یوست آر. هیلترمن، نویسنده کتاب "A Polsonous affair" که با عنوان «رابطه زهرآگین؛ آمریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه» توسط یعقوب نعمتی وروجنی به زبان فارسی ترجمه شده، یکی از کارشناسان با تجربه خاورمیانه
است که هنگام تدوین این کتاب، مدیریت اجرایی بخش جنگ‌افراز سازمان دیده‌بان حقوق بشر را بر عهده داشته است. این پژوهشگر در حال حاضر معاون رئیس بخش خاورمیانه و آفریقای شمالی گروه بحران بین‌المللی است و «ورای
انتفاضه: نهضت‌های کارگری و زنان در سرزمین‌های اشغالی (1991)» دیگر کتاب اوست. به مناسبت سالروز صدور قطعنامه 620 شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه کاربرد سلاحهای شیمیایی با هیلترمن به گفت‌و گو پرداخته‌ایم.
درباره کتاب "A Polsonous affair" که با نام «رابطه زهرآگین» در ایران ترجمه شده است بفرمایید.
در این کتاب از اسنادی درباره استفاده از سلاح شیمیایی برای پایان‌دادن جنگ، شیوه‌های استفاده عراق از بمب‌های شیمیایی و داستان تهدید عراق مبنی بر کاربرد کلاهک‌های شیمیایی بر روی موشک «اسکات» بهره برده‌ام. عراق
در طول جنگ به مدت شش سال از این سلاح‌ها استفاده کرد. نکته‌ای که در ارتباط با کاربرد سلاحهای شیمیایی توسط عراق وجود دارد، این است که این جنایت در سکوت جهانی و مشارکت‌های کشورهای دیگر انجام شد.
این موضوع چگونه نظر شما را به خود جلب کرد؟
وقتی در دهه 1390 میلادی برای سازمان دیدبان حقوق بشر کار می‌کردم، به کردستان اعزام شدم تا درباره ناپدید شدن 10هزار نفر از شهروندان کرد عراق تحقیق کنم. ناپدیدشدن شهروندان کرد عراق در سال 1988 در جریان عملیات
«انفال» که در حقیقت نوعی نسل‌کشی و انسان‌زدایی بود انجام شده بود. سپس، این امکان که چنین حادثه‌ای در طول جنگ عراق علیه ایران نیز تکرار شده باشد در ذهنم قوت گرفت. بنابراین، تصمیم گرفتم از ابتدا تا انتهای جنگ
هشت ساله عراق علیه ایران را هم مورد بررسی قرار دهم. طی بررسی‌ها به این نتیجه رسیدم که متاسفانه عراق در طول جنگ، بارها از این نوع سلاحهای کشتار جمعی استفاده کرده که وسیع‌ترین سطح کاربرد سلاحهای
شیمیایی در سال‌های پایانی جنگ انجام شد. تلاش برای پیشگیری از تکرار کاربرد سلاحهای شیمیایی و افزایش دانش و ایجاد آگاهی و دانش دو هدف عمده نگارش کتاب هستند.
آیا اسنادی هم از مقابله جامعه بین‌الملل با استفاده سلاحهای شیمیایی از سوی عراق هم در "A Polsonous affair" این کتاب ارائه شده است؟
به کارگیری سلاحهای شیمیایی از سوی عراق بسیار واضح بود اما متاسفانه سازمان‌ها و نهاد‌های بین‌المللی اقدام اثرگذاری در این زمینه انجام ندادند که سندی در این زمینه وجود داشته باشد.
از میزان افزایش آگاهی مردم کشور خودتان و مردم انگلیسی زبان درباره کاربرد سلاحهای شیمیایی در دنیا و آسیب‌های آن، از طریق کتاب «رابطه زهرآگین؛ آمریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه» اطلاع دارید؟
شما می‌دانید که این مساله ویژه‌ای است که فقط برای گروه خاصی جذابیت دارد. چاپ انگلیسی این کتاب شاید فقط هزار و 500 نسخه فروش رفت. این آمار در دنیا عملاً یعنی هیچ! همین کتاب به زبان کردی فروش بیشتری داشت
چون احتمالاً آگاهی نسبت به آسیب‌های سلاحهای شیمیایی بیشتر بود. کتابم به زبان عربی هم ترجمه شده است؛ البته آماری در دست ندارم ولی فکر می‌کنم میزان فروش آن بالا باشد. امیدوارم فارسی‌زبانان استقبال بیشتری از
کتاب داشته باشند. البته من این تجربه را دارم که وقتی کتابی منتشر می‌شود، نویسنده باید برای معرفی آن به مردم هم بکوشد. متاسفانه هفت‌سال یک‌بار به ایران می‌آیم و فرصت زیادی ندارم که کتابم را در ایران معرفی کنم.
معتقدم کتاب‌های پژوهشی چون "A Polsonous affair" باید خوانده و نقد شود تا خوب معرفی شود. البته نیاز است که کتاب‌های دیگری هم درباره کاربرد سلاحهای شیمیایی در دنیا و آسیب‌های آن در کنار این کتاب معرفی شوند.
فکر نمی‌کنید باید پیش‌زمینه‌ای درباره سلاحهای شیمیایی در جامعه انگلیسی زبان وجود داشته باشد تا اقبال به آثاری چون کتاب شما در این کشور‌ها هم بیشتر شود؟
شاید یک دلیل دیده نشدن اثرم در جامعه اروپایی این بود که ناشری دانشگاهی آن را منتشر کرده بود. اما معتقدم که این موضوعی جذاب و پرکشش است.
قرار است پژوهش خود را در حوزه آسیب‌نگاری سلاحهای شیمیایی ادامه دهید؟
نه به طور مشخص در این زمینه، چون تحقیقاتی در این زمینه انجام شده است. در حال نوشتن کتاب دیگری هستم که به جنایتی علیه مردم کرد در شمال عراق مربوط می‌شود و این پژوهش نه فقط به مردم کردستان عراق که به
همه نظام‌ها و افرادی می‌پردازد که به این جنایت کمک کرده‌اند.
اهمیت انتشار این کتاب به زبان فارسی برای مردم ایران چه می‌تواند باشد؟
باتوجه به این‌که ایران در مقطع کنونی در حال انجام مذاکرات هسته‌ای با گروه 5 + 1 است، اطلاع مردم ایران از این‌که از نظر سیاسی در چه منطقه‌ای زندگی می‌کنند و چه آسیب‌هایی را متحمل شده‌اند، ضرورت می‌یابد. مردم باید
بفهمند که چه حقایقی در رابطه با مذاکرات هسته‌ای ایران و غرب وجود دارد و ممکن است اطلاعات تاریخی درستی نداشته باشند. برای دستیابی به تفاهم، داشتن چنین اطلاعاتی مهم است.
منبع: ایبنا
