همزمان با آغاز بزرگترین دوره جام جهانی فوتبال در تاریخ، مقامهای بهداشتی آمریکا، کانادا و مکزیک در حال آمادهباش برای مقابله با تهدیدهای احتمالی سلامت عمومی هستند. اگرچه شیوع ابولا در آفریقا نگرانیهایی ایجاد کرده، اما کارشناسان هشدار میدهند که سرخک، بیماریهای تنفسی و آلودگیهای ناشی از سفرهای گسترده بینالمللی خطر بزرگتری برای میلیونها هوادار حاضر در این رویداد جهانی به شمار میروند.
به گزارش جماران به نقل از مجله پزشکی در حالی که میلیونها هوادار و علاقهمند فوتبال در سراسر جهان خود را برای آغاز مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ در هفته آینده آماده میکنند، مقامهای بهداشتی در ایالات متحده، کانادا و مکزیک نیز در حال رویارویی با چالشی متفاوت هستند: حفاظت از بزرگترین رویداد ورزشی جهان در برابر خطر بیماریهای واگیردار.
تردد گسترده مسافران
این مأموریت امسال اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا برای نخستین بار مسابقات در ۱۶ شهر و در سه کشور برگزار میشود و ۴۸ تیم ملی در آن حضور خواهند داشت. این موضوع جام جهانی ۲۰۲۶ را به بزرگترین دوره تاریخ این رقابتها تبدیل کرده است. در همین حال، ادامه شیوع ویروس ابولا در برخی مناطق آفریقا و نگرانیها از انتقال بیماریها از طریق سفرهای بینالمللی گسترده، بر حساسیت موضوع افزوده است.
با وجود آنکه شیوع ابولا در بخشهایی از کنگو و اوگاندا توجه رسانهها را جلب کرده، کارشناسان بیماریهای عفونی تأکید میکنند که احتمال گسترش گسترده این ویروس در طول مسابقات بسیار پایین است.
دلیل این امر ماهیت ویروس ابولاست که بهراحتی از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود و برای انتقال نیاز به تماس مستقیم با خون یا مایعات بدن فرد مبتلا دارد؛ برخلاف ویروسهای تنفسی که از طریق هوا انتشار مییابند.
مقامهای بهداشت جهانی تاکنون بیش از ۲۶۰ مورد قطعی ابتلا به ابولا را ثبت کردهاند و بیش از هزار مورد مشکوک نیز در آفریقا تحت بررسی قرار دارد. با این حال، تاکنون هیچ موردی از ابتلا در آمریکا گزارش نشده است.
متخصصان همچنین یادآور میشوند که بیماران مبتلا به ابولا معمولاً علائم شدیدی دارند که مانع حضور آنان در تجمعات بزرگ یا سفرهای طولانی میشود و همین امر احتمال انتقال بیماری میان تماشاگران را کاهش میدهد.
نگرانی اصلی؛ سرخک
اما برخلاف تصور عمومی، بزرگترین نگرانی مسئولان بهداشتی ابولا نیست، بلکه بیماری سرخک است؛ یکی از مسریترین بیماریهای جهان.
کارشناسان سلامت عمومی هشدار میدهند که هزاران بازدیدکننده از کشورهای مختلف میتوانند به سرعت این بیماری را میان شهرها و کشورهای میزبان منتقل کنند، بهویژه در شرایطی که نرخ واکسیناسیون در برخی مناطق کاهش یافته است.
این نگرانیها پس از آن شدت گرفت که آمریکا سال گذشته بالاترین تعداد موارد سرخک در بیش از سه دهه اخیر را ثبت کرد و شمار مبتلایان تأییدشده از ۲۱۰۰ نفر فراتر رفت.
تهدیدهای دیگر
اگرچه تأثیر همهگیری کووید-۱۹ نسبت به سالهای گذشته کاهش یافته است، اما این ویروس همچنان در فهرست تهدیدهای احتمالی قرار دارد. آنفلوانزای فصلی و سایر بیماریهای تنفسی نیز از دیگر نگرانیها به شمار میروند.
به اعتقاد کارشناسان، انتقال آسان این بیماریها از طریق هوا باعث میشود خطر انتشار آنها در میان جمعیت حاضر در ورزشگاهها، فرودگاهها، وسایل حملونقل عمومی و دیگر مراکز تجمع بیشتر از ابولا باشد.
چالشهای بهداشتی تنها به ویروسها محدود نمیشود. مسئولان همچنین بیماریهای منتقلشونده توسط حشرات، از جمله تب دنگی، زیکا و چیکونگونیا را زیر نظر دارند. علاوه بر این، مسمومیتهای غذایی و گرمازدگی ناشی از دمای بالا و رطوبت زیاد در برخی شهرهای میزبان نیز مورد توجه قرار گرفته است.
در همین راستا، نظارت بر رستورانها و فروشندگان مواد غذایی در اطراف ورزشگاهها و مناطق گردشگری افزایش یافته تا استانداردهای بهداشتی در طول مسابقات رعایت شود.
برنامههای گسترده پایش بیماریها
برای آمادگی در برابر این رویداد جهانی، مقامهای بهداشتی برنامههای نظارت اپیدمیولوژیک را به شکل بیسابقهای گسترش دادهاند و از تجربیات بهدستآمده در دوران همهگیری کرونا بهره میبرند.
یکی از مهمترین ابزارهای مورد استفاده، پایش فاضلاب شهری است که امکان شناسایی زودهنگام شیوع بیماریها را پیش از افزایش موارد قطعی فراهم میکند.
همچنین آزمایشگاههای سیار مجهز برای انجام تستهای سریع در محل رویدادها راهاندازی شدهاند و سامانههای ردیابی بیماریها و نظارت بر حشرات ناقل ویروسها نیز تقویت شدهاند.
تدابیر ویژه برای مسافران
در چارچوب اقدامات پیشگیرانه، مقامهای آمریکایی محدودیتها و کنترلهای بیشتری را برای مسافرانی که از کشورهای درگیر شیوع ابولا وارد میشوند، اعمال کردهاند.
مسافران ورودی از کنگو، اوگاندا و سودان جنوبی در فرودگاههای مشخص تحت معاینات ویژه قرار میگیرند. این اقدامات شامل بررسی سوابق سفر، اندازهگیری دمای بدن و پیگیری وضعیت سلامت آنان تا ۲۱ روز، یعنی دوره نهفتگی بیماری، است.
آزمونی برای آمادگی نظام سلامت
برگزاری جام جهانی در شرایطی صورت میگیرد که برخی نهادهای بهداشتی آمریکا با مشکلاتی مانند کاهش بودجه و کمبود نیروی انسانی مواجه هستند. از این رو، هماهنگی میان نهادهای محلی، فدرال و بینالمللی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
با این حال، مسئولان بهداشتی تأکید دارند که سامانههای موجود برای مقابله با هرگونه تهدید احتمالی آماده هستند و این برنامهها یکی از گستردهترین عملیاتهای آمادگی بهداشتی در تاریخ رویدادهای ورزشی جهانی محسوب میشود.
کارشناسان معتقدند جام جهانی ۲۰۲۶ تنها آزمونی برای توانایی تیمهای ملی در زمین فوتبال نخواهد بود، بلکه آزمونی مهم برای نظامهای سلامت عمومی جهان نیز به شمار میرود؛ آزمونی برای سنجش توانایی آنها در حفاظت از میلیونها بازدیدکننده در عصری که سفرهای بینالمللی شتاب گرفته و خطرات اپیدمیولوژیک پیچیدهتر شدهاند.
در حالی که نگاه جهانیان به گلها و رقابتهای داخل زمین دوخته خواهد شد، نبردی دیگر در پشت صحنه جریان دارد؛ نبردی برای تضمین اینکه بزرگترین جام جهانی تاریخ، رویدادی ایمن و سالم برای همه باشد.
