به تهدید یا دفاع شخصی مربوط نمیشود، گفت: «همه میگویند این تصمیم ترامپ نیست، بلکه تصمیم نتانیاهو است که میخواهد ایران را نابود کند. ایران در حال حاضر تنها قدرتی است که مقابل اسرائیل میایستد. همه سعی میکنند ترامپ را ترغیب کنند تا پیروزی اعلام کند و خارج شود، اما چگونه میتوان پس از کشتن حدود دو هزار نفر و ویران کردن کشور و درگیر کردن کشورهای خلیج فارس، این کار را کرد؟»
البرادعی در ارزیابی رفتار ترامپ در تعامل با نهادهای بینالمللی و آسیب به نظم جهانی، گفت که خسارتها از کنترل خارج است و تا تغییر واقعی در آمریکا رخ ندهد، ادامه خواهد یافت.
وی همچنین ابراز امیدواری کرد که فردی با دیدگاه و فهم متفاوت به قدرت برسد، زیرا آمریکا هر روز منزویتر میشود و غرب، بهویژه برای کشورهای جنوب جهان، اعتبار اخلاقی خود را از دست داده است، چرا که یک سال طول کشید تا حقوق بینالملل در غزه به یادشان بیاید، اما تنها یک هفته درباره ایران وقتی تأمین نفت تهدید شد، به آن پرداختند. با این حال کشورهایی مانند اسپانیا و ایرلند عملکردی قابل تحسین داشتند.
البرادعی درباره آنچه جهان عرب میتواند برای مقابله با نابرابری در قدرت انجام دهد، گفت که معتقد نیست پروژه «اسرائیل بزرگ» محقق شود، اما نگران است که پیشروی رژیم صهیونیستی در لبنان و سوریه موجب بروز شورشهایی شبیه به بهار عربی شود.
او تأکید کرد که ادامه وضعیت در فلسطین، لبنان و ایران میتواند عواقب جدی داشته باشد و منطقه را به سمت انفجاری بزرگ سوق دهد، و تنها خدا از سرنوشت آن خبر دارد.
