پایگاه خبری جماران: گردشگری سلامت از جمله ظرفیت‌های اقتصادی کشور است که می‌تواند هم‌زمان به توسعه خدمات تخصصی، تقویت ارتباطات منطقه‌ای و افزایش درآمدهای ارزی کمک کند. برخورداری از نیروی انسانی متخصص، مراکز درمانی مجهز، توان تولید دارو و تجهیزات پزشکی و هزینه‌های رقابتی درمان، از جمله مزیت‌هایی است که ایران را در مقایسه با برخی کشورهای منطقه در موقعیت قابل‌توجهی قرار می‌دهد. با این حال، تداوم و گسترش این ظرفیت به کیفیت خدمات درمانی محدود نمی‌شود و عواملی همچون دسترسی آسان بیماران خارجی، امکان سفر، تسهیل فرایندهای ورود و اقامت، ارتباطات مالی و هماهنگی میان نهادهای مسئول نیز در آن نقش تعیین‌کننده دارند. در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای و محدودیت‌های حمل‌ونقل می‌توانند بر رفت‌وآمد بیماران اثر بگذارند، حفظ جایگاه ایران در بازار گردشگری سلامت مستلزم شناسایی موانع اجرایی و تقویت سازوکارهای تسهیل سفر و درمان است؛ مسیری که علاوه بر حمایت از مراکز درمانی، می‌تواند به تبدیل توان علمی و پزشکی کشور به درآمد پایدار ارزی کمک کند.
جمشید کرمانچی، رئیس گروه گردشگری سلامت وزارت بهداشت و درمان، در گفت‌وگو با جماران با تأکید بر تداوم مزیت‌های ایران در حوزه گردشگری سلامت، اظهار کرد که توان علمی، تخصص پزشکی و ظرفیت تولید دارو و تجهیزات در کشور همچنان از نقاط قوت این حوزه به شمار می‌روند.
با توجه به وضعیت گردشگری سلامت، ایران در چه موقعیتی قرار دارد؟ مدتی جذب گردشگر سلامت در کشور روند خوبی داشت، اما اکنون با توجه به جنگ و مسائل مختلف، شرایط چگونه است؟
ما همچنان در حوزه گردشگری سلامت نسبت به کشورهای اطرافمان ارزش افزوده داریم. موقعیت علمی و توانایی ارائه خدمات ما بالاست و این چیزی نیست که جنگ بتواند بر این توانایی تأثیر بگذارد. توانمندی‌ای که ما در حوزه پزشکی داریم، چه در زمینه خدمات درمانی، چه تجهیزات پزشکی و چه تولید دارو، به این شکل در هیچ‌یک از کشورهای مجاور وجود ندارد و همه آنها به این خدمات ما نیازمند هستند.
طبیعتاً مسئله جنگ که شما به آن اشاره می‌کنید، به دلیل مشکلاتی که در رفت‌وآمد، دسترسی‌ها و حمل‌ونقل هوایی و مسائل دیگر به وجود می‌آید، می‌تواند بر این حوزه تأثیر بگذارد. با این حال، همچنان می‌بینیم افرادی که به درمان‌های پیشرفته نیاز دارند و دریافت این خدمات در کشورهای دیگر، به‌جز ایران، هزینه‌های بسیار بالایی برایشان به همراه دارد، حتی در همین شرایط نیز به کشور مراجعه می‌کنند.
از سوی دیگر، ما مرزهای زمینی گسترده‌ای داریم و بسیاری از شهروندان کشورهای همسایه برای دریافت خدمات درمانی سرپایی می‌توانند به‌راحتی، حتی در شرایط جنگی، از مسیر زمینی به مراکز ارائه خدمات ما دسترسی پیدا کنند. این افراد می‌توانند با طی چند ساعت مسیر، به مراکز ارائه خدمات سرپایی، درمانگاه‌ها، کلینیک‌های دندان‌پزشکی و مراکز جراحی محدود مراجعه کنند و از خدمات آنها به نحو احسن بهره‌مند شوند.
مراجعه بیماران خارجی به استان‌های مرزی و مناطق کمتر برخوردار ادامه دارد
اکنون شاهد هستیم که با وجود تمام اتفاقاتی که در کشور رخ داده است، در استان‌های مرزی و حتی در برخی استان‌هایی که شاید در ظاهر جزو مناطق برخوردار محسوب نمی‌شوند، میزان مراجعه اتباع خارجی برای دریافت خدمات درمانی بالا بوده است. این موضوع به کیفیت خدمات و قیمت مناسبی که برای درمان در کشور ما ارائه می‌شود، بازمی‌گردد.
به همین دلیل، ما همچنان با استقبال و تقاضا برای دریافت این خدمات مواجه هستیم و برای کشورهای همسایه، با توجه به کیفیت درمان و هزینه‌ای که در ایران پرداخت می‌کنند، گزینه جایگزین دیگری با همین شرایط وجود ندارد. سلامت و درمان یکی از توانمندی‌ها و قدرت‌های ملی ماست. منشأ این توانمندی نیز داخلی است و خدمات از طریق متخصصان ایرانی، تجهیزات ایرانی و داروهای ایرانی ارائه می‌شود. به همین دلیل، در همین دوران نیز توانسته‌ایم خدمات بسیار خوبی را ارائه کنیم و این روند همچنان ادامه دارد.
حمل‌ونقل، دسترسی و ارتباطات مالی از موانع توسعه گردشگری سلامت است
آقای دکتر، گره‌ها و موانعی که در مسیر توسعه گردشگری سلامت وجود دارد، چیست؟
طبیعی است که با توجه به شرایطی که به‌طور کلی با آن مواجه هستیم، مشکلاتی در حوزه حمل‌ونقل، ارتباطات و دسترسی‌ها وجود داشته باشد. یکی از موضوعات مهم، اقداماتی است که باید پیش از مراجعه فرد به مراکز درمانی انجام شود تا بتواند به‌راحتی به این مراکز دسترسی پیدا کند و از امکانات موجود بهره‌مند شود. موضوع دیگر، ارتباطات مالی است. افراد باید بتوانند با توجه به امکانات مالی و شرایط کشورهای مختلف، از خدمات و سازوکارهای مالی موردنیاز برای دریافت خدمات درمانی بهره‌مند شوند.
این موارد از جمله موضوعاتی هستند که تسهیل آنها می‌تواند کمک زیادی به توسعه، پیشرفت و استفاده بیشتر از ظرفیت‌های موجود در کشور کند. در واقع، ما امکاناتی داریم که می‌توانیم از آنها برای ارائه خدمات به افراد استفاده کنیم و از این طریق، درآمد ارزی برای کشور ایجاد کنیم. هر اقدامی که دسترسی بیماران خارجی به این امکانات را آسان‌تر کند، می‌تواند در توسعه گردشگری سلامت مؤثر باشد.
گردشگری سلامت بر همکاری نزدیک دفاتر گردشگری سلامت و مراکز درمانی استوار است
وضعیت راه‌اندازی پایگاه‌های گردشگری سلامت چگونه است؟
آن چیزی که در این فرایند داریم، لزوماً به معنای مشخص کردن یک مکان با عنوان پایگاه گردشگری سلامت نیست. ما در فرایند گردشگری سلامت، مجموعه‌ای داریم که در واقع نقش تسهیلگر را ایفا می‌کند؛ یعنی آژانس یا دفتری که امکانات لازم را برای فرد متقاضی فراهم می‌کند. این مجموعه کارهایی مانند هماهنگی حمل‌ونقل، تهیه ویزا، اقامت و فراهم کردن امکانات موردنیاز خود فرد و همراهانش را انجام می‌دهد. این مجموعه‌ها زیر نظر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فعالیت می‌کنند.
در کنار آنها، مراکز درمانی مختلف قرار دارند؛ از جمله بیمارستان‌ها، مراکز جراحی محدود، درمانگاه‌ها و مؤسسات درمانی دیگر که همگی آمادگی ارائه خدمات را دارند. این دو مجموعه، در واقع دو قطب اصلی ارائه خدمات گردشگری سلامت هستند که با همکاری و همراهی یکدیگر، خدمات موردنیاز فرد متقاضی را ارائه می‌کنند.