فلجشدن خط لوله شرق به غرب عربستان، موسوم به «پترولاین»، در کنار تشدید ناامنی در بابالمندب، یکی از مهمترین مسیرهای جایگزین ریاض برای دور زدن تنگه هرمز را عملاً از مدار خارج کرده است؛ وضعیتی که با کاهش صادرات از ینبع، افت شدید تردد نفتکشها در جنوب دریای سرخ و محدود بودن ذخایر عملیاتی عربستان، فشار تازهای بر بازار جهانی انرژی وارد کرده و بهای نفت برنت را به محدوده ۱۱۰ دلار رسانده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، گزارش «المانیتور» به پیامدهای فلجشدن خط لوله شرق به غرب عربستان موسوم به «پترولاین» در پی حملات پهپادی شبهنظامیان عراقی میپردازد. این خط لوله اصلیترین سوپاپ اطمینان ریاض برای دور زدن تنگه هرمز و انتقال روزانه ۴ میلیون بشکه نفت، معادل حدود ۴ درصد عرضه جهانی، به بندر ینبع در دریای سرخ بود. این گزارش تأکید میکند که همزمانی این رویداد با عملیات انصارالله در تنگه بابالمندب، سپرهای حفاظتی بازار جهانی نفت را در ششمین ماه جنگ به نازکترین حد خود رسانده و بهای نفت برنت را به مرز ۱۱۰ دلار نزدیک کرده است.
گزارش ابعاد این شوک راهبردی را در سه محور کلیدی بررسی میکند:
۱. پایان زودهنگام ضربهگیر ذخایر در بندر ینبع
طبق ارزیابی موسسه RBC Capital Markets و گزارش آسوشیتدپرس، تعمیر تلمبهخانههای آسیبدیده پترولاین ۳ تا ۵ هفته زمان خواهد برد؛ در حالی که ذخایر نفت خام ذخیرهشده در پایانههای بندر ینبع تنها برای ۵ تا ۷ روز پاسخگوی بارگیری نفتکشهاست. طبق برآورد ریستاد انرژی (Rystad Energy)، صادرات نفت از ینبع به ۲.۶ میلیون بشکه در روز کاهش یافته و با تخلیه کامل مخازن طی روزهای آینده، صادرات این مسیر کاملاً متوقف خواهد شد؛ امری که نشان میدهد هیچ خط لولهای نمیتواند جایگزین پایدار بازگشایی تنگه هرمز باشد.
۲. فروپاشی لجستیک صادرات به آسیا از مسیر بابالمندب
حتی در صورت فعالیت خط لوله، جریان نفت سعودی در جنوب دریای سرخ به بنبست خورده است. موسسه کپلر (Kpler) گزارش میدهد که محمولههای نفتی عبوری از بابالمندب به دلیل حملات و تسلط میدانی انصارالله از ۳.۲ میلیون بشکه در ماههای گذشته به ۸۷۰ هزار بشکه سقوط کرده است. محمولههای عازم غرب میتوانند از کانال سوئز عبور کنند، اما نفتکشهای عازم بازارهای اصلی در آسیا ناچارند کل قاره آفریقا را دور بزنند؛ مسیری بسیار طولانی، پرهزینه و همراه با افزایش سرسامآور نرخ کرایه حمل دریایی.
۳. فرسایش سپرهای احتیاطی و تعمیق کسری بازار
اگرچه آژانس بینالمللی انرژی (IEA) پیشبینی تقاضای جهانی در سال ۲۰۲۶ را ۲.۵ میلیون بشکه کاهش داده، اما این افت مصرف نمیتواند کسری ۱.۴ میلیون بشکهای بازار در سهماهه چهارم را جبران کند. جهش نفت برنت به ۱۰۹.۵ دلار هشداری به اقتصاد جهانی است؛ ذخایر استراتژیک آمریکا در پایینترین سطح فصلی قرار دارد و با فرسایش کامل ضربهگیرهای موقت، جهان در آستانه یک بحران حاد تأمین انرژی قرار گرفته است که تنها با توافق سیاسی و بازگشایی آبراهها مهار خواهد شد.
