امریکا و اسرائیل در جریان تجاوز به ایران تا کنون تلفات سنگینی متحمل شدند.
به گزارش جماران به نقل از الجزیره،در سایه تشدید درگیری نظامی، روایتها درباره میزان تلفات هوایی میان واشنگتن و تهران با یکدیگر تضاد پیدا کرده است. خبرگزاری آناتولی به نقل از ارتش ایران گزارش داده که ارتش ایران اعلام کرده ۱۴۶ پهپاد آمریکایی و اسرائیلی از مدلهای مختلف، از جمله «MQ-9»، «هرمس»، «هرون» و «اوربیتِر» را سرنگون کرده است؛ همچنین به سرنگونی چند جنگنده نیز اشاره شده است.
در همین حال، تهران نیز اعلام کرده که دو جنگنده F-35 را سرنگون کرده است. اما فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) مدعی شد که فقط یک هواپیما آسیب دیده و با فرود اضطراری زمینگیر شده است؛ با این حال، واشنگتن نیز هرگونه تلفات سنگین را رد کرده است.
همچنین فرماندهی مرکزی آمریکا اظهارات ایران را تکذیب کرده و مدعی شد که هواپیماهای آنها در چارچوب عملیات نظامی با کارایی کامل در حال انجام مأموریت هستند.
این تضاد، شکاف واضحی را بین روایتهای دو طرف نشان میدهد؛ زیرا هر یک از آنها میکوشد خسارتهای خود را کمتر جلوه دهد و خسارتهای طرف مقابل را بزرگتر نشان دهد، در حالی که دادههای میدانی، نشانههایی پیچیدهتر ارائه میکنند.
در این چارچوب، تیم «منابع باز» در شبکه الجزیرة نت، مهمترین خسارتهای هوایی اعلامشده در سمت آمریکایی و اسرائیلی در جنگ جاری را رصد میکند؛ از جمله هواپیماهایی که با هدفگیری ایرانی سرنگون شدهاند و نیز هواپیماهایی که به دلیل رخدادهای جانبی آسیب دیدهاند.
این سازوکارِ رصد، بر مستندسازی خسارتها با تکیه بر اظهارات رسمی طرفین بنا شده است؛ بهویژه سخنان فرماندهی مرکزی آمریکا و رسانههای آمریکایی معتبر.
فرآیند رصد نشان داد که ائتلاف آمریکا-اسرائیل در مجموع ۱۵ فروند هواپیمای نظامی شامل جنگندهها و بالگردها و همچنین ۱۴۶ پهپادِ انواع مختلف را از دست داده است؛ اما درباره آسیب یا اصابت دو فروند بالگرد در زمین در عراق و کویت—تا لحظه نگارش این گزارش—قطعیتی حاصل نشده است.
۲ مارس: پدافند هوایی ارتش کویت بهطور اشتباه ۳ فروند هواپیمای آمریکایی از مدل «اف-۱۵ ئی» را هدف قرار داد و به زمین انداخت، و تمام اعضای ششنفره خدمه آنها موفق شدند بپرند و جان سالم به در ببرند.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در بیانیهای اعلام کرد که: «در جریان درگیریهای فعال که شامل حملات از سوی هواپیماهای ایرانی، موشکهای بالستیک و پهپادها بود، جنگندههای نیروی هوایی آمریکا بهاشتباه توسط سامانههای پدافند هوایی کویت سرنگون شدند.»
اطلاعیه(۱۲ مارس):
یک فروند هواپیمای سوخترسان بوئینگ **KC-135** در غرب عراق به دلیل سانحه برخورد هوایی با یک هواپیمای دیگر سقوط کرد و این حادثه منجر به کشته شدن خدمه ۶ نفره آن شد.
در همین راستا، ایران مسئولیت این عملیات را بر عهده گرفت، اما سنتکام تأکید کرد که علت سقوط حادثه «برخورد» بوده و «حملهای از سوی ایران» نبوده است.
همچنین در همین زمینه، روزنامه والاستریت ژورنال و خبرگزاری رویترز گزارش دادند که ۵ فروند هواپیمای سوخترسان با حملهای ایرانی به پایگاه شاهزاده سلطان هدف قرار گرفتهاند و این حمله به مصدومیت ۱۲ نظامی آمریکایی انجامیده است.
هواپیماهای سوخترسان هوایی از مهمترین عناصر قدرت هوایی مدرن به شمار میروند؛ زیرا به هواپیماهای جنگنده، بمبافکنها و هواپیماهای شناسایی امکان میدهد مسافتهای طولانی را طی کنند و مدتهای طولانیتری در آسمان بمانند، بدون اینکه مجبور باشند برای سوختگیری فرود بیایند.
19 مارس/آوریل:
شبکه CNN اعلام کرد که یک جنگنده آمریکایی از نوع F-35 در یک پایگاه آمریکایی در خاورمیانه دچار فرود اضطراری شد؛ علت این حادثه، اصابت به آتشباریای عنوان شده که _گمان میرود_ ایرانی باشد.
این شبکه افزود که تیم هوکینز سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) تأیید کرده است این هواپیما در حال انجام یک مأموریت رزمی بر فراز ایران بوده و با سلامت فرود آمده است؛ اما جزئیات و ابعاد حادثه همچنان در دست بررسی است.
27 مارس
روزنامه وال استریت ژورنال تأکید کرد که یک هواپیمای آمریکایی از نوع E-3 Sentry (هشدار زودهنگام و کنترل) نیز در میان تجهزاتی بوده که در پی یک حمله موشکی و پهپادی که پایگاه شاهزاده سلطان در عربستان سعودی را هدف قرار داد، آسیب دید.
این روزنامه تاکید کرد که هدف قرار گرفتن هواپیماهای سوخترسان و آواکس، از قصدِ ضربه زدن به «داراییهای باارزش» در قلبِ سامانهی فرماندهی و کنترل و همچنین کاهش توانِ تداوم عملیاتهای هوایی حکایت دارد.
در حالی که سرنگون کردن یک جنگنده میتواند یک «زیان تاکتیکی محدود» تلقی شود، آسیب دیدن این هواپیماها به معنای کاهش برد عملیاتی و تضعیف آگاهی میدانی است؛ موضوعی که مستقیماً بر روند جنگ هوایی اثر میگذارد.
۳ آوریل/۴ فروردین:
ارتش ایالات متحده اعتراف کرد که ایران یک جنگندهی اف-۱۵ را سرنگون کرده و گفته است توانسته یکی از خلبانهای آن را پیدا کند.
در همین راستا، روزنامه واشنگتنپُست به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که شماری از نیروهای نظامی امریکایی بر اثر اصابت آتش ایرانی به دو فروند بالگرد **بلکهاوک** در جریان عملیات جستوجو و نجات پس از سقوط جنگنده F-15 مجروح شدهاند.
همچنین، ایران اعلام کرد یک جنگنده آمریکایی از نوع A-10 وارتاوگ را سرنگون کرده است. نیویورکتایمز نیز به نقل از مسؤولان گزارش داد این هواپیمای تهاجمی نزدیک تنگه هرمز سقوط کرده و با تأکید بر اینکه خلبان جان سالم به در برده و نجات یافته است.
پیکربندی گسترده از پهپادهای آمریکایی و اسرائیلی
نیروی زمینی سپاه پاسداران ایران اعلام کرد تعدادی از پهپادهای آمریکایی و اسرائیلی را در آسمان تهران و همچنین استانهای کرمان، شیراز، اصفهان، البرز، قزوین و نیز مناطق مختلف سواحل جنوبی کشور هدف قرار داده است.
پهپادهای «هرمس» اسرائیل
هواپیمای بدون سرنشین هرمس 900 از برجستهترین پهپادهای تاکتیکی در حال توسعه توسط گروه «البیت سیستمز» به شمار میرود و در دسته پهپادهای ارتفاع متوسط با ماندگاری طولانی در آسمان قرار دارد. نیروی هوایی اسرائیل به آن عنوان «کوخاوُف» یعنی «ستاره» داده است.
با ورود به خدمت در سال ۲۰۱۲، در نخستین استفادهٔ رزمی خود در عملیات «ستونهای سربی» در سال ۲۰۱۴ مشارکت داشت. این پهپاد به توانایی پرواز به مدت ۳۶ ساعت در ارتفاعی تا ۳۰ هزار پا، با بار مفید تا ۳۵۰ کیلوگرم مجهز است؛ همین ویژگی آن را به یک پلتفرم چندمنظوره تبدیل کرده که میتواند مأموریتهایی مانند اطلاعاتگیری، پایش، بازترابری ارتباطات و جنگ الکترونیک را انجام دهد.
پهپادهای «امکیو ۹» (MQ-9) آمریکا
پهپاد MQ-9 Reaper نقش اساسی در جمعآوری اطلاعات اطلاعاتی و همچنین انجام حملات دقیق علیه اهداف باارزش دارد. این پهپاد با بهرهگیری از توانایی پرواز طولانیمدت و همچنین سامانههای پیشرفتهٔ حسگر، مأموریتهای خود را با دقت بالا انجام میدهد.
«همانطور که وظایف شناسایی، پشتیبانی هوایی نزدیک و نجات رزمی را پشتیبانی میکند، ضمن یک سامانهٔ عملیاتی یکپارچه شامل کنترل زمینی و ارتباط از طریق ماهوارهها نیز عمل میکند.
این هواپیما از برجستهترین پهپادهای جنگی است که جنرال اتمیکس آمریکایی بهطور اصلی برای نیروی هوایی آمریکا توسعه میدهد و بهگونهای طراحی شده است که بهعنوان یک پلتفرم «صیادِ کشنده» ایفای نقش کند.»
پهپادهای هِرون اسرائیلی
ورود به خدمت در سال ۲۰۰۷، و با توانایی پرواز به مدت ۲۷ ساعت معرفی میشود؛ همچنین میتواند مجموعهای متنوع از موشکها و بمبهای دقیق را با وزنی تا ۱۷۰۰ کیلوگرم حمل کند.
پهپادهای «هرون» اسرائیلی
هواپیمای پهپاد «هرون» از برجستهترین سامانههای پهپادی است و برای مأموریتهای استراتژیک، تاکتیکی و امنیتی در سراسر جهان استفاده میشود. این پهپاد قادر است تا ۴۵ ساعت پرواز کند و تا ارتفاع ۳۵ هزار فوت نیز برسد.
این پهپاد بهواسطه تواناییاش در انجام همزمان چندین مأموریت، از طریق بهکارگیری چندین سامانه حسگر برای انجام عملیات شناسایی، پایش و هدفیابی، متمایز میشود. همچنین با بهرهگیری از سامانههای ارتباطی پیشرفته مبتنی بر ماهواره، امکان انتقال لحظهای دادهها را فراهم میکند؛ ازاینرو، برد عملیاتی آن از هزار کیلومتر فراتر میرود.
پهپادهای «اوربتر» اسرائیلی
پهپادهای ساخت شرکت «ایروناوتیکس» اسرائیل بوده و از نوع هواپیماهای انتحاری مخصوص حملات تاکتیکی دقیق هستند.
از آنها برای هدف قرار دادن تجمعات، افراد و خودروها استفاده میشود و میتوانند تا ۳ ساعت پرواز کنند. همچنین یک کلاهک جنگی یکپارچه با وزن ۱ تا ۲ کیلوگرم را حمل میکنند.
و طبیعت عملیاتهای در جریان را نشان میدهد که ایالات متحده و اسرائیل بر هواپیماهای جنگی و پهپادها برای هدف قرار دادن زیرساختهای نظامی ایران تکیه دارند؛ از جمله محلهای پدافند هوایی، تاسیسات موشکی، مراکز فرماندهی و کنترل و زیرساختهای لجستیکی.
در مقابل، ایران تلاش میکند این هواپیماها را رهگیری کرده و با سامانههای دفاعی خود سرنگون سازد؛ تا به این وسیله کارایی ضربات را تضعیف کند و برتری هوایی را کاهش دهد.
