امام جمعه بغداد با انتقاد از گفتمان‌هایی که روابط عراق و ایران را به‌عنوان تقابل میان دو هویت متناقض معرفی می‌کنند، گفت: هدف این جریان‌ها تضعیف پیوندهای دینی و اجتماعی میان دو ملت است.
امام جمعه بغداد و استاد برجسته حوزه علمیه نجف اشرف، با انتقاد از بهره‌برداری ابزاری از مفاهیم ملی‌گرایی و میهن‌دوستی، به‌گونه‌ای که به تضعیف پیوندهای تاریخی و اعتقادی ملت عراق با اهل‌بیت (علیهم‌السلام) و دیگر ملت‌های اسلامی منجر شود، این رویکرد را مورد انتقاد قرار داد.
به گزارش جماران، آیت‌الله سید یاسین موسوی، در خطبه سیاسی نماز جمعه ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶(۸ آبان ۱۴۰۵) به موضوعاتی همچون رابطه میان اعتقادات دینی و میهن‌دوستی، مفهوم هویت عراقی، روابط عراق و ایران و همچنین عملکرد برخی جریان‌های سیاسی و آنچه تسلیم شدن آنان در برابر فشارهای آمریکا خواند، پرداخت.
نبرد مفاهیم و هویت
وی اظهار داشت: طرح این دیدگاه که باید برای عراق، فارغ از دین، مذهب، قومیت و حزب تلاش کرد و این پرسش که در صورت تعارض، آیا میهن‌دوستی بر اعتقادات دینی مقدم است، مستلزم بازنگری در مفاهیم و تعیین مبانی و مراجع فکری آنهاست؛ نه اینکه این مفاهیم بدون بررسی و گفت‌وگو، اموری بدیهی و غیرقابل بحث تلقی شوند.
امام جمعه بغداد با اشاره به تجربه خود در دهه ۱۹۹۰ میلادی، از تألیف کتاب «ملاحظات» در دفاع از عقیده تشیع و همچنین سوءقصد به خود به دلیل مواضع و نوشته‌هایش سخن گفت.
وی خواستار گسترش بحث و گفت‌وگو درباره مفاهیم رایج سیاسی و فکری و بررسی میزان صحت و مشروعیت آنها شد.
ملی‌گرایی و میهن‌دوستی در ترازوی تاریخ
آیت‌الله موسوی با بیان اینکه ملی‌گرایی و میهن‌دوستی در شکل سیاسی و مدرن خود در بستر شرایط تاریخی مشخصی پدید آمده‌اند، تصریح کرد: تقسیم جوامع اسلامی به هویت‌های محدود قومی و ملی، در تضعیف مفهوم امت واحد اسلامی نقش داشته است.
وی با طرح این پرسش که برای تشخیص درستی یا نادرستی مفاهیم سیاسی باید به چه مرجعی مراجعه کرد، تأکید کرد: معیار سنجش این مفاهیم نباید مواضع سیاستمداران و فعالان رسانه‌ای باشد، بلکه قرآن کریم و آموزه‌های اهل‌بیت(علیهم‌السلام) باید مبنای داوری قرار گیرند.
امام جمعه بغداد همچنین با اشاره به مفهوم «دارالاسلام» در میراث فقهی اسلام، خاطرنشان کرد که هویت و تعلق اسلامی، گسترده‌تر از مرزهای سیاسی و قومی معاصر است.
شهید محمدباقر صدر و مرزهای سایکس‌پیکو
وی در ادامه به موضع شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر در حمایت از انقلاب اسلامی ایران اشاره کرد و گفت: شهید صدر از موضع خود بر اساس اعتقاد به وحدت امت اسلامی دفاع می‌کرد و مرزهایی را که قدرت‌های استعمارگر، از جمله در چارچوب توافق‌نامه سایکس‌پیکو، ترسیم کرده بودند، مبنایی برای قطع پیوند میان ملت‌های مسلمان نمی‌دانست.
آیت‌الله موسوی تأکید کرد: مخالفت با این مرزها به‌عنوان موانعی در برابر ارتباط ملت‌ها، به معنای دعوت به تابعیت عراق از کشور دیگری نیست؛ بلکه مقصود، حفظ استقلال عراق در کنار صیانت از روابط دینی و تاریخی آن با دیگر ملت‌های اسلامی است.
عراق و عمق تاریخی آن در مکتب اهل‌بیت(ع)
وی با تأکید بر جایگاه ویژه عراق در وجدان و باور شیعیان جهان اظهار داشت: شهرهای مقدس این کشور با تاریخ اهل‌بیت (علیهم‌السلام) پیوندی عمیق دارند و وجود حرم‌های مطهر ائمه اطهار و مراکز حوزه‌های علمیه، جایگاه خاصی به عراق بخشیده است.
امام جمعه بغداد با اشاره به جایگاه نجف اشرف، کربلای معلی و سامرا، افزود: زیارت امام حسین (علیه‌السلام) و تربت مقدس کربلا از ارزش و جایگاهی دینی و معنوی نزد شیعیان در سراسر جهان برخوردار است.
وی یادآور شد: پیوند مردم عراق با اهل‌بیت(علیهم‌السلام) صرفاً یک ارتباط جغرافیایی نیست، بلکه ریشه در امتدادی عمیق و استوار تاریخی و اعتقادی دارد که نمی‌توان آن را از هویت و تاریخ جامعه عراق جدا کرد.
مخالفت با قطع روابط عراق و ایران
آیت‌الله موسوی با انتقاد از گفتمان‌هایی که روابط عراق و ایران را به‌عنوان تقابل میان دو هویت متناقض معرفی می‌کنند، گفت: هدف این جریان‌ها تضعیف پیوندهای دینی و اجتماعی میان دو ملت است.
وی در همین زمینه به حضور رزمندگان و فرماندهان ایرانی در کنار نیروهای عراقی و نیروهای حشد شعبی در نبرد با گروه تروریستی داعش اشاره کرد.
امام جمعه بغداد تأکید کرد: دفاع از حاکمیت ملی عراق به معنای قطع روابط این کشور با جمهوری اسلامی ایران نیست؛ چرا که روابط دو کشور فراتر از محاسبات محدود سیاسی بوده و بر پیوندهای عمیق دینی، تاریخی و اجتماعی استوار است.
وی همچنین به محدودیت‌هایی که به گفته وی برای زائران امام حسین(علیه‌السلام) اعمال می‌شود، پرداخت و با انتقاد از برخی اقدامات و محدودیت‌های مرتبط با پروازها و مرزهای زمینی، تأکید کرد: نباید با اعمال چنین محدودیت‌هایی بر زائران فشار وارد کرد یا از این اقدامات به‌عنوان ابزاری برای تحت فشار قرار دادن روابط عراق و ایران استفاده کرد.
آیت‌الله موسوی در بخش دیگری از سخنان خود، انتقادهای شدیدی را متوجه برخی جریان‌های سیاسی کرد و آنان را به تسلیم شدن در برابر اراده آمریکا و ترجیح منافع شخصی و حزبی بر منافع شهروندان متهم کرد.
وی با اشاره به افزایش قیمت‌ها، وخامت وضعیت معیشتی مردم و سنگین‌تر شدن بار مشکلات اقتصادی، در مقابل از انباشت ثروت نزد برخی مسئولان انتقاد کرد.
