عباس باقرپور مدیرکل حقوقی وزارت امور خارجه گفت: نقض تفاهمنامه، بهعنوان یک توافق، به این معنا نیست که تفاهمنامه خاتمه یافته یا مرده است. این تفاهمنامه میتواند احیا شود، اما این موضوع به ایالات متحده بستگی دارد.
به گزارش جماران، عباس باقرپور، مدیر کل حقوقی وزارت امور خارجه، در سخنرانی خود در نشست مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: تفاهمنامه اسلامآباد را میتوان در وضعیت کما توصیف کرد؛ بنابراین، هنوز امکان احیا و بازگرداندن آن وجود دارد. این سند در تاریخ ۱۵ ژوئن به امضای رئیسجمهوری اسلامی ایران و رئیسجمهور ایالات متحده رسیده است و از نظر برداشت من، دارای سه بخش اصلی است.
وی ادامه داد: بخش نخست، تأکید مجدد بر اصول بنیادین حقوق بینالملل است. ایالات متحده متعهد شده است که دیگر دست به تهدید نزند و از هرگونه تهدید یا استفاده از زور خودداری کند؛ همچنین متعهد شده است که عملیات نظامی را در تمامی جبههها متوقف کند، از جمله از طریق رژیم اسرائیل و نیروهای نیابتی آن در لبنان، و نیز به حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران احترام بگذارد. این نخستین بخش است که به اعتقاد من، چه تفاهمنامه زنده باشد و چه نباشد، باید مورد احترام قرار گیرد. این یک تعهد از سوی ایالات متحده است، از جمله تعهد به خودداری از توسل زور که بر اساس حقوق بینالملل تاکید شده است.
باقرپور ادامه داد: بخش دوم تفاهمنامه مربوط به مسئولیتها، تعهدات یا حقوقی است که بر مبنای اصل عمل متقابل و تعهدات متقابل پیشبینی شدهاند. برای مثال، ایالات متحده متعهد شده است محاصره یا محدودیتها را برطرف کند و همچنین متعهد شده است معافیتهایی را برای صادرات نفت خام ایران و برخی موارد دیگر صادر کند. بخش سوم نیز درباره چگونگی حرکت به سمت مرحله بعدی مذاکرات و نهایی کردن توافق نهایی است که در بند سوم و همچنین در بند دوازدهم پیشبینی شده است. دو طرف توافق کردهاند یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفقیتآمیز توافق نهایی ایجاد کنند.
مدیرکل حقوقی وزارت امور خارجه تصریح کرد: اگر میان این سه بخش تفاوت قائل شویم، همانطور که گفتم، بخش نخست باید برای ایالات متحده الزامآور باشد؛ چه تفاهمنامه پابرجا باشد و چه نباشد. در خصوص بخش دوم، از همان روز نخست میتوان گفت که تفاهمنامه هم از سوی ایالات متحده و هم از سوی رژیم اسرائیل نقض شده است؛ بهویژه اینکه ایالات متحده برخی تعهدات را از طرف رژیم اسرائیل پذیرفته بود. همچنین، آنها مدتی پیش معافیتهای خود را لغو کردند. بنابراین، آنها تفاهمنامه را نقض کردهاند. اما نقض تفاهمنامه، بهعنوان یک توافق، به این معنا نیست که تفاهمنامه خاتمه یافته یا مرده است. همانطور که اشاره کردم، امکان احیای آن وجود دارد. ما برای چنین احیایی آمادگی داریم؛ مشروط بر اینکه ایالات متحده آماده باشد عادت خود به نقض تعهدات و همچنین تمایل خود به اعمال تحریمهای یکجانبه را کنار بگذارد. بنابراین، این تفاهمنامه میتواند احیا شود، اما این موضوع به ایالات متحده بستگی دارد.
باقرپور گفت: بدون تردید، ما برای هر گزینهای آماده هستیم. اگر این مسیر به نتیجه نرسد، بارها ثابت کردهایم که آمادهایم با قاطعیت از خود و ملتمان دفاع کنیم و مطمئنم همه این درس را گرفتهاند؛ زیرا برای آنها غیرممکن است که در برابر اقدامات دفاعی یا عملیات نظامی ما ایستادگی کنند.
