مقامات کاخ سفید از جمله مارکو روبیو وزیر خارجه دولت دونالد ترامپ و استیو ویتکاف نماینده ویژه ریاست جمهوری آمریکا در امور خاورمیانه در پی مخالفتها در کنگره آمریکا بر سر تفاهم نامه همکاری میان تهران و واشنگتن، عصر دوشنبه به وقت محلی به پرسشهای اعضای کنگره برای قانع کردن آنها پاسخ دادند.
به گزارش جماران، نمایندگان هر دو حزب دموکرات و جمهوری خواه در کنگره آمریکا در نخستین نشست توجیهی گسترده درباره توافق ترامپ با ایران، از وزیر خارجه و فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه پرسشهایی را مطرح کردند.
به گفته شرکتکنندگان در نشست تلفنی عصر دوشنبه با اعضای مجلس نمایندگان، اگرچه دموکراتها تندترین پرسشها را مطرح کردند، «دارل عیسی» نماینده جمهوریخواه کالیفرنیا از مقامهای دولت درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی ایران سوال کرد.
تارنمای پولیتیکو به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که ویتکاف و روبیو همان تضمینهایی را که پیشتر در جلسات محرمانه به شماری از قانونگذاران داده بودند، مبنی بر اینکه هدف دولت دستیابی به توافقی نهایی است که ایران را از نگهداری اورانیوم با غنای بالا منع کند، تکرار کردند.
روبیو و ویتکاف توضیح دادند که یادداشت تفاهمی که ترامپ اوایل این ماه امضا کرد، با هدف آغاز این مذاکرات تنظیم شده است.
این منابع مدعی شدند: ویتکاف همچنین اعلام کرد که تیم فنی حاضر در مذاکرات از سوئیس راهی قطر شده است؛ جایی که قرار است گفت وگوهای آمریکا و ایران روز سهشنبه برگزار شود.
در مقابل، دموکراتها از دولت خواستند تا جزئیات بیشتری درباره منافع مالی احتمالی ایران در چارچوب این یادداشت تفاهم از جمله درآمد حاصل از فروش نفتی که پیشتر مشمول تحریم بود، ارائه کند.
به گفته دو منبع دیگر، «دبی واسرمن شولتز» نماینده دموکرات فلوریدا بر سر موضوع لغو تحریمهای نفتی با روبیو و ویتکاف وارد بحث شد و در نهایت مقامهای دولت این گفت وگو را قطع کرده و تماس را پایان دادند.
در بخش دیگری از نشست، «مدلین دین» نماینده دموکرات پنسیلوانیا درباره منافع تجاری ویتکاف در خاورمیانه همزمان با مذاکرات او با ایران ابراز نگرانی کرد؛ موضوعی که به گفته این منابع، با دفاع قاطع روبیو از ویتکاف همراه شد.
بر اساس گزارش پولیتیکو، در نشست جداگانهای با حضور همه سناتورها، چاک شومر رهبر اقلیت دموکرات سنا نیز از روبیو و ویتکاف درباره تحریمهای نفتی سوال کرد.
او پس از این جلسه در بیانیهای گفت: «آنها تائید کردند که ایران در حالی میلیاردها دلار درآمد نفتی به دست خواهد آورد که همچنان اهرم فشار خطرناک خود بر تنگه هرمز را حفظ میکند.»
شومر افزود: «اگر این استدلال دولت در جلسات غیرعلنی است، روبیو باید آن را به صورت علنی و تحت سوگند در برابر کمیته روابط خارجی سنا مطرح کند.»
رهبر اقلیت دموکرات در مجلس سنا، این نشست توجیهی را «با تاخیر، ناکافی و فاقد جزئیات» توصیف کرد.
در مقابل، یکی از مقامهای دولت ترامپ که خواست نامش فاش نشود، برداشت شومر را رد کرد و گفت که او پیشتر نیز در قالب نشست با رهبران ارشد حوزه امنیت ملی در جریان مفاد توافق قرار گرفته و در نشست روز دوشنبه سنا نیز فرصت طرح چندین سوال تکمیلی را داشته است.
همچنین، گروه دیگری از مقامهای کاخ سفید عصر دوشنبه در نشستی محرمانه در ساختمان کنگره، رهبران ارشد کنگره و روسای کمیتههای کلیدی را در جریان جزئیات قرار دادند.
دولت ترامپ با تردیدها و انتقادهای دوحزبی نسبت به چند بند یادداشت تفاهم، بهویژه لغو تحریمهای نفتی و صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی روبهرو شده است؛ موضوعی که بسیاری از جمهوریخواهان سنا نگران هستند به تقویت توان نظامی ایران و گروههای مقاومت در منطقه منجر شود.
روبیو و ویتکاف همچنین تلاش کردند تا نگرانیها درباره بازگشایی تنگه هرمز را که مسیر حیاتی تجارت جهانی است و بسته شدن آن موجب افزایش قیمت سوخت و کود شیمیایی شده است را کاهش دهند.
هر دو مقام گفتند که هنوز عملیات بیشتری برای پاکسازی مینها لازم است و ویتکاف مدعی شد که ایران با حمله پهپادی به یک کشتی عبوری در آخر هفته، مفاد توافق امضاشده توسط ترامپ را نقض کرده است.
آنها همچنین به قانونگذاران اطمینان دادند که ایران تاکنون هیچ پولی در چارچوب این یادداشت تفاهم دریافت نکرده و بهویژه هیچگونه منابع مالی آمریکایی در اختیار تهران قرار نگرفته است.
مقامهای دولت ترامپ، پیشتر نیز در نشستهای محدودتر تاکید کرده بودند که صندوق بازسازی شامل منابع مالی آمریکا نخواهد بود.
«استیو دینز» سناتور جمهوریخواه ایالت مونتانا، نشست توجیهی سنا را «گفت وگویی سازنده» توصیف کرد اما افزود: «بخش زیادی از مطالبی که امروز شنیدم، همان چیزهایی بود که هفته گذشته در ضیافت شام در اقامتگاه معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، شنیده بودم.»
توافق ایران و آمریکا پس از میانجیگری پاکستان، قطر و شماری دیگر از کشورهای منطقه حاصل شد و یادداشت تفاهم مربوط به آن روز پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ بهصورت الکترونیکی به امضای مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ روسای جمهوری دو کشور رسید.
این سند چارچوب پایان عملیات نظامی، اجرای تعهدات متقابل و آغاز یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات فنی و دستیابی به توافق جامع را تعیین کرده است.
در پی مذاکرات چهارجانبه آمریکا، ایران، قطر و پاکستان، دولت سوئیس با استقبال از پیشرفتهای حاصلشده در گفت وگوهای ایران و ایالات متحده در بورگناشتوک اعلام کرد که بر اساس توافق طرفها، مذاکرات فنی بهطور فوری آغاز میشود و نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز تدوین شده است.
