روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که نیروهای تحت حمایت عربستان سعودی، درست در آغاز برنامه آموزشی خود در اردوگاه «العَلَم» استان شبوه یمن، هدف حمله سه موشک بالستیک نیروهای صنعا قرار گرفتند؛ حملهای که دستکم ۷۵ کشته و بیش از ۲۰۰ زخمی بر جای گذاشت و نظامیان سعودی نیز در میان مجروحان آن بودند. این حمله که ۱۹ اکتبر رخ داد، مرگبارترین عملیات منفرد نیروهای صنعا در دور جدید جنگ یمن توصیف شده است.
حمله موشکی نیروهای صنعا به یک پایگاه نظامی در یمن در ۱۹ اکتبر، دستکم ۷۵ کشته و بیش از ۲۰۰ زخمی بر جای گذاشت.
در روزهای منتهی به این حمله، پهپادها یک پایگاه صحرایی در منطقهای دورافتاده از یمن را زیر نظر داشتند؛ پایگاهی که افسران سعودی در آن، همزمان با ادامه نبرد با نیروهای صنعا، خود را برای آموزش نیروهای محلی تازهاستخدامشده آماده میکردند.
در ۱۹ اکتبر، درست همزمان با آغاز دورههای آموزشی، نیروهای صنعا ظرف چند دقیقه با شلیک سه موشک بالستیک، این پایگاه را هدف قرار دادند. به گفته مقامهای سعودی و یمنی مطلع از حادثه و همچنین شاهدان عینی، این حمله دستکم ۷۵ کشته و بیش از ۲۰۰ زخمی بر جای گذاشت که نظامیان سعودی نیز در میان قربانیان آن بودند. این حمله، مرگبارترین عملیات منفرد نیروهای صنعا در دور جدید جنگ یمن به شمار میرود.
حمله به پایگاه واقع در استان شبوه، بخشی از مجموعه حملات اخیر نیروهای صنعا محسوب میشود؛ حملاتی که دشواریهای جدی عربستان سعودی در مهار این نیروها را آشکار کرده است. نیروهای صنعا در این عملیاتها نشان دادهاند که از توانایی جمعآوری اطلاعات حساس درباره تحرکات نظامیان سعودی و واکنش سریع و دقیق به این تحرکات برخوردارند.
پیشتر، در ۱۵ اکتبر، نیروهای صنعا با حمله پهپادی و موشکی، کاخ معاشیق در شهر عدن، مقر اصلی قدرت دولت مستقر در این شهر، را هدف قرار داده بودند. به گفته شماری از مقامهای سعودی و یمنی مطلع از این حادثه، چندین نفر از جمله افسران سعودی در این حمله کشته یا زخمی شدند. یکی از موشکها نیز به محل اسکان افسران سعودی اصابت کرده بود.
همچنین روز چهارشنبه، به گفته برخی مقامها، نیروهای صنعا در حملهای موشکی، فرودگاهی در نزدیکی شهر بندری مکلا در شرق یمن را هدف قرار دادند. این حمله اندکی پس از ورود نیروهای کمکی نظامی عربستان سعودی به یکی از پایگاههای منطقه صورت گرفت.
محمد الباشا، کارشناس مسائل یمن و مدیر شرکت آمریکایی مشاوره ریسک «باشا ریپورت»، در ارزیابی این حملات گفت: «تصویر بزرگتر این است که صنعا بهصورت نظاممند نیروهای کمکی و جابهجایی مجدد نیروها را در سراسر یمن هدف قرار میدهند؛ از جمله خودروهای تازهوارد، محمولههای مهمات، تجمع نیروها و گردهماییها در مراکز جذب نیرو.»
دولت عربستان سعودی به درخواستها برای اظهارنظر درباره این حملات پاسخ نداد.
عربستان سعودی بیش از یک دهه است که برای مهار تهدید انصارالله در مرزهای جنوبی خود تلاش میکند، اما تاکنون در تحقق این هدف ناکام مانده است. این کشور در سال ۲۰۱۵، اندکی پس از آنکه انصارالله کنترل صنعا، پایتخت یمن، را به دست گرفتند، در جنگ داخلی این کشور مداخله کرد؛ بااینحال، هفت سال بعد و در پی حملات نیروهای صنعا به شهرها و زیرساختهای انرژی عربستان، با برقراری آتشبس موافقت کرد.
در دورهای چندساله از آرامش نسبی، عربستان سعودی برای پرداخت حقوق کارکنان دولت در صنعا کمکهای مالی ارائه میکرد؛ اما درگیریها از تابستان امسال بار دیگر آغاز شد و بهسرعت شدت گرفت. نیروهای صنعا مناطقی را در امتداد تنگه راهبردی بابالمندب در دریای سرخ به تصرف خود درآوردند و صادرات نفت عربستان را در معرض تهدید قرار دادند. آنان همچنین بارها فرودگاه بینالمللی ریاض را هدف حمله قرار دادند؛ حملاتی که دستکم ۱۸ کشته بر جای گذاشت و با ایجاد اختلال چندهفتهای در پروازها، تردد هوایی را فلج کرد.
نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی در اوایل ماه جاری میلادی ضدحملهای را آغاز کردند، اما موفق به دستیابی به پیشرفتی تعیینکننده نشدند. در همین حال، نیروهای صنعا شهر راهبردی تعز را تهدید میکنند و بارها مقر دولت مستقر در عدن را هدف حمله قرار دادهاند.
در صورتی که عربستان سعودی تصمیم به اجرای عملیاتی گسترده علیه نیروهای صنعا بگیرد، ناگزیر خواهد بود نیروهای بیشتری جذب کند یا شمار بیشتری از نظامیان خود را به داخل خاک یمن اعزام کند.
حملات اخیر نیروهای صنعا نشان میدهد که چنین نبردی تا چه اندازه میتواند خونین باشد. این نیروها اکنون از پهپادها، موشکها و توانمندیهای اطلاعاتی بهمراتب پیشرفتهتری برخوردارند و نشان دادهاند که قادرند حملاتی دقیق و بهموقع را در داخل و خارج از یمن اجرا کنند.
فاطمه ابوالاسرار، کارشناس مسائل یمن که در پروژه «ماشین ایدئولوژی» درباره تبلیغات در خاورمیانه و حکومتهای اقتدارگرا مینویسد، در ارزیابی شرایط کنونی گفت: «این دیگر سال ۲۰۱۵ نیست؛ وضعیت بهمراتب بدتر شده است.»
اردوگاه «العَلَم» که هدف حمله نیروهای صنعا قرار گرفت، در موقعیتی راهبردی در استان شبوه واقع شده است؛ منطقهای بیابانی در یمن که بهدلیل برخورداری از میادین نفت و گاز طبیعی شناخته میشود.
حملات نیروهای صنعا در سال ۲۰۲۲ موجب توقف صادرات انرژی شد؛ بااینحال، این منطقه و ظرفیتهای اقتصادی آن همچنان برای حفظ نفوذ دولت عدن در مناطق تحت کنترل خود و همچنین تحقق اهداف نیروهای صنعا برای تصرف سراسر یمن، اهمیتی حیاتی دارد.
نیروهای همپیمان امارات متحده عربی که زمانی در جنگ علیه نیروهای صنعا در کنار عربستان سعودی قرار داشتند، برای سالها کنترل اردوگاه العَلَم را در اختیار داشتند تا اینکه امارات در سال ۲۰۲۱ از این منطقه خارج شد. از آن زمان تاکنون، نیروهای مورد حمایت عربستان از این اردوگاه بهعنوان مرکزی برای آموزش، پشتیبانی لجستیکی و فرماندهی نیروهای خود در منطقه استفاده کردهاند.
یکی از مقامهای یمنی مطلع از حادثه اعلام کرد که در ۱۹ اکتبر، صدها نفر از مردانی که بهتازگی به نیروهای امنیتی محلی پیوسته بودند، پس از دریافت وعده پرداخت دستمزد در ازای حضور در محل، برای شرکت در دورههای آموزشی وارد اردوگاه شدند.
شاهدان عینی به روزنامه والاستریت ژورنال گفتند که پس از تجمع چهار گردان در اردوگاه، سه موشک بالستیک به این پایگاه اصابت کرد. به گفته آنان، یکی از موشکها نیروهای تازهاستخدامشدهای را هدف قرار داد که در پی حمله اولیه، در حال فرار از محل بودند.
مقامهای یمنی و سعودی نیز اعلام کردند که هنگام اصابت موشکها، نیروهای سعودی در این پایگاه حضور داشتند و خود را برای برگزاری برنامه آموزشی آماده میکردند. شماری از نظامیان سعودی نیز در میان مجروحان این حمله بودند، اما مقامها جزئیات بیشتری در این زمینه ارائه نکردند.
شاهدان عینی صحنه پس از حمله را آشفته توصیف کردند؛ نیروهایی که با نگرانی به آسمان چشم دوخته بودند و درحالیکه هیچگونه پوشش پدافند هوایی در اختیار نداشتند، تلاش میکردند همرزمان بهشدت مجروح خود را به نقاط دیگر منتقل کنند.
بستگان کشتهشدگان و مجروحان، فرمانده محلی یمنی مستقر در پایگاه را مسئول این حادثه دانستند و او را به بیتوجهی به هشدارهای پیشین درباره حضور پهپادهایی متهم کردند که در روزهای منتهی به حمله بر فراز اردوگاه پرواز کرده بودند.
مقامهای محلی استان شبوه نیز از عربستان سعودی خواستند روند تأمین سامانههای پدافند هوایی، تجهیزات هشدار زودهنگام و سامانههای مراقبتی را برای جلوگیری از حملات احتمالی بعدی تسریع کند. به گفته این مقامها، هیچیک از این سامانهها در اطراف اردوگاه العَلَم مستقر نبود.
توانمندیهای انصارالله در سالهای اخیر افزایش یافته است. در همین ارتباط، برخی مقامهای یمنی به احتمال نفوذ خبرچینان وابسته به نیروهای صنعا در اردوگاه مشکوک بودند.
بر اساس گزارشی که سازمان ملل متحد سال گذشته منتشر کرد، نیروهای صنعا به سازوکارها و فناوریهای پیشرفته نظارتی دسترسی دارند. در این گزارش آمده است که کنترل تجهیزات مخابراتی در صنعا، امکان رهگیری ارتباطات برقرارشده از طریق شمارههای تلفن یمنی، نفوذ به تلفنهای همراه و خواندن و نسخهبرداری از پیامها را برای این نیروها فراهم میکند.
یک هفته پیش از حمله نیز دولت مستقر در عدن، استفاده نیروهای صنعا از شبکهها و خدمات مخابراتی غیرنظامی برای پشتیبانی از عملیات نظامی و فعالیتهای جاسوسی را محکوم کرده بود. دولت عدن همچنین به شهروندان هشدار داد که جاسوسی برای نیروهای صنعا میتواند به طرح اتهاماتی منجر شود که مجازات آنها اعدام است.