جنگ، شکاف عمیق بین اسرائیل و آمریکا در رابطه با ایران را آشکار کرد، به ویژه در مورد تمایل به رسیدن به توافق. بدتر از آن، اگر ترامپ به دنبال توافق با ایران باشد، به سختی میتوان رئیسجمهور آمریکایی آیندهای را تصور کرد که بخواهد دوباره به ماجراجویی نظامی علیه ایران بازگردد.
به گزارش جماران، «دنی سیترینوویچ» پژوهشگر ارشد مسائل ایران در اسرائیل هیوم نوشته است: وقتی به اظهارات ترامپ و نتانیاهو در آغاز عملیات، در کنار جزئیات توافق در حال شکلگیری بین تهران و واشنگتن نگاه میکنیم، یک نتیجهگیری روشن به دست میآید: عملیات «غرش شیر» شکست خورده و به جای نزدیک کردن سقوط ایران یا تضعیف جدی آن، عملیات با تقویت بیشتر رژیم تهران از نظر اقتصادی، سیاسی و حتی امنیتی به پایان رسید.
جنگ، شکاف عمیق بین اسرائیل و آمریکا در رابطه با ایران را آشکار کرد، به ویژه در مورد تمایل به رسیدن به توافق. بدتر از آن، اگر ترامپ به دنبال توافق با ایران باشد، به سختی میتوان رئیسجمهور آمریکایی آیندهای را تصور کرد که بخواهد دوباره به ماجراجویی نظامی علیه ایران بازگردد.
در برابر این وضعیت، ایران در شکلی قویتر و بیشک افراطیتر، با توجه به نفوذ روزافزون سپاه پاسداران بر فرآیند تصمیمگیری بیش از هر چیز، شکست استراتژی اسرائیل در برابر ایران را نشان میدهد.
این استراتژی بر پایه تمایل به عمل در کنار دولت آمریکا برای تضعیف رژیم تا حد بیثبات کردن و حتی سرنگونی آن بنا شده بود. وقتی فرصتی تاریخی برای اسرائیل در این جهت ایجاد شد، با شکست سنگینی مواجه شد.
این موضوع عواقب عمیقی بر توانایی اسرائیل در آینده برای همراهکردن دولت آمریکا به نفع خود در مسئله ایران، یا تأثیرگذاری بر توافق در حال شکلگیری در موضوع هستهای خواهد داشت.
ایران چه چیزی دریافت میکند؟ برای باز کردن تنگه هرمز که عملاً حتی پیش از جنگ هم باز بود، تهران انتظار دارد تخفیفهای اقتصادی قابل توجهی دریافت کند، بدون اینکه حتی یک دارایی استراتژیک کلیدی را واگذار کند.
هماکنون روشن است که نه نیروی موشکی آن، نه کمک به نیروهای نیابتیاش در سراسر خاورمیانه و حتی نه حق غنیسازی اورانیوم، بخشی از امتیازاتی نخواهد بود که در چارچوب مذاکرات آینده با آمریکا مجبور به دادن آن شود.
حتی کشورهای خلیج فارس نه تنها از تهران دور نمیشوند، بلکه روابط خود را با آن حفظ کرده و شاید حتی عمیقتر هم میکنند. این موضوع در مورد امارات نیز صادق است. بنابراین امید اسرائیل برای گسترش توافقهای ابراهیم به دلیل دستاوردهای عملیات به سرعت در حال محو شدن است.
اسرائیل خود را در مسئله ایران منزوی میبیند، در حالی که تنها طرفی است که هنوز باور دارد میتوان و باید از قدرت نظامی برای ایجاد تغییر اساسی در جمهوری اسلامی استفاده کرد. در این معنا، شکست اسرائیل نیازمند تفکر دوباره در مورد استراتژی در برابر تهران است.
تهران در نهایت، کم داد و زیاد گرفت. آمریکا امتیازات قابل توجهی داد و در مقابل عمدتاً باز شدن تنگه هرمز را دریافت کرد. اسرائیل اما خود را خارج از حلقه تصمیمگیری یافت، بدون توانایی تأثیر واقعی بر فرآیند.
به این ترتیب عملیات غرش شیر با صدای ضعیفی به پایان رسید. این موضوع نه تنها بر احتمال عملیات آینده علیه ایران تأثیر میگذارد، بلکه بر بازدارندگی اسرائیل در برابر تهران نیز اثر دارد. فراتر از آن، موقعیت اسرائیل در واشنگتن نیز آسیب دیده است، زیرا خود را بیش از پیش به حاشیه راندهشده توسط دولتی آمریکایی میبیند که نسبت به رفتار و تلاشهایش برای تضعیف آینده توافق در حال شکلگیری، بخشنده نیست.
در بسیاری از جنبهها، این توافق نه تنها پایان عملیات فعلی، بلکه نقطه عطف استراتژیکی است که محدودیتهای قدرت اسرائیل و نیاز به بررسی دوباره فرضیات اساسی سیاست آن در برابر ایران در دهههای اخیر را نشان میدهد.
هر اقدام نظامی اسرائیلی که در واشنگتن به عنوان تلاش برای اختلال در توافق دیده شود، با واکنش تند مواجه خواهد شد. برخلاف دوره دولت اوباما، که نتانیاهو میتوانست با دور زدن کاخ سفید از طریق همراهکردن حمایت در کنگره و افکار عمومی آمریکا تلاش کند، این بار این گزینهها تقریباً وجود ندارند.
در واقع، به نوعی ممکن است نتانیاهو دلتنگ روزهای تقابل با اوباما باشد، زمانی که حداقل توانایی سیاسی محدودی برای به چالش کشیدن سیاست دولت داشت. در برابر ترامپ، فضای مانور اسرائیل بسیار محدودتر است.
اگر توافق واقعاً امضا و اجرا شود، تلآویو خود را در برابر واقعیت استراتژیک جدیدی خواهد یافت که تا حد زیادی بر آن تحمیل شده، در حالی که اکثر ابزارهایی که قبلاً برای تأثیرگذاری بر سیاست آمریکا یا متوقف کردن اقدامات در برابر ایران داشت، دیگر در دسترس نیستند. این وضعیت نه تنها نیازمند ارزیابی دوباره استراتژی اسرائیل در برابر تهران، بلکه بررسی دوباره فرضیات اساسی در مورد توانایی اسرائیل برای تأثیرگذاری بر تصمیمگیری در واشنگتن است.
