نشریه «آتلانتیک» در گزارشی به قلم نانسی ای. یوسف و جاناتان لمیر نوشت که پنج ماه جنگ با ایران، فرسایش ذخایر موشکی آمریکا، کمبود رهگیرهای پاتریوت و تاد و تکرار تهدیدهای عملینشده دونالد ترامپ، بخشی از برتری راهبردی و قدرت بازدارندگی واشنگتن را تضعیف کرده است؛ وضعیتی که نهتنها دامنه گزینههای نظامی کاخ سفید در برابر تهران را محدود کرده، بلکه توان آمریکا برای حمایت از اوکراین و آمادگی برای یک درگیری احتمالی در آسیا را نیز زیر فشار قرار داده و دیپلماسی و امتیازدهی را به گزینهای کمهزینهتر برای ترامپ تبدیل کرده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، نشریه «آتلانتیک» در گزارشی به قلم نانسی ای. یوسف، خبرنگار باسابقه حوزه امنیت ملی و پنتاگون، و جاناتان لمیر، روزنامهنگار سیاسی و خبرنگار باسابقه کاخ سفید نوشته است که آمریکا پس از پنج ماه جنگ با ایران، بخش قابلتوجهی از برتری نظامی و قدرت بازدارندگی خود را از دست داده است؛ وضعیتی که به گفته نویسندگان، حاصل ترکیبی از کمبود شدید مهمات، تهدیدهای مکرر اما عملینشده دونالد ترامپ و فقدان یک راهبرد بلندمدت و روشن برای پایان جنگ است.
بر اساس این گزارش، ذخایر برخی تسلیحات دوربرد آمریکا به حدود ۲۰ درصد سطحی رسیده که پنتاگون آن را مطلوب میداند. کمبود موشکهای رهگیر سامانههای پاتریوت و تاد نیز توان دفاعی آمریکا در برابر موشکهای بالستیک ایران را بهشدت محدود کرده است.
تصمیم چندثانیهای برای مصرف یک رهگیر محدود
شدت کمبود مهمات به اندازهای است که نیروهای آمریکایی هنگام شناسایی موشکهای ایران، گاهی تنها در چند ثانیه باید تصمیم بگیرند که آیا یکی از رهگیرهای محدود خود را برای مقابله با آن مصرف کنند یا خطر اصابت موشک را بپذیرند. این وضعیت فقط میدان جنگ ایران را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه ظرفیت واشنگتن برای حمایت نظامی از اوکراین و همچنین آمادگی برای احتمال وقوع یک درگیری بزرگ در آسیا، بهویژه بر سر تایوان، را نیز تضعیف کرده است.
درخواست میلیاردها دلار برای پر کردن انبارهای خالی
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، از جمهوریخواهان کنگره درخواست کرده است میلیاردها دلار بودجه برای جایگزینی مهمات مصرفشده و بازسازی ذخایر تسلیحاتی اختصاص دهند. بااینحال، حتی امضای قراردادهای جدید نیز نمیتواند بحران فوری آمریکا را برطرف کند، زیرا تحویل بسیاری از موشکها و سامانههای مورد نیاز چند سال زمان میبرد. براساس برآورد مطرحشده در گزارش، عرضه موشکهای پاتریوت احتمالاً تا حدود سال ۲۰۳۰ نیز قادر نخواهد بود بهطور کامل پاسخگوی میزان تقاضا باشد.
خشم ترامپ در کمپ دیوید؛ انکار در برابر افکار عمومی
دونالد ترامپ پس از دریافت گزارشی درباره کمبود مهمات آمریکا در جریان نشستی در کمپ دیوید، بهشدت خشمگین شد. بااینحال، رئیسجمهور آمریکا در موضعگیریهای عمومی وجود چنین کمبودی را انکار کرد و انتشار اطلاعات مربوط به کاهش ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده را «خیانتآمیز» خواند.
نگرانی کاخ سفید از فرسایش اعتبار تهدیدهای ترامپ
مقامهای کاخ سفید نگراناند که تهدیدهای متعدد ترامپ علیه ایران که بسیاری از آنها در عمل اجرا نشدهاند، به تدریج اعتبار آمریکا و اهرم فشار واشنگتن را کاهش داده باشد. از نگاه این مقامها، تهران اکنون بیش از گذشته از محدودیتهای ایالات متحده آگاه است و میداند که واشنگتن هم در زمینه اجرای حملات گستردهتر و هم در زمینه دفاع در برابر پاسخ احتمالی ایران با محدودیتهای جدی مواجه است. این آگاهی میتواند محاسبات تهران درباره میزان آمادگی آمریکا برای تشدید جنگ را تغییر داده باشد.
محاسبه اشتباه درباره تابآوری جمهوری اسلامی
دولت ترامپ در آغاز تصور میکرد افزایش فشارهای اقتصادی میتواند جمهوری اسلامی را در مدت کوتاهی مجبور به پذیرش مذاکره و عقبنشینی کند. اما به نوشته آتلانتیک، مقامهای آمریکایی از میزان تابآوری تهران غافلگیر شدهاند. ایران در همین دوره، تولید پهپادها و موشکهای بالستیک خود را افزایش داده و همزمان به حمله علیه کشتیها در تنگه هرمز ادامه داده است. این روند باعث شده است مزیت زمانی که واشنگتن تصور میکرد در اختیار دارد، بهتدریج کاهش پیدا کند.
چرا تشدید جنگ برای آمریکا پرهزینهتر شده است؟
یکی از مهمترین پیامدهای کمبود موشکهای رهگیر این است که تشدید جنگ با ایران برای آمریکا اکنون به گزینهای بسیار پرخطرتر تبدیل شده است. هرگونه حمله گستردهتر آمریکا علیه ایران میتواند با موج جدیدی از حملات موشکی و پهپادی تهران علیه پایگاههای آمریکایی و همچنین کشورهای منطقه روبهرو شود. در چنین شرایطی، محدودبودن ذخایر پاتریوت و تاد میتواند توان آمریکا برای دفاع مؤثر در برابر پاسخ ایران را زیر فشار بیشتری قرار دهد.
دیپلماسی و امتیازدهی؛ کمخطرترین گزینه ترامپ؟
در نتیجه این محدودیتها، دیپلماسی و حتی دادن برخی امتیازات به ایران ممکن است اکنون به کمخطرترین گزینه پیش روی ترامپ تبدیل شده باشد. به نوشته آتلانتیک، رئیسجمهور آمریکا در حال بررسی توافقی است که براساس آن ایران و عمان بهصورت مشترک بر عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز نظارت کنند. چنین توافقی عملاً بخشی از نقشی را که ترامپ پیشتر پذیرش آن برای ایران را غیرقابلقبول میدانست، در اختیار تهران قرار خواهد داد.
این تحول نشان میدهد محدودیتهای نظامی چگونه میتوانند مواضع سیاسی و مذاکرهای آمریکا را نیز تغییر دهند.
ریشه بحران مهمات به قبل از ترامپ بازمیگردد
بااینحال، بحران کنونی ذخایر تسلیحاتی آمریکا صرفاً محصول دولت ترامپ یا جنگ جاری با ایران نیست. مشکل کمبود مهمات سالها پیش آغاز شد. ایالات متحده پس از پایان جنگ سرد، ظرفیت تولید بسیاری از تسلیحات و مهمات خود را کاهش داد؛ اما از آن زمان، جنگها و عملیاتهای نظامی پیدرپی در لیبی، یمن، سوریه، اوکراین، ایران و دیگر نقاط جهان، بهتدریج ذخایر تسلیحاتی این کشور را فرسوده کرده است.
تولید پاتریوت؛ همچنان کمتر از نیاز دوران جنگ
آمریکا پیش از حمله روسیه به اوکراین، سالانه حدود ۳۰۰ موشک پاتریوت تولید میکرد. تقریباً نیمی از این موشکها نیز به متحدان آمریکا اختصاص مییافت. اگرچه ظرفیت تولید پاتریوت از زمان آغاز جنگ اوکراین تقریباً دو برابر شده است، میزان تولید فعلی همچنان بسیار کمتر از سطح مورد نیاز برای پاسخگویی به مصرف تسلیحات در دوران یک جنگ گسترده و طولانی است.
از عملیات علیه حوثیها تا جنگ ایران؛ مصرف سنگین ذخایر آمریکا
عملیات ۵۳روزه آمریکا علیه حوثیها، حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران و همچنین رهگیری گسترده موشکها و پهپادهای ایرانی، مصرف مهمات ایالات متحده را بهشدت افزایش داده است. براساس گزارش آتلانتیک، آمریکا تنها در ۳۸ روز نخست جنگ با ایران، هزاران مهمات مختلف به کار برده است. این حجم بالای مصرف، ذخایری را که از قبل نیز تحت فشار جنگهای دیگر قرار داشتند، با سرعت بیشتری کاهش داده است.
پنج سال برای بازگشت به سطح پیش از جنگ
برآوردهای مطرحشده نشان میدهد بازگرداندن ذخایر مهمات آمریکا به سطح پیش از جنگ ممکن است تا پنج سال زمان ببرد. کارشناسان همچنین معتقدند واشنگتن حداقل به سه سال زمان نیاز خواهد داشت تا موجودی تسلیحات خود را به سطحی برساند که فرماندهان مسئول منطقه آسیا و اقیانوس آرام بتوانند با اطمینان بیشتری درباره آمادگی آمریکا برای یک درگیری احتمالی در آن منطقه سخن بگویند. این موضوع نشان میدهد جنگ ایران فقط توان عملیاتی آمریکا در خاورمیانه را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه بر برنامهریزی نظامی واشنگتن برای مقابله با دیگر رقبای راهبردی نیز اثر گذاشته است.
مشکل اصلی فقط کمبود موشک نیست
استدلال اصلی گزارش آتلانتیک این است که بحران آمریکا را نباید صرفاً به کمبود موشک و مهمات تقلیل داد.
مشکل بزرگتر، نبود یک راهبرد روشن برای پایان جنگ است.
اگر جنگ مطابق پیشبینی اولیه دولت ترامپ طی چند هفته به پایان میرسید، کاهش ذخایر مهمات احتمالاً به چنین بحران راهبردی بزرگی تبدیل نمیشد. اما طولانیشدن جنگ، ادامه حملات ایران و مصرف مستمر موشکهای تهاجمی و دفاعی باعث شده است محدودیتهای صنعتی و لجستیکی آمریکا مستقیماً بر تصمیمات سیاسی و نظامی کاخ سفید اثر بگذارند.
وقتی ذخایر تسلیحاتی، راهبرد جنگ را تعیین میکنند
آتلانتیک در جمعبندی گزارش خود تأکید میکند که روند جنگ به نقطهای رسیده است که دیگر صرفاً برتری فناوری و نظامی آمریکا تعیینکننده راهبرد واشنگتن نیست. افزایش و پیشرفت توان تسلیحاتی ایران، بهویژه در حوزه موشکها و پهپادها، در کنار فرسایش ذخایر مهمات آمریکا، دامنه انتخابهای دولت ترامپ را محدود کرده است.
در نتیجه، واشنگتن اکنون ناچار شده از برخی مواضعی که پیشتر بر آنها تأکید داشت عقبنشینی کند و حتی گزینههایی را در مذاکرات بررسی کند که در گذشته حاضر به پذیرش آنها نبود.
از نگاه نویسندگان، آنچه آمریکا در این جنگ از دست داده فقط بخشی از ذخایر موشکیاش نیست، بلکه بخشی از همان «برتری راهبردی» است که به واشنگتن اجازه میداد تهدید نظامی را بهعنوان یک اهرم معتبر در برابر رقبا به کار گیرد. اکنون کمبود مهمات، فرسایش قدرت بازدارندگی و نبود یک مسیر روشن برای پایان جنگ، دست ترامپ را هم در میدان نبرد و هم پشت میز مذاکره بسته است.
