جمعی از شخصیتهای سیاسی در پیامهایی جداگانه ارتحال آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی، مرجع عالیقدر شیعیان، را تسلیت گفتند.
در پی ارتحال آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی برخی از شخصیتهای سیاسی و مذهبی پیامهای تسلیتی صادر کردند.
به گزارش جماران، متن این پیامها به شرح زیر است:
پیام آیتالله العظمی سیستانی در پی ارتحال آیتالله العظمی شبیری زنجانی
بسم الله الرحمن الرحیم
إنا لله وإنا إلیه راجعون درگذشت مرجع عالیقدر و فقیه برجسته مکتب اهلبیت عصمت و طهارت (علیهمالسلام)، آیتالله حاج سید موسی شبیری زنجانی (رضواناللهعلیه)، ضایعهای دردناک و فقدانی عظیم است.آن عالم فقید و عالیقدر — که سراسر عمر پربرکت خویش را وقف پژوهشهای علمی و تدریس نمود — شخصیتی برجسته در عرصه دانش، استوانهای برای حوزه علمیه مبارک قم و نمونهای درخشان از عالمی حقیقتاً خداترس بود.
آثار علمی ارزشمند و خدمات دینی او همچون میراثی گرانبها ماندگار خواهد ماند؛ همانگونه که منش و سیره عملیاش الگویی همیشگی برای اهل علم باقی خواهد ماند.
خداوند متعال جایگاه رفیع او را متعالی گرداند و وی را با نیاکان پاک و پارسایش محشور فرماید.
با اندوه و تأسفی عمیق، این ضایعه بزرگ را به محضر مقدس صاحبالزمان (ارواحنا فداه)، حوزههای علمیه، خانواده محترم آن فقید سعید — بهویژه فرزندان عزیز و بزرگوارش — و جامعه مؤمنین تسلیت میگویم و از خداوند متعال برای همگان، صبری جمیل و پاداشی فراوان مسئلت دارم.
ولا حول ولا قوة إلا بالله العلی العظیم. 9 ربیع الآخر 1448 علی الحسینی السیستانی
***
پیام آیتالله العظمی جعفر سبحانی در پی ارتحال آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی
بسم الله الرحمن الرحیم
انا للّه وانا إلیه راجعون
رحلت فقیه اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام)، عالم ربانی و محقق عالیقدر، حضرت آیت الله العظمی سید موسی شبیری زنجانی (اعلی الله مقامه)، مایه تأسف و تأثر گردید.
آن عالم بزرگوار از ارکان حوزه های علمیه و در بسیاری از علوم اسلامی صاحب نظر و دارای مبانی استوار بود و از تلامذه برجسته اساتید بزرگ حوزه، همچون آیت الله العظمی بروجردی و آیت الله العظمی داماد به شمار میرود.
اینجانب این مصیبت عظمی را به پیشگاه حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، اساتید و فضلاء و طلاب حوزههای علمیه، و بازماندگان آن فقید سعید بالاخص فرزندان عالم و فاضل ایشان تسلیت میگویم و از خداوند متعال برای آن فقید سعید علو درجه و حشر با اجداد طاهرینش خواهانم.
عاش سعیداً و مات سعیداً.
قم _ جعفر سبحانی
1405/6/30
***
آیتالله کریمی جهرمی: آن فقید سعید، یادگاری ارزشمند از سلف صالح حوزههای علمیه بودند
بسم الله الرحمن الرحیم
خبر ارتحال تأسفبار آیتالله العظمی آقای حاج آقا موسی شبیری زنجانی ـ رضوانالله تعالی علیه ـ موجب تأثر عمیق اینجانب گردید.
آن فقید سعید، با برخورداری از ذهنی وقّاد، حافظهای کمنظیر، علمیّت بالا و رفتاری آمیخته با اعتدال و وقار، و نیز با بهرهمندی از محضر پدر بزرگوارشان، مرحوم آیتالله آقای حاج سید احمد زنجانی ـ اعلیالله مقامه ـ، نمونهای برجسته از عالمان راستین و یادگاری ارزشمند از سلف صالح حوزههای علمیه بودند.
اینجانب، این ضایعه مؤلمه را به پیشگاه مقدّس حضرت ولیعصر ـ ارواحنا فداه ـ آقازادگان محترم ایشان و بهویژه برادر گرامیشان، آیتالله آقای حاج سید جعفر شبیری زنجانی، مردم ولایت مدار زنجان، و عموم ارادتمندان ایشان تسلیت عرض میکنم و از خداوند متعال برای آن فقیه ربانی، رحمت واسعه، علو درجات و حشر با اولیای الهی، مسئلت دارم.
۹ ربیعالثانی ۱۴۴۸
علی کریمی جهرمی
***
پیام تسلیت آیتالله گرامی در پی ارتحال آیتالله العظمی شبیری زنجانی
بسم الله الرحمن الرحیم
إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ
ارتحال تأسفبار مرجع عالیقدر، حضرت آیتالله العظمی حاج سید موسی شبیری زنجانی رضواناللهتعالیعلیه، موجب تأسف و تأثر فراوان گردید.
آن عالم جلیلالقدر پس از عمری مجاهدت علمی و سالیان متمادی تدریس، تحقیق و تربیت فضلا و طلاب و خدمت به حوزههای علمیه، دار فانی را وداع گفت و حوزه علمیه و جامعه علمی و دینی را از وجود پربرکت خویش محروم ساخت.
این ضایعه مؤلمه را به محضر حضرت ولیعصر عجلاللهتعالیفرجهالشریف، مراجع عظام تقلید، علمای اعلام، حوزههای علمیه، شاگردان و ارادتمندان آن فقید سعید و بهویژه بیت شریف و مکرم ایشان تسلیت و تعزیت عرض مینمایم.
از درگاه خداوند متعال برای آن مرجع فقید، علو درجات و رحمت و مغفرت واسعه، و برای بیت شریف و عموم بازماندگان، صبر جمیل و اجر جزیل مسئلت دارم.
محمدعلی گرامی
۹ ربیع الثانی ۱۴۴۸
***
پیام تسلیت رئیس جمهور در پی ارتحال آیتالله العظمی شبیری زنجانی
بسم الله الرحمن الرحیم
«إِذَا مَاتَ الْعَالِمُ ثُلِمَ فِی الْإِسْلَامِ ثُلْمَةٌ لَا یَسُدُّهَا شَیْءٌ»
خبر درگذشت فقیه برجسته و عالم ربانی، حضرت آیتالله العظمی آقای سید موسی شبیری زنجانی(قدس سره)، موجب اندوه و تألم خاطر گردید.
آیت الله شبیری زنجانی، فقیهی ژرف اندیش، محققی سترگ در قلمرو علوم اسلامی بویژه در زمینه فقه، حدیث، رجال و تاریخ و گنجینه ای از سیره و تجارب ارزشمند عالمان سلف بود که به وصف اخلاق مداری، مردم داری، رفق و مدارا و اهتمام به پیراستگی ذات دین از تحریف و خرافه سرآمد بود و به بیان نظرات روشنگرانه و خردپذیر، حریت و زهد در حوزه های علمیه و در جامعه علمی ایران اشتهار داشت و از استوانه های علمی، تحقیقی و اخلاقی حوزه های علمیه معاصر به شمار می رفت.
فقدان این فقیه برجسته خلل جبران ناپذیری است که تنها به لطف الهی و مدد حضرت بقیه الله اعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) جبران پذیر است.
اینجانب درگذشت این عالم ربانی و فقیه صمدانی را به محضر بقیه الله الاعظم(عج)، مقام معظم رهبری، مراجع عظام تقلید، بیت شریف آن عزیز به ویژه آقازادگان محترم، حوزههای علمیه، شاگردان، مقلدان و ملت شریف ایران تسلیت عرض میکنم و از درگاه خداوند متعال برای آن عالم بزرگوار، علو درجات و هم نشینی با اجداد طاهرینش مسألت دارم.
***
پیام تسلیت رئیس قوه قضاییه در پی ارتحال آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی
بسم الله الرّحمن الرّحیم
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ
روح مطهر فقیه عالیمقام و مرجع عظام، حضرت آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی (قدّسالله نفسه و اعلىالله مقامه) به ملکوت اعلی پیوست. ارتحال این فقیه و مرجع روشنضمیر، فقدان و ثلمهای بزرگ است.
عمر مبارک ایشان مشحون از حسنات، با نامهى عملى سرشار از خیرات و مبرّات بود. مجاهدت این بقیةالسلف اعاظم در تعلیم و تعلم فقه آل محمّد (علیهمالسّلام) زبانزد و چشمگیر بود.
ایشان از نگهبانانِ امانتدارِ میراث اصیل و عَریق تشیع و از استوانههای حوزههای علمیه و از برجستگان علمی و عملی مکتب نورانی فقه جعفری بودند.
مقام علمی و پرورش شاگردان و تلامیذ برجسته و متعیّن، در کنار تقوا و اخلاص این عالم بزرگوار، شخصیت جامعی از ایشان ساخته بود.
اینجانب مصیبت این فقدان تأسفبار را به پیشگاه حضرت بقیّةاللهالاعظم (ارواحنا فداه) و به علماى عظام، مراجع تقلید، فضلاء،حوزههاى علمیه و به عموم شیعیان و علاقهمندان و مقلدان ایشان و بخصوص به بیت شریف و منیع آن مرحوم تسلیت میگویم و رحمت، لطف، تفضل و غفران الهى را براى آن عالم عروج کرده مسئلت مینمایم.
***
حسن روحانی: آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی آموزگار بزرگ اعتدال و خیراندیشی بود
بسم الله الرّحمن الرّحیم
إذا ماتَ المؤمنُ الفَقیهُ ثُلِمَ فی الإسلامِ ثُلمَةٌ لا یَسُدُها شیءٌ
درگذشت مرجع عالیقدر و فقیه پارسا و زمانآگاه جهان تشیع، حضرت آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی، به راستی برای جامعه ما در شرایط کنونی، کاستی جبرانناپذیری است. این دانشمند ربّانی که عمر پربار و برکت خویش را در خدمت به مردم و نشر تعالیم الهی پیامبر و خاندان پاکش گذراند، علاوه بر آن که در علوم فقه و اصول و رجال در قرن اخیر سرآمد بود و با روش علمی ویژه و دقت نظر خاص خود، هزاران عالم و معلم را در مجالس درس خود پرورش داد، برای همه آنها که او را میشناختند الگوی برجسته اخلاق و تواضع و آموزگار بزرگ اعتدال و خیراندیشی بود. دیدار ایشان که همواره به حکمت و انصاف و مدارا توصیه میکردند، همیشه برای ما درسآموز و آرامشبخش بود.
اینجانب با تأسفی عمیق، این ضایعه بزرگ را به پیشگاه حضرت ولیعصر (عجل الله تعالی فرجه الشّریف) و مردم شریف ایران و جهان اسلام، و رهبری معظم و مراجع عالیقدر و علماء و فضلاء حوزههای علمیه و به ویژه فرزندان فاضل و بیت شریف آن بزرگوار تسلیت عرض میکنم و برای آن روح وارسته و آزاده، آرامش و کرامت در جوار اولیاء خدا و برای بازماندگان عزادار، صبر و اجر مسألت مینمایم.
امیدوارم خدای رحمان به آبروی این ارواح مطهر که در این روزهای سخت از میان ما رفتهاند، عنایت خاص خود را نصیب این ملت نجیب فرماید و عزت و کرامت را برای مسلمانان مقدر فرماید.
حسن روحانی
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
***
پیام تسلیت آیتالله دوستی زنجانی در پی رحلت آیتالله العظمی شبیری زنجانی
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحیمِ
یَرْفَعِ اللّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجات
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ
با نهایت تألم و تأثر از ارتحال مرجع دینی عظیم الشأن و شخصیت بارِع علمی جامع الاطراف و شامل الجوانب، متبحر عبقری و متفرد در بعض مبانی ، و منهاج اجتهاد و استنباط آیت الله العظمی السید موسی الشبیری الزنجانی، این ضایعهی مؤلّمه را بمحضر حضرت بقیةالله الاعظم ارواحنا لتراب مقدمه الفداء ، مقام معظم رهبری و مراجع عظام تقلید و حوزه های علمیه و بازماندگان آن فقید علم و فقاهت و بالاخص آقازادگان محترم و گرامی تسلیت عرض کرده، علوّ درجات آن حبر عظیم را از درگاه قادر متعال خواستارم.
مصطفی دوستی زنجانی
نهم ربیع الثانی ۱۴۴۸
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
***
مرتضی اشراقی: فقدان این فقیه وارسته، ضایعهای بزرگ برای حوزههای علمیه و جامعه دینی است
بسم الله الرحمن الرحیم
إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ راجِعُونَ
رحلت عالم ربانی و مرجع عالیقدر، حضرت آیتالله العظمی شبیری زنجانی، موجب تأثر و تأسف عمیق گردید.
فقدان این فقیه وارسته و عالم برجسته، ضایعهای بزرگ برای حوزههای علمیه و جامعه دینی است. آن فقید سعید، سالیان متمادی از عمر شریف خویش را در راه پاسداری از معارف اهلبیت(ع)، تربیت علمی و اخلاقی و خدمت به مکتب تشیع سپری نمود. عاش سعیدا و مات سعیدا
اینجانب این مصیبت جانکاه را به محضر حضرت ولیعصر(عج)، رهبر معظم انقلاب اسلامی، مراجع عظام تقلید، علما و فضلا، حوزههای علمیه، شاگردان و ارادتمندان ایشان و بهویژه بیت شریف آن مرحوم تسلیت عرض میکنم.
از درگاه خداوند متعال، برای آن عالم فقید، رحمت واسعه و علو درجات و برای بازماندگان محترم، صبر و اجر مسئلت دارم.
مرتضی اشراقی
حوزه علمیه قم
***
شیخ حسین انصاریان: آیتالله العظمی شبیری زنجانی از استوانههای علمی و اخلاقی حوزه علمیه قم
بسم الله الرحمن الرحیم
إِنّــا لِلّهِ وَ إِنّا إِلَیْـهِ راجِـعُونَ
ارتحال عالم ربّانی، فقیه فرزانه و مرجع عالیقدر شیعه، حضرت آیتالله العظمی حاج سید موسی شبیری زنجانی، رضواناللهتعالیعلیه، موجب تأثر و تأسف عمیق گردید.
آن فقیه بزرگوار که عمر شریف خویش را در راه تفقّه در معارف اهلبیت علیهمالسلام، تربیت فضلا و صیانت از میراث علمی حوزههای علمیه سپری نمود، از استوانههای علمی و اخلاقی حوزه علمیه قم و از چهرههای برجسته و ماندگار فقاهت معاصر بود.
این مصیبت بزرگ را به محضر مقدس حضرت ولیعصر عجلاللهتعالیفرجهالشریف، حوزههای علمیه، شاگردان و ارادتمندان ایشان و بهویژه بیت شریف آن فقید سعید تسلیت و تعزیت عرض میکنم و از درگاه خداوند متعال برای آن عالم جلیلالقدر، علوّ درجات و حشر با محمد و آل محمد علیهمالسلام و برای بازماندگان محترم، صبر جمیل و اجر جزیل مسئلت دارم.
***
پیام سخنگوی جبهه اصلاحات ایران در پی ارتحال آیتالله العظمی شبیری زنجانی
بسم الله الرحمن الرحیم
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ
ارتجال تأسفبار فقیه برجسته و مرجع عالیقدر جهان تشیع، حضرت آیتالله العظمی حاج سید موسی شبیری زنجانی موجب تألم و تأثر عمیق گردید.
برای من، این ضایعه تنها فقدان یک عالم بزرگ و مرجعی صاحبنام نیست؛ وداع با عالمی اخلاقمدار، متواضع و پناهگاه معنوی بسیاری از دلهای مؤمن است. نام و یاد ایشان برای نسلهای بسیاری با دانش، تقوا، فروتنی و احترام به انسانها گره خورده است و فقدان چنین چهرهای، اندوهی عمیق برای جامعه دینی و همه ارادتمندان ایشان به همراه دارد.
آن عالم ربانی و فقیه وارسته، از چهرههای برجسته حوزههای علمیه و از خدمتگزاران مکتب اهلبیت عصمت و طهارت(ع) بود که عمر پربرکت خویش را در مسیر ترویج معارف اسلامی، تحقیق و تدریس فقه و اصول و هدایت و ارشاد مؤمنان سپری کرد و آثار علمی و معنوی ارزشمندی از خود به یادگار گذاشت.
این ضایعه بزرگ را به محضر حضرت ولیعصر(عج)، مراجع عظام تقلید، حوزههای علمیه، شاگردان و ارادتمندان آن فقید سعید و بهویژه بیت مکرم ایشان صمیمانه تسلیت و تعزیت عرض میکنم. از درگاه خداوند متعال برای آن مرجع عالیقدر، رحمت واسعه الهی، علو درجات و همنشینی با ائمه اطهار(ع) و برای خاندان مکرم و همه داغدیدگان، صبر، آرامش و اجر فراوان مسئلت دارم.
جواد امام
سخنگوی جبهه اصلاحات ایران و دبیرکل حزب مجمع ایثارگران
***
پیام تسلیت آیتالله محقق داماد در پی رحلت آیت الله العظمی شبیری زنجانی
اذا مات العالم ثلم فی الاسلام ثلمة لایسدها شیی
◾️با کمال تاسف و تالم رحلت اسفناک مرجع عالیقدر شیعه ایت الله العظمی حاج سید موسی شبیری زنجانی طاب ثراه را به پیروان مکتب تشیع وکلیه ارباب فضیلت وتقوی وبیت معظم له بخصوص فرزندان فقیه ودانشمند واخوی ایشان وسایر سوگواران تسلیت عرض میکنم . ایشان نمونه ای شایسته از تربیت شدگان دوره درخشان حوزه منوره قم بودند که به یاران سلف خویش پیوستند . جهان تشیع وحوزه علمیه قم فقیهی کم نظیررا را ازدست داد که به موجب حدیث شریف جبران ناپذیر است . از خداوند بزرگ برای روح ان بزرگوار تعالی ورضوان واسعه حق متعال وبرای بازماندگان داغدارصبر جمیل و اجر جزیل مسالت دارم .
سید مصطفی محقق داماد
۳۰شهریور ۱۴۰۵ خورشیدی
***
پیام تسلیت علیاکبر صالحی در پی ارتحال آیتالله شبیری زنجانی
ارتحال فقیه فرزانه، عالم ربانی و مرجع عالیقدر مکتب اهلبیت عصمت و طهارت(علیهمالسلام)، حضرت آیتاللهالعظمی حاج سیدموسی شبیری زنجانی(قدساللهسرهالشریف)، ضایعهای جانکاه برای حوزههای علمیه، جامعه علمی و همه ارادتمندان به ایشان است.
حضرت آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی از چهرههای ریشهدار دانش و فقاهت در روزگار معاصر بود که سالیان دراز از عمر پربرکت خویش را در راه تعلیم، تحقیق، ترویج معارف اهلبیت(علیهمالسلام) و پاسداری از میراث علمی و معنوی اسلام سپری کرد. نام و یاد آن عالم فقید، در کنار جایگاه بلند علمی و حوزوی، با نجابت، فروتنی، دقت علمی و اهتمام به اخلاق و فضایل انسانی نیز همراه خواهد بود.
صالحی در ادامه این پیام با اشاره به جایگاه عالمان دینی در شکلگیری و تداوم میراث فرهنگی و معنوی ایران، افزود: فقدان چنین عالمان بزرگی تنها فقدان یک شخصیت علمی و حوزوی نیست؛ چراکه میراث ایران در طول قرنها در پیوندی ژرف میان دانش، ایمان، اخلاق و فرهنگ بالیده است و عالمان و فرزانگانی از این دست، سهمی گرانقدر در حفظ و انتقال این سرمایه معنوی و فرهنگی داشتهاند. از این منظر، ارتحال ایشان، فقدان یکی از چهرههای اثرگذار در منظومه دانش و فرهنگ دینی این سرزمین نیز به شمار میآید.
رئیس بنیاد ایرانشناسی در پایان، این مصیبت بزرگ را به محضر حضرت ولیعصر(عج)، مراجع عظام تقلید، حوزههای علمیه، شاگردان و ارادتمندان آن مرجع فقید و بهویژه بیت مکرم و بازماندگان ایشان تسلیت گفت و از درگاه خداوند متعال برای آن عالم جلیلالقدر، رحمت واسعه الهی و علو درجات و برای بازماندگان و عموم سوگواران، صبر جمیل و اجر جزیل مسئلت کرد.
***
پیام تسلیت بیت مرحوم آیت الله العظمی صانعی(ره) در پی رحلت آیتالله العظمی شبیری زنجانی
بسمه تعالی
«یَا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِی إِلَىٰ رَبِّکِ رَاضِیَةً مَرْضِیَّةً فَادْخُلِی فِی عِبَادِی وَادْخُلِی جَنَّتِی»
رحلت عالم ربانی و فقیه صمدانی، مرجع روشن ضمیر مرحوم مغفور آیة الله العظمی حاج سید موسی شبیری زنجانی(رحمة الله علیه) موجب تأسف و تأثر همه علاقه¬مندان به مرجعیت و فضایل انسانی گردید.
فقیه متبحری که همراه سعی و تلاش علمی وافر، سلوک اسلاف خویش را در تخلّق به اخلاق حسنه و تهذیب نفس وجهه همت خویش قرار داده بود. صفای باطن و آرامش روح، فروتنی و تواضع در کنار احاطه علمی به علوم اسلامی و اهتمام به تربیت شاگردان، جلوه¬های فراموش ناشدنی از شخصیت بی بدیل آن مرجع عظیم الشأن خواهد بود.
اینجانب ضمن عرض تسلیت به پیشگاه حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف)، حوزه¬های علمیه، بیت معزّی معظم¬له، بالخصوص آقازادگان محترم، مقلدان و کلیه وابستگان سببی و نسبی، از خداوند رحمان برای آن مرجع متقی، رحمت و غفران الهی و حشر با اجداد طاهرینش(صلوات الله علیهم اجمعین) و برای بازماندگان صبر جمیل و اجر جزیل را خواستارم.
قم المقدسه- فخرالدین صانعی
بیت مرحوم آیت الله العظمی صانعی(قدس سرّه)
***
تسلیت حزب اعتماد ملی درپی ارتحال حضرت آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی
انا لله و انا الیه راجعون
إِذَا مَاتَ اَلْمُؤْمِنُ اَلْفَقِیهُ ثُلِمَ فِی اَلْإِسْلاَمِ ثُلْمَةٌ لاَ یَسُدُّهَا شَیْءٌ
روح بلند و پرفتوح فقیه عالیقدر جهان تشیع، حضرت آیتالله العظمی، سیدموسی شبیری زنجانی به ملکوت اعلی پیوست.
عالمی وارسته و خوددار و مرجع تقلیدی مبرز و نیکوصفت که عمر خویش را وقف توسعه و ترویج اخلاق در حوزه علمیه کرد. مرحوم آیتالله شبیری به عنوان فرزند حوزه علمیه قم و نجف بسان اسلاف خویش به بنمایههای معرفتی اسلام ناب محمدی توجهی ویژه داشت و به عنوان استاد مسلم اخلاق، شاگردان بزرگی را به جهان تشیع تقدیم نمود.
حزب اعتماد ملی این ضایعه عظیم را به بیت مکرم ایشان، مقلدان و ملت مسلمان ایران تسلیت عرض نموده و از درگاه ایزد منان برای آن فقیه عالیقدر علو درجات و برای بازماندگان و مقلدان طلب صبر و بردباری دارد.
***
رسول جعفریان مطرح کرد: خاموش شدن چراغی از چراغهای پرفروغ دانش و تحقیق شیعه
إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ راجِعُون
خبر رحلت حضرت آیتاللهالعظمی حاج سید موسی شبیری زنجانی، در شامگاه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵، خبری سخت جانکاه و ضایعهای جبرانناپذیر برای حوزههای علمیه و جامعه شیعه است.
فقدان ایشان را به عموم شیعیان، حوزههای علمیه، عالمان و اهل تحقیق، شاگردان و ارادتمندان آن بزرگوار، و بهویژه فرزندان گرامی و خاندان معزز ایشان صمیمانه تسلیت عرض میکنم.
رفتن ایشان تنها فقدان یک مرجع تقلید و فقیه بزرگ نیست؛ خاموش شدن چراغی از چراغهای پرفروغ دانش و تحقیق شیعه است. حضرت ایشان در فضل و دانش و دقت نظر، در اخلاق و منش و رفتار، و در پایبندی کممانند به اصول تحقیق، تتبع و امانت علمی، از برجستهترین عالمان شیعه بودند؛ نه تنها در روزگار ما، که نام و میراث علمی ایشان در امتداد سنت دیرپای فقاهت و دانش شیعی ماندگار خواهد بود.
برای آنان که محضرش را دیده بودند و از نزدیک با وسعت دانش، حافظه شگفت، دقتهای علمی و صفای باطنش آشنایی داشتند، پذیرفتن این فقدان دشوارتر است. عالمی از میان ما رفت که وجودش خود کتابخانهای زنده از تاریخ علم و رجال و حدیث و فقاهت شیعه بود؛ و اکنون جای خالی او را نه یک تن، که نسلی از اهل علم احساس خواهد کرد.
از خداوند متعال مسئلت دارم آن عالم ربانی را در دریای بیکران رحمت و غفران خویش فرو گیرد، بر درجاتش بیفزاید و او را با اجداد طاهرینش و اولیای الهی محشور فرماید؛ و به خاندان، شاگردان و دوستدارانش صبر و اجر عنایت کند.
از شمار دو چشم یک تن کم
وز شمار خرد هزاران بیش
رسول جعفریان
30 شهریور 1405
***
پیام محمد اشرفی اصفهانی در پی ارتحال آیتالله العظمی شبیری زنجانی
بسمالله الرحمن الرحیم
إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ
ارتحال ملکوتی حضرت آیتالله العظمی سیدموسی شبیری زنجانی، مرجع عالیقدر جهان تشیع و از چهرههای برجسته علمی و اخلاقی حوزه علمیه قم، موجب تأثر و تأسف عمیق گردید.
آن عالم ربانی، عمر پربرکت خویش را در مسیر تحصیل، تحقیق، تدریس، ترویج معارف اهلبیت(ع) و تربیت شاگردان و خدمت به حوزههای علمیه سپری نمود و آثار علمی و اخلاقی ارزشمندی از خود به یادگار گذاشت.
اینجانب این ضایعه بزرگ را به محضر مبارک مقام معظم رهبری، مراجع عظام تقلید، حوزههای علمیه، علما و روحانیون، بیت مکرم و خاندان معزز ایشان، شاگردان و ارادتمندان آن مرجع فقید و عموم شیعیان و مسلمانان جهان تسلیت عرض نموده و از درگاه خداوند متعال برای آن عالم وارسته، علو درجات و حشر با حضرات معصومین(ع) و برای بازماندگان صبر و اجر مسئلت دارم.
دکتر محمد اشرفی اصفهانی
فرزند چهارمین شهید محراب، حضرت آیتالله العظمی عطاالله اشرفی اصفهانی
مؤسس، متولی شرعی و رئیس هیئت امنای مسجد جامع امیرالمؤمنین(ع)
و مؤسسه فرهنگی شهید اشرفی اصفهانی
***
سید ضیاء مرتضوی: این فقیه والا و وارسته، به واقع ستارهای درخشان «در آسمان فقاهت شیعی» بود
بسم الله الرحمن الرحیم
«و أمَّا مَنۡ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَ نَهَى ٱلنَّفۡسَ عَنِ ٱلۡهَوَىٰ فَإِنَّ ٱلۡجَنَّةَ هِیَ ٱلۡمَأۡوَىٰ»
روح والا و ملکوتی استاد معظم ما، فقیه عالی مقام و مرجع وارسته، حضرت مستطاب، آیة الله العظمی حاج سیدموسی شبیری زنجانی، رضوان الله علیه و برکاته، به عالم قدس پیوست و در پیشگاه حضرت حق جل و علا بار یافت تا بر خوان فضل و کرم الهی متنعم به نعمات خاصه گردد.
این فقیه والا و وارسته، به واقع ستاره ای درخشان «در آسمان فقاهت شیعی» بود و نزدیک به یک قرن چراغ دانش و تقوا را در وجود شریف خود روشن نگه داشت و انبوه شاگردان و علاقه مندان دهها سال از خرمن عمر پربرکت آن استاد بهره بردند. عالمان و فقیهانی که در تاریخ افتخارآمیز تشیع هر یک از مشرق علم و پاکی طلوع کرده و با علم و عمل خود روشنی بخش دلهای مؤمنان و گرمی بخش خانه های ایمان و تقوا بوده اند.
ارتحال آن استاد معظم و محبوب و مرجع عالی قدر را به حوزه های علمیه، مراجع معظم، عموم علاقه مندان، شاگردان، بیت مکرم، و به ویژه آقازادگان فاضل و مکرم ایشان تسلیت می گوید و از درگاه خداوند مهربان برای آن جناب، رحمت خاصه و همنشینی با اجداد طاهرین (ع) و برای خاندان مکرم و سوگمندان این مصیبت بزرگ، پاداش صابران و سربلندی و توفیق مستمر را درخواست می کند، و السلام علیه یوم ولد و یوم مات و یوم یبعث حیا.
سیدضیاء مرتضوی
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
***
هادی سروش: آن معلم بزرگِ فقاهت در نگاه به مسائل اجتماعی دینی از عقلانیتِ ارزندهای برخوردار بود
چ«إِنَّمَا یَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ غَفُورٌ» (فاطر آیه ۲۸)
فقیه والا مقام و گرانقدر حوزه های علمیه حضرت آیت الله العظمی حاج آقاموسی شبیری زنجانی در خوان رحمت خاصه الهیه مآوا گرفت .
آیت الله زنجانی چهره محبوب و شخصیت کم نظیری بود که به باور این شاگرد کوچکش مصداق تمام و کمال آیه ۲۸ سوره فاطر بود که حضرت حق جل و اعلا فرمود : «از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او پروا دارند. همانا خداوند عزیز و آمرزنده است.»
استاد عزیز ما ؛ در واقع ، نه تنها در فقاهت یکی شاخصانِ و سرآمدِ فقیهان در عصر حاضر بود، بلکه براساس آیه فوق ، به علم حقیقی که خشیت و بندگی خدا بود، با همه وجود رسیده بود و در طول مدت های مدیدی که توفیق حضور در درس و بحثش، و یا در نشست و برخاستش بودیم ؛ نیمکلامی که نشان از هوی و هوس ، و یا تمایل به قدرت و یا ریاست دینی باشد نشنیدیم و ندیدیم. و چنین افرادی بسیار نادرند.
افکار فقهی آن استاد شامخ مجال وسیع میطلبد اما به پاس سالها تلمذ از دریای فقه اهلبیت (علیهم السلام) از این چشمه جوشان ، پرتوی از افکار بلند او را تقدیم میدارم؛
آن استاد بزرگ، فقه را با دیدِجامع مینگریست . به عنوان نمونه ؛ ایشان بر آسیب به اعتقادات مردم بسیار حساس بود و صریحا نهی منکری که باعث منکر دیگر باشد را خلاف شرع میدانست و تصریح میفرمود: «استفاده از برخورد فیزیکی برای نهی از منکر، خود منکری بزرگتر است، و هر کاری که موجب آسیب به اعتقادات مردم شود یقینا از معاصی کبیره است.»
در بحث حفظ حجاب توسط بانوان و حفظ نگاه مردان به نامحرم در درس خارج فقه کتاب «النکاح»؛ بسیار جدی نظر میداد، اما درعین حال؛ از رعایت و حفاظت از خانواده فتوای به حرام بودنِ قطع رابطه خویشاوندی در این موضوع داشت تا جائیکه به بهانه حضور یک فرد بی حجاب در خانواده ، قطع ارتباط خانوادکی [صله رحم] را حرام میدانست.
استاد معظم(ره) ، در رابطه با «حق الناس» آنچنان جدی بود که سفرِ شخصی با خودروی دولتی را حرام میدانست و فتوا به تمام بودن [وشکسته نشدن نماز] چنین فردی مینمود.
در فقاهت آن ستاره درخشان آسمان فقه اهل بیت(ع) سخن زیاد است ، مانند ؛ اعتماد و استنباط فقهی بر اساس «اصول متلقات» که فقهِ منصوص است و نیز فتوای قدماء از فقیهان و مبانی دیگر که حضرت استاد داشتند و باید برای طرح آن مجال دیگری یافت .
آن معلم بزرگِ فقاهت در نگاه به مسائل اجتماعی دینی از عقلانیتِ ارزندهای برخوردار بود، به عنوان نمونه؛ ایشان در عین حال که عزاداری محرم و صفر را از نظر فقهی؛ از اوجب واجبات میدانست، اما نسبت به آنچه در این سالها دیده میشود که افزودن به ایام عزاداری است، به شدت مخالف بود و باعث کمرنگ شدن اصلِ عزاداریها در گذرزمان میدانست.
توسعه دید ایشان در علوم اسلامی درخور توجه است ؛ وقتی از ایشان نظرشان راجع به «وحدت وجود» که در حکمت ملاصدرا و عرفان نظری مطرح است، خواسته شد، فرمودند: بعید میدانم آقایانی که قائل به وحدت وجود هستند، این جور دیدی داشته باشند و بگویند که خداوند در اشیاء حلول کرده، یا با اشیاء یکی شده است، این طوری نیست؛ چون در بین آنها افرادی هستند که من آنها را به عظمت میشناسم و این اتهامها به آنها نمیچسبد! ما که در این زمینه تخصص لازم را نداریم، نباید «نفیا یا اثباتا» وارد بشویم!
آیت الله زنجانی(ره) از نوادری بود که شخصیت معاصر حوزه قم و نجف و حتی علمادبلاد را به خوبی میشناخت و در یک اظهارنظرمهم در مقایسه بین کمالِ اخلاقی و مراتب معنوی بین امام خمینی(ره) و علامه طباطبایی(ره)؛ امام خمینی را ترجیح میداد.
بررسی شخصیت و افکار آن معلم بزرگ فقاهت درخور تشکیل محافل علمی است که امید است در آینده محقَق شود.
رحلت این استوانه فقه را به حضرت امام مهدی بقیةالله الاعظم (عج) و مراجع بزرگوار و حوزه های علمیه و شاگردان و بیت آن مرجع عالیمقام تسلیت عرض میشود.
رحمت الله علیه و تغمده الله بواسع رحمته و أسکنه فسیح جناته و منّه بفیض لقائه و حشره مع الانبیاء و الاولیاء معصومین صلوات الله علیهم اجمعین.
***
پیام تسلیت وزیر علوم در پیِ رحلت آیتالله شبیری زنجانی
الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِکَةُ طَیِّبِینَ یَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَیْکُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
درگذشت اسفناکِ فقیه منزّه، عالم روشن ضمیر، مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (ره) بی شک خسارتی عظیم برای علم و دین است.
وسعت معلومات، ذهنِ نقّاد، فهمِ عمیق از مبانی دین، احاطه کم نظیر به رجال و حدیث، حافظه شگفت انگیز، ضبطِ دقیق تراجم و تاریخ معاصر و روایتِ بی واسطه و وفادارانه سرگذشت حوزه قم، از ویژگی هایی است که در معدودی مانند مرحوم آیت الله شبیری جمعِ نوادر شده بود و او را اولاً «مرجع تحقیق» قرار داده بود.
تقوای متمایز ایشان، در امر مرجعیت -بالاخص تصرف در وجوهات شرعیه-، دوری از مرید پروری و پرهیز از شهرت در زمانه رقابت های مذموم، حاکی از تطبیق شریفه «مخالفاً علی هواه» بر این فقیه نزیه بود.
برای نسل ما که در ابتدای تحصیل خود علامه طباطبایی را از دست دادیم، «اقا موسی زنجانی» مظهر شرافت و تجلّی زیست اخلاقی اقای طباطبایی بود.
با این همه این فقیهِ فروتن نیز در اواخر عمر خود از ادبِ سوءِ جاهلان تندرو و کم تحمل در امان نماند، گرچه با دریادلی، «مَرّوا کِراماً» از کنارشان گذشت.
امید که یاد او و نام او، چراغِ راهِ متفقِهان و شیعیان دوستدار فقاهتِ آل محمد باشد.
در پایان خدمت بیت مکرم زنجانی، به ویژه دوستان گرانقدر ایات سید جواد و دکتر سید حسن شبیری، شاگردان حضرت استاد به ویژه مقام معظم رهبری (حفظه الله)، حوزه منورّه قم، و سایر بازماندگان و داغداران تسلیت و تعزیت عرض می کنم.
هیهات ان یأتی الزمان بمثله
ان الدهر بمثله لعقیم
حسین سیمایی
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
۱۴۰۵/۶/۳۰
