دونالد ترامپ شامگاه سهشنبه در سخنرانی وضعیت کشور، مجموعهای از ادعاهای نادرست یا گمراهکننده را تکرار کرد؛ از رقم ساختگی «۱۸ تریلیون دلار» سرمایهگذاری و روایتهای اغراقآمیز درباره اقتصاد و تورم گرفته تا ادعاهای بحثبرانگیز درباره قیمت بنزین، تعرفهها، مدیکید، مهاجرت، ناتو و سلامت انتخابات آمریکا؛ ادعاهایی که به گفته گزارشهای حقیقتسنجی، بخش قابل توجهی از آنها با دادهها و شواهد رسمی همخوانی ندارد.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، سیانان نوشت: دونالد ترامپ شامگاه سهشنبه در سخنرانی وضعیت کشور خود، مجموعهای از ادعاهای نادرست یا گمراهکننده مطرح کرد. بسیاری از این موارد، همان ادعاهای ردشدهای بودند که پیشتر در گردهماییها، مصاحبهها و پستهای شبکههای اجتماعی او تکرار شده بودند؛ از جمله ادعاهای مختلف درباره بیعدالتی در انتخابات آمریکا، ادعای نادرست او مبنی بر پایان دادن به جنگهایی که یا اساساً جنگ نبودهاند یا هرگز واقعاً پایان نیافتهاند، و رقم ساختگی «۱۸ تریلیون دلار» درباره سرمایهگذاری ادعایی در آمریکا طی یک سال گذشته.
موضوعی که ترامپ بیش از همه درباره آن دچار خطا بود، اقتصاد بود. او از جمله عملکرد اقتصاد در دوره فعلی ریاستجمهوری خود را بیش از واقعیت جلوه داد، میزان تورمی را که مدعی است از دولت بایدن به ارث برده بزرگنمایی کرد، هنگام صحبت درباره قیمت بنزین از ارقام بسیار گمراهکننده استفاده کرد و دو بار بهاشتباه مدعی شد کشورهای خارجی تعرفههایی را میپردازند که در واقع توسط واردکنندگان آمریکایی پرداخت میشود.
در ادامه، بررسی واقعیت برخی از اظهارات ترامپ آمده است:
اقتصاد و تورم
حقیقتسنجی: ترامپ بهاشتباه مدعی شد آمریکا «۱۸ تریلیون دلار» سرمایهگذاری جذب کرده است
ترامپ بار دیگر ادعای نادرست همیشگی خود را تکرار کرد که از زمان بازگشتش به قدرت، ۱۸ تریلیون دلار سرمایهگذاری در آمریکا جذب کرده است. او گفت: «در ۱۲ ماه، من تعهداتی به ارزش بیش از ۱۸ تریلیون دلار که از سراسر جهان سرازیر میشود، تضمین کردهام.»
رقم ۱۸ تریلیون دلار ساختگی است. تا شب سخنرانی ترامپ، وبسایت رسمی کاخ سفید رقم «اعلامیههای سرمایهگذاری عمده» در این دوره ریاستجمهوری ترامپ را «۹.۷ تریلیون دلار» اعلام کرده بود، و حتی همین رقم نیز بزرگنمایی قابل توجهی محسوب میشود. بررسی مفصل سیانان در ماه اکتبر نشان داد کاخ سفید تریلیونها دلار «تعهدهای مبهم سرمایهگذاری» را محاسبه کرده است؛ تعهدهایی که درباره «تجارت دوجانبه» یا «مبادلات اقتصادی» بودهاند نه سرمایهگذاری در آمریکا، و اظهارات مبهمی که حتی در سطح یک تعهد رسمی هم نبودهاند.
حقیقتسنجی: ادعاهای گمراهکننده ترامپ درباره قیمت بنزین
ترامپ مدعی شد قیمت بنزین «اکنون در بیشتر ایالتها زیر ۲.۳۰ دلار در هر گالن است و در برخی نقاط ۱.۹۹ دلار در هر گالن است.» اما طبق دادههای انجمن خودروی آمریکا (AAA)، هیچ ایالتی در روز سهشنبه میانگین قیمتی زیر ۲.۳۷ دلار در هر گالن نداشت و تنها دو ایالت میانگین قیمتی زیر ۲.۵۰ دلار داشتند. اگرچه برخی جایگاههای منفرد بنزین را با قیمتی زیر ۲ دلار عرضه میکنند، اما این موارد بسیار نادر هستند. پاتریک دهان، رئیس تحلیل نفتی شرکت GasBuddy، در جریان سخنرانی گفت این شرکت در میان حدود ۱۵۰ هزار جایگاهی که رصد میکند، تنها چهار جایگاه را یافته که (بهجز تخفیفهای ویژه) بنزین زیر ۲ دلار عرضه میکردند؛ یعنی حدود ۰.۰۰۳ درصد از کل جایگاهها.
ترامپ میتواند منصفانه بگوید قیمت بنزین در این دوره ریاستجمهوری کاهش یافته است. طبق دادههای AAA، میانگین ملی قیمت بنزین از ۳.۱۲ دلار در هر گالن در روز تحلیف او در ژانویه ۲۰۲۵ به ۲.۹۵ دلار در هر گالن در روز سهشنبه کاهش یافته است.
ترامپ همچنین گفت: «و وقتی چند هفته پیش به ایالت بزرگ آیووا رفتم، حتی بنزین ۱.۸۵ دلاری هم دیدم.» ما نمیدانیم ترامپ دقیقاً چه دیده است، اما میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در آیووا در روز سخنرانی ۲۷ ژانویه، طبق دادههای منتشرشده همان روز توسط AAA، برابر با ۲.۵۷ دلار بود. پاتریک دهان نیز آن زمان به سیانان گفت GasBuddy تنها چهار جایگاه از مجموع ۲۰۳۶ جایگاهی که در این ایالت رصد میکند (بهجز تخفیفهای ویژه) را با قیمت ۱.۹۷ دلار یافته بود؛ یعنی ۰.۱۹ درصد از کل جایگاهها.
ترامپ در همان موضوع توسط یکی از حاضران در سخنرانی آیووا نیز مورد اصلاح قرار گرفت. زمانی که او از بنزین ۱.۹۵ یا ۱.۸۵ دلاری در آیووا سخن گفت، فردی در جمعیت فریاد زد: «نه، ۲.۶۳ دلار!» به گزارش استیو کونتُرنو، خبرنگار سیانان که در محل حضور داشت، جایگاه بنزین درست بیرون محل سخنرانی ترامپ بنزین را با قیمت ۲.۶۹ دلار در هر گالن عرضه میکرد.
حقیقتسنجی: ترامپ بهاشتباه مدعی شد تورم بیسابقهای را به ارث برده است
ترامپ بهاشتباه ادعا کرد زمانی که اوایل سال گذشته سخنرانی قبلی خود را در کنگره ایراد کرد، «تازه تورمی در سطح رکورد تاریخی را به ارث برده بود.» او اندکی بعد افزود جو بایدن و متحدانش در کنگره «بدترین تورم تاریخ کشورمان را به ما تحویل دادند.»
ترامپ بدترین تورم تاریخ آمریکا را به ارث نبرد و بایدن نیز هرگز بدترین تورم تاریخ آمریکا را تجربه نکرد. نرخ تورم سالانه در آخرین ماه کامل حضور بایدن در کاخ سفید، دسامبر ۲۰۲۴، ۲.۹ درصد بود و در ژانویه ۲۰۲۵ ـ ماهی که ترامپ در میانه آن قدرت را تحویل گرفت ـ ۳.۰ درصد ثبت شد. جدیدترین نرخ تورم، مربوط به ژانویه ۲۰۲۶، ۲.۴ درصد است. نرخ تورم در ژوئن ۲۰۲۲ به بالاترین سطح ۴۰ ساله یعنی ۹.۱ درصد رسید، اما این رقم فاصله زیادی با رکورد تاریخی ۲۳.۷ درصد در سال ۱۹۲۰ دارد. در هر صورت، نرخ تورم در دو سال و نیم پایانی دولت بایدن بهطور چشمگیری کاهش یافت.
حقیقتسنجی: ترامپ کاهش چند قلم محدود مواد غذایی را برجسته کرد، اما قیمت کلی مواد غذایی افزایش یافته است
ترامپ بهدرستی به کاهش قیمت تعداد محدودی از اقلام یا دستههای مواد غذایی در این دوره ریاستجمهوری اشاره کرد و از تخممرغ، مرغ، کره و میوههای تازه نام برد. اما او اشاره نکرد که از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون، قیمت کلی مواد غذایی بهطور میانگین ۲.۱ درصد افزایش یافته است و همچنین تعداد بسیار بیشتری از اقلام مواد غذایی در این دوره گرانتر شدهاند تا ارزانتر.
ترامپ همچنین گفت: «و حتی گوشت گاو که خیلی گران بود، دارد بهطور قابل توجهی پایین میآید.» میانگین قیمت گوشت گاو و گوساله در ژانویه نسبت به دسامبر ۰.۹ درصد کاهش یافت (یا ۰.۴ درصد با تعدیل فصلی)، اما همچنان ۱۵ درصد بالاتر از ژانویه ۲۰۲۵ بود.
حقیقتسنجی: ادعای بیاساس ترامپ درباره اقتصاد
ترامپ مدعی شد که از دولت بایدن یک «اقتصاد راکد» را به ارث برده و اکنون این اقتصاد «بیسابقه در حال غرش است». هرچند تعریف دقیقی از «راکد» یا «در حال غرش» وجود ندارد، اما دادهها از این برداشت که او از زمان بازگشت به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵ بر یک جهش عظیم اقتصادی نظارت داشته، پشتیبانی نمیکنند. اقتصاد ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ رشد ۲.۲ درصدی داشت که از هر سال دوره ریاستجمهوری بایدن کمتر بود؛ رشد سال ۲۰۲۴ برابر با ۲.۸ درصد بود. (تعطیلی دولت در پاییز ۲۰۲۵ احتمالاً رشد اواخر سال ۲۰۲۵ را کاهش داد.) در همین حال، نرخ بیکاری از ۴.۰ درصد در ژانویه ۲۰۲۵ به ۴.۳ درصد در ژانویه ۲۰۲۶ افزایش یافت.
تعداد کل مشاغل ایجادشده در سال ۲۰۲۵، یعنی ۱۸۱ هزار شغل، بهمراتب پایینترین رقم از سال ۲۰۲۰ ـ سال شیوع همهگیری کووید-۱۹ ـ بود؛ در سال ۲۰۲۳ حدود ۲.۵۲ میلیون شغل و در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۴۶ میلیون شغل ایجاد شده بود.
نرخ تورم سالانه شاخص قیمت مصرفکننده از ۳.۰ درصد در ژانویه ۲۰۲۵ به ۲.۴ درصد در ژانویه ۲۰۲۶ کاهش یافت و ترامپ قطعاً میتواند به برخی شاخصهای مثبت دیگر نیز اشاره کند. اما روایت او مبنی بر اینکه اقتصادی «مرده» را تحویل گرفته و آن را به اقتصادی «سوزان» تبدیل کرده، با ارقام کلی همخوانی ندارد.
حقیقتسنجی: ترامپ بهاشتباه مدعی شد کشورهای خارجی تعرفههای او را میپردازند
ترامپ بار دیگر ادعای نادرست همیشگی خود را تکرار کرد که تعرفهها «توسط کشورهای خارجی پرداخت میشوند». در واقع، پرداخت تعرفهها توسط واردکنندگان در ایالات متحده انجام میشود، نه کشورهای خارجی، و این واردکنندگان اغلب بخشی از هزینههای خود را به مصرفکنندگان منتقل میکنند. هرچند صادرکنندگان خارجی گاهی ممکن است برای حفظ رقابتپذیری محصولاتشان قیمتها را کاهش دهند، اما تحلیلهای مختلف نشان دادهاند که بخش عمده هزینه تعرفههایی که ترامپ در این دوره اعمال کرده، توسط ترکیبی از کسبوکارهای آمریکایی و مصرفکنندگان آمریکایی پرداخت میشود.
در تحلیلی که در فوریه منتشر شد، مقامهای بانک مرکزی فدرال نیویورک نوشتند: «ما دریافتیم که تقریباً ۹۰ درصد بار اقتصادی تعرفهها بر دوش شرکتها و مصرفکنندگان آمریکایی افتاده است.» دفتر بودجه کنگره آمریکا، نهادی فدرال و غیرحزبی، نیز در گزارشی در ماه فوریه نوشت: «اثر خالص تعرفهها این است که قیمت مصرفکننده در آمریکا را به اندازه کل سهمی از هزینه تعرفهها که در داخل کشور تحمل میشود (۹۵ درصد) افزایش میدهد»؛ این افزایش ناشی از ترکیب افزایش قیمتها توسط شرکتهای آمریکایی واردکننده کالاهای مشمول تعرفه و افزایش قیمت توسط شرکتهای آمریکاییای است که به دلیل تعرفهها با رقابت خارجی کمتری روبهرو شدهاند.
حقیقتسنجی: ادعای ترامپ مبنی بر اینکه امروز بیش از هر زمان دیگری آمریکاییها مشغول کارند
ترامپ بار دیگر ادعای همیشگی خود را تکرار کرد که امروز در ایالات متحده بیش از هر زمان دیگری افراد مشغول به کار هستند. این ادعا درست است، اما نیاز به زمینه دارد: تعداد افراد شاغل معمولاً در طول زمان افزایش مییابد، زیرا جمعیت آمریکا نیز معمولاً در طول زمان افزایش پیدا میکند. اقتصاددانان میگویند شاخصهای بسیار بهتری برای سنجش سلامت بازار کار وجود دارد.
نسبت اشتغال به جمعیت، که درصد جمعیت شاغل را اندازهگیری میکند، در این دوره ریاستجمهوری تاکنون اندکی کاهش یافته و از ۶۰.۱ درصد در ژانویه ۲۰۲۵ ـ ماه بازگشت ترامپ به قدرت ـ به ۵۹.۸ درصد در ژانویه ۲۰۲۶ رسیده است. نرخ بیکاری، که بیکاری را بهعنوان درصدی از نیروی کار اندازه میگیرد، افزایش یافته و از ۴.۰ درصد در ژانویه ۲۰۲۵ به ۴.۳ درصد در ژانویه ۲۰۲۶ رسیده است؛ این نرخ در نوامبر به بالاترین سطح چهار ساله یعنی ۴.۵ درصد رسید و سپس کاهش یافت. نرخ مشارکت نیروی کار، که درصد جمعیتی را که یا شاغل هستند یا فعالانه در جستوجوی کارند اندازه میگیرد، تقریباً بدون تغییر باقی مانده و از ۶۲.۶ درصد در ژانویه ۲۰۲۵ به ۶۲.۵ درصد در ژانویه ۲۰۲۶ رسیده است.
مالیاتها، برنامههای دولتی و بودجه
حقیقتسنجی: ادعای ترامپ مبنی بر تصویب بزرگترین کاهش مالیاتی تاریخ آمریکا
ترامپ بار دیگر مدعی شد که دستورکار گسترده سیاست داخلی که تابستان گذشته آن را امضاء و به قانون تبدیل کرد، شامل بزرگترین کاهش مالیات در تاریخ آمریکا بوده است. اما این ادعا در واقع درست نیست.
این لایحه موسوم به «بزرگ و زیبا» تغییرات دائمی و موقت متعددی در قانون مالیات ایجاد کرد، از جمله حذف مالیات بر انعامها و اضافهکاری، اعطای تخفیفهای مالیاتی اضافی به سالمندان و والدین کودکان خردسال و اجازه به شرکتها برای کسر سریعتر برخی سرمایهگذاریها. بر اساس تازهترین تحلیل دفتر بودجه کنگره که اوایل همین ماه منتشر شد، مجموع این کاهشهای مالیاتی طی یک دهه به ۴.۸ تریلیون دلار، معادل ۱.۳ درصد تولید ناخالص داخلی کشور، میرسد.
با این حال، کارشناسان میگویند این لایحه بزرگترین کاهش مالیاتی تاریخ نیست. به گفته کریس تاونر، مدیر سیاستگذاری در «کمیته برای بودجه فدرال مسئولانه» ـ یک نهاد ناظر غیرحزبی ـ این بسته از نظر سهم از تولید ناخالص داخلی از سال ۱۹۱۸ تاکنون در رتبه هفتم قرار میگیرد. بزرگترین مورد، بسته مالیاتی سال ۱۹۸۱ رونالد ریگان بود که طی چهار سال معادل ۲.۹ درصد تولید ناخالص داخلی هزینه داشت. (بررسی تغییرات درآمدی بهعنوان سهمی از تولید ناخالص داخلی روشی رایج برای سنجش اندازه کاهشهای مالیاتی است، زیرا امکان مقایسه در طول زمان را ـ با وجود تغییرات تورم و جمعیت ـ فراهم میکند.) همچنین «بنیاد مالیات»، اندیشکدهای با گرایش راستگرایانه، دریافته است که این لایحه از نظر سهم از تولید ناخالص داخلی ششمین کاهش بزرگ مالیاتی از سال ۱۹۴۰ تاکنون بوده است.
حقیقتسنجی: ترامپ همین حالا وعدهاش برای «همیشه محافظت از مدیکید» را نقض کرده است
ترامپ وعده داد که «همیشه از» تأمین اجتماعی (Social Security)، مدیکر (Medicare) و مدیکید (Medicaid) محافظت خواهد کرد. اما او همین حالا در مورد مدیکید این وعده را نقض کرده و سال گذشته کاهشهای بزرگی در این برنامه حمایتی ایجاد کرده است.
بر اساس برآورد دفتر بودجه کنگره آمریکا (CBO) ـ نهادی فدرال و غیرحزبی ـ «لایحه بزرگ و زیبا» که ترامپ تابستان گذشته آن را امضا و به قانون تبدیل کرد، طی ۱۰ سال بیش از ۹۰۰ میلیارد دلار از بودجه فدرال مدیکید را کاهش میدهد. CBO تخمین زده است که مفاد مربوط به مدیکید در این قانون، تعداد آمریکاییهای بدون بیمه را در سال ۲۰۳۴ به میزان ۷.۵ میلیون نفر افزایش خواهد داد.
از جمله مهمترین مفاد این قانون، الزام برخی از دریافتکنندگان مدیکیدِ ۱۹ تا ۶۴ ساله که توانایی کار دارند به این است که دستکم ۸۰ ساعت در ماه کار کنند، فعالیت داوطلبانه انجام دهند، در مدرسه تحصیل کنند یا در دورههای آموزش شغلی شرکت داشته باشند. این الزام ـ که نخستین مورد از این نوع محسوب میشود ـ همچنین شامل والدین کودکانی با سن ۱۴ سال و بالاتر نیز میشود.
علاوه بر این، بزرگسالان کمدرآمدی که از طریق مفاد گسترش مدیکید در «قانون مراقبت مقرونبهصرفه» (Affordable Care Act) ثبتنام کردهاند، با دفعات بیشتری مورد بازبینی صلاحیت قرار خواهند گرفت و باید برای برخی خدمات درمانی تا سقف ۳۵ دلار پرداخت کنند. افزون بر آن، بسیاری از ثبتنامکنندگان با الزامات اداری و تأییدیههای بیشتری روبهرو خواهند شد که میتواند درخواست و حفظ مزایا را برای برخی افراد دشوارتر کند.
دریافتکنندگان مدیکید همچنین ممکن است با تغییرات دیگری نیز مواجه شوند، زیرا ایالتها بودجه فدرال کمتری برای این برنامه دریافت خواهند کرد. این مسئله میتواند برخی ایالتها را وادار کند که برخی مزایا را حذف کنند یا شرایط ثبتنام را سختتر کنند، در کنار سایر تغییرات احتمالی.
حقیقتسنجی: ادعای نادرست ترامپ درباره حذف مالیات بر تأمین اجتماعی
ترامپ بار دیگر بهاشتباه مدعی شد که مالیات بر تأمین اجتماعی را حذف کرده است؛ یکی از وعدههای کلیدی کارزار انتخاباتی او در سال ۲۰۲۴. او در سخنرانی وضعیت کشور روز سهشنبه گفت: «با لایحه بزرگ و زیبا، ما مالیات بر انعام را حذف کردیم، مالیات بر اضافهکاری را حذف کردیم و مالیات بر تأمین اجتماعی را حذف کردیم.»
بسته عظیم سیاست داخلی که ترامپ تابستان گذشته امضا کرد، در واقع یک کسر مالیاتی اضافی و موقت به میزان سالانه ۶ هزار دلار برای افراد ۶۵ ساله و بالاتر ایجاد کرد (و برای افرادی که سالانه ۷۵ هزار دلار یا بیشتر درآمد دارند، کسر کمتری در نظر گرفت). اما همانگونه که خود کاخ سفید نیز بهطور ضمنی اذعان کرده است، میلیونها دریافتکننده تأمین اجتماعیِ ۶۵ ساله و بالاتر همچنان بر مزایای خود مالیات خواهند پرداخت ـ و این کسر جدید که در سال ۲۰۲۸ منقضی میشود، شامل دریافتکنندگان تأمین اجتماعیِ زیر ۶۵ سال نمیشود.
حقیقتسنجی: ادعای نادرست ترامپ درباره متوازن کردن بودجه فدرال از طریق پایان دادن به تقلب
ترامپ بدون ارائه مدرک مدعی شد که حذف تقلب در برنامههای فدرال بودجه را متوازن خواهد کرد و گفت: «اگر بتوانیم به اندازه کافی از آن تقلبها پیدا کنیم، در واقع یکشبه به بودجه متوازن خواهیم رسید. این اتفاق خیلی سریع میافتد.»
کسری بودجه سالانه بهمراتب بیشتر از برآورد مبلغی است که دولت فدرال هر سال به دلیل تقلب از دست میدهد. نخستین برآورد از این نوع که دفتر حسابرسی دولت آمریکا (GAO) در سال ۲۰۲۴ منتشر کرد، نشان داد سالانه بین ۲۳۳ میلیارد تا ۵۲۱ میلیارد دلار به دلیل تقلب از دست میرود. اما کسری بودجه فدرال در تازهترین سال مالی ـ که در سپتامبر پایان یافت ـ طبق اعلام وزارت خزانهداری، اندکی کمتر از ۱.۸ تریلیون دلار بوده است؛ رقمی بیش از سه برابر بالاترین برآورد از مجموع تقلب.
حقیقتسنجی: ادعای نادرست ترامپ مبنی بر اینکه پرداختی به نیروهای نظامی از محل تعرفهها تأمین شده است
ترامپ گفت: «هر نیروی خدمتکننده اخیراً یک سود سهام جنگجو به مبلغ ۱,۷۷۶ دلار دریافت کرد»، سپس افزود: «ما این پول را از تعرفهها و چیزهای دیگر به دست آوردیم.» اما این پرداختهای یکباره از محل تعرفهها تأمین نشده بود. همانطور که هیلی بریتزکی از سیانان در ماه دسامبر گزارش داد، «یک مقام ارشد دولت گفت هزینه ۲.۶ میلیارد دلاری این پاداشها از محل ۲.۹ میلیارد دلار بودجه اضافی برای کمکهزینه مسکن پایه (BAH) که کنگره در ماه ژوئیه تصویب کرده بود تأمین شده است.» این بودجه بخشی از لایحه بزرگ سیاست داخلی ترامپ بود و برای «بهبود کیفیت زندگی کارکنان نظامی» اختصاص یافته بود.
مهاجرت و سیاست خارجی
حقیقتسنجی: ادعای نادرست ترامپ مبنی بر اینکه قاتل شارلوت «از طریق مرزهای باز وارد شده بود»
ترامپ به قتل تابستان گذشته یک پناهجوی اوکراینی به نام ایرینا زاروتسکا در شارلوتِ کارولینای شمالی اشاره کرد و از آن ابراز تأسف کرد. اما او ادعای نادرستی افزود و گفت قاتل مظنون به آمریکا مهاجرت کرده بود، و مدعی شد زاروتسکا «از یک جنگ بیرحمانه گریخته بود تا به دست یک مجرم خطرناک که آزاد شده بود تا در آمریکا بکشد ـ از طریق مرزهای باز وارد شده بود ـ کشته شود.»
در واقع، مردی که به قتل عمد درجه یک در این پرونده متهم شده، بر اساس تمامی شواهد موجود، اهل ایالات متحده بوده است. روزنامه شارلوت آبزرور گزارش داده است که صفحه فیسبوک این مرد نشان میدهد او در شارلوت متولد شده و در همانجا به دبیرستان رفته است، و این روزنامه با مادر آمریکایی او نیز مصاحبه کرده است. شارلوت آبزرور شامگاه سهشنبه گزارش حقیقتسنجی خود را منتشر کرد و تأکید کرد که ادعای ترامپ صحت ندارد.
حقیقتسنجی: ترامپ بهاشتباه مدعی شد بایدن اجازه داده «۱۱,۸۸۸ قاتل» بهعنوان مهاجر وارد آمریکا شوند
ترامپ در انتقاد از سیاستهای مرزی دولت بایدن، بار دیگر ادعای همیشگی خود را تکرار کرد که دولت بایدن اجازه داده ۱۱,۸۸۸ قاتل بهعنوان مهاجر وارد ایالات متحده شوند. او گفت: «آنها قاتل بودند، ۱۱,۸۸۸ قاتل. آنها وارد کشور ما شدند.»
ترامپ دادههای فدرال را بهدرستی توصیف نکرد. وزارت امنیت داخلی آمریکا و کارشناسان مستقل اشاره کردهاند رقمی که بهنظر میرسد ترامپ هنگام استفاده از عدد «۱۱,۸۸۸» به آن اشاره میکند، مربوط به اتباع غیرآمریکایی است که نه فقط در دوران بایدن بلکه در طول چندین دهه، از جمله در دوره نخست ریاستجمهوری خود ترامپ، وارد ایالات متحده شدهاند. این افراد در مقطعی ـ که معمولاً پس از ورودشان و در داخل آمریکا بوده ـ به جرم قتل محکوم شدهاند و همچنان در آمریکا حضور دارند، در حالی که در فهرست «پروندههای غیر بازداشتشده» اداره مهاجرت و گمرک (ICE) ثبت شدهاند؛ فهرستی که شامل افرادی میشود که در حال حاضر دوران محکومیت زندان خود را سپری میکنند، نه اینکه ـ آنگونه که ترامپ نیز ادعا کرده ـ آزادانه در جامعه پرسه بزنند.
حقیقتسنجی: ادعای بدون پشتوانه ترامپ درباره مهاجران از زندانها و مؤسسات روانی
ترامپ همچنین درباره مهاجرت به آمریکا در دوران بایدن گفت: «آنها به میلیونها و میلیونها نفر سرازیر شدند ـ از زندانها، از مؤسسات روانی.»
او در اینجا نسبت به معمول مبهمتر صحبت کرد؛ در بسیاری از سخنرانیهای دیگرش ادعا کرده که کشورهای خارجی عمداً زندانها و مؤسسات روانی خود را تخلیه کردهاند تا شهروندان نامطلوبشان را بهعنوان مهاجر به آمریکا بفرستند. اما بیان او در روز سهشنبه همچنان این برداشت را ایجاد میکرد که شمار عظیمی از زندانیان سابق و افراد از مؤسسات روانی در دوران بایدن وارد آمریکا شدهاند. او هرگز هیچ مدرکی برای تأیید چنین ادعاهایی ارائه نکرده است.
حقیقتسنجی: ترامپ بهاشتباه مدعی شد به هشت جنگ پایان داده است
ترامپ بار دیگر یک ادعای نادرست آشنا درباره نقش خود در سیاست خارجی را تکرار کرد: «در ۱۰ ماه اول، من به هشت جنگ پایان دادم.» هرچند ترامپ در حلوفصل برخی درگیریها (دستکم بهطور موقت) نقش داشته، اما رقم «هشت» آشکارا اغراقآمیز است.
ترامپ در سخنرانی توضیح داد که فهرست جنگهای ادعاییِ پایانیافته شامل یک جنگ میان مصر و اتیوپی است، اما آن در واقع جنگ نبوده؛ بلکه یک اختلاف دیپلماتیک طولانیمدت درباره یک پروژه بزرگ سدسازی اتیوپی بر یکی از شاخههای رود نیل بوده است.
فهرست ترامپ همچنین شامل یک «جنگ» دیگر بود که اساساً در دوران ریاستجمهوری او رخ نداده بود؛ میان صربستان و کوزوو. (او گاه ادعا کرده که از بروز یک جنگ جدید میان این دو جلوگیری کرده، بدون ارائه توضیح کافی درباره منظورش، اما این با پایان دادن به یک جنگ واقعی متفاوت است.)
همچنین در فهرست او جنگی میان جمهوری دموکراتیک کنگو و رواندا ذکر شده بود، اما آن جنگ علیرغم توافق صلحی که دولت ترامپ در سال ۲۰۲۵ میانجیگری کرد ادامه یافت؛ توافقی که هرگز توسط ائتلاف اصلی شورشی درگیر در نبرد امضاء نشد.
فهرست ترامپ همچنین شامل درگیری مسلحانه میان تایلند و کامبوج بود؛ جایی که با وجود توافق صلحی که اوایل سال ۲۰۲۵ با میانجیگری دولت ترامپ حاصل شد، در ماه دسامبر بار دیگر درگیریها بهطور موقت شعلهور شد.
میتوان درباره میزان اهمیت نقش ترامپ در پایان دادن به سایر درگیریهای فهرست او بحث کرد یا منصفانه پرسید که آیا برخی از آنها واقعاً پایان یافتهاند یا نه؛ برای مثال، پس از توافق آتشبس اکتبر میان اسرائیل و حماس، کشتار در غزه ادامه یافت و ترامپ در سخنرانی گفت: «جنگ در غزه که در سطح بسیار پایینی ادامه دارد؛ تقریباً تمام شده است.» با این حال، رقم «هشت» آشکارا بیش از اندازه بزرگ است.
حقیقتسنجی: ادعای ترامپ درباره گفتههای ایران در مورد سلاح هستهای
ترامپ درباره ایران گفت: «ما در حال مذاکره با آنها هستیم؛ آنها میخواهند به توافق برسند، اما ما آن کلمات محرمانه را نشنیدهایم: ‘ما هرگز سلاح هستهای نخواهیم داشت.’»
ما نمیدانیم نمایندگان دولت ایران در مذاکرات پشت درهای بسته چه گفتهاند. با این حال، مقامهای ایرانی بارها در اظهارات علنی گفتهاند که هرگز سلاح هستهای نخواهند داشت. در واقع، بعدازظهر سهشنبه پیش از سخنرانی ترامپ، وزیر امور خارجه ایران عباس عراقچی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اعتقادات بنیادین ما کاملاً روشن است: ایران تحت هیچ شرایطی هرگز به دنبال توسعه سلاح هستهای نخواهد رفت؛ همانطور که ما ایرانیان هرگز از حق خود برای بهرهمندی از دستاوردهای فناوری هستهای صلحآمیز برای مردممان صرفنظر نخواهیم کرد.» در سخنرانی سپتامبر خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، رئیسجمهور ایران مسعود پزشکیان، طبق ترجمه منتشرشده در وبسایت سازمان ملل، گفت: «من بار دیگر در برابر این مجمع اعلام میکنم که ایران هرگز به دنبال ساخت بمب هستهای نبوده و هرگز نیز نخواهد بود.»
حقیقتسنجی: ادعاهای نادرست ترامپ درباره ناتو
ترامپ بار دیگر ادعا کرد که پیش از آنکه او اعضای ناتو را برای افزایش هزینههای دفاعی تحت فشار قرار دهد، آمریکا «تقریباً تمام هزینههای ناتو را پرداخت میکرد.» این ادعا اغراقآمیز است. آمارهای ناتو نشان میدهد که در سال ۲۰۱۶ ـ سال پیش از نخستین ورود ترامپ به کاخ سفید ـ هزینههای دفاعی آمریکا حدود ۷۲ درصد از کل هزینههای دفاعی ناتو را تشکیل میداد؛ در سال ۲۰۲۴ ـ سال پیش از بازگشت او به قدرت ـ این سهم حدود ۶۳ درصد بود. هر دو رقم بزرگاند، اما عبارت «تقریباً تمام» اغراقآمیز است ـ و آمریکا درصد کمتری از بودجه سازمانی خود ناتو را تأمین میکند. طبق فرمول مورد توافق، آمریکا در زمان بازگشت ترامپ به قدرت در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۶ درصد از آن بودجه را تأمین میکرد. زمانی که او در سال ۲۰۱۷ به قدرت رسید، آمریکا حدود ۲۲ درصد از بودجه را پرداخت میکرد.
علاوه بر این، ترامپ به تعهد اعضای ناتو در سال ۲۰۲۵ برای هزینهکرد ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی در حوزه دفاع و امنیت تا سال ۲۰۳۵ اشاره کرد ـ شامل دستکم ۳.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی برای «الزامات اصلی» دفاعی که پیشتر هدف ۲ درصدی را تشکیل میداد ـ و گفت آنها توافق کردند «۵ درصد از تولید ناخالص داخلی را برای دفاع نظامی بپردازند، به جای ۲ درصدی که نمیپرداختند … حالا ۵ درصد میپردازند در حالی که ۲ درصد را نمیپرداختند.»
اما بیشتر اعضای ناتو هنوز به هدف جدید بالاتر نرسیدهاند و، باز هم، یک دهه برای رسیدن به آن به خود مهلت دادهاند. برآوردهای ناتو نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵ تنها سه عضو ـ لهستان، لیتوانی و لتونی ـ به سطح ۳.۵ درصد یا بالاتر در هزینههای اصلی دفاعی رسیدهاند، هرچند ممکن است دیگران در سال ۲۰۲۶ به آنها بپیوندند.
اروَن لاگادک، استاد و مدیر برنامه مطالعات ناتو و اتحادیه اروپا در دانشکده امور بینالملل دانشگاه جورج واشنگتن، در ایمیلی در ماه ژانویه گفت: «کاملاً نادرست است که متحدان در حال حاضر ‘۵ درصد’ برای دفاع سخت میپردازند، و حتی تا سال ۲۰۳۵ هم تنها به ۳.۵ درصد از نظر بودجه دفاعی بهمعنای متعارف متعهد شدهاند. تا اواسط ۲۰۲۵، هیچ متحدی ۵ درصد هزینه نمیکند، در واقع حتی ۴.۵ درصد هم نه.»
لاگادک افزود: «در سال ۲۰۲۵ آمریکا ‘فقط’ در سطح ۳.۲ درصد بود ـ کمتر از سال ۲۰۱۴ از نظر نسبت به تولید ناخالص داخلی (و تنها کشوری در چنین وضعیتی). بنابراین میتوان استدلال کرد که آمریکا اکنون ‘عقبمانده’ و ‘در جهت اشتباه’ حرکت میکند؛ هرچند البته این واقعیت که آمریکا در سال ۲۰۲۵ نسبت به ۲۰۱۴ سهم کمتری از تولید ناخالص داخلی را صرف دفاع کرده، میتواند نشانهای از موفقیت هم تلقی شود، یعنی نتیجه اینکه سایر متحدان سهم بیشتری پرداخت کردهاند.»
ادعای ترامپ مبنی بر اینکه «آنها نمیپرداختند» زمانی که هدف ۲ درصد بود نیز نیاز به زمینه دارد. هرچند بیشتر اعضای ناتو تا اواخر ۲۰۲۳ به هدف ۲ درصد نرسیده بودند، اما در سال ۲۰۲۴ اکثریت به آن دست یافتند؛ آمارهای ناتو نشان میدهد که ۱۸ کشور عضو از مجموع ۳۱ کشوری که مشمول این هدف بودند، به سطح ۲ درصد یا بالاتر رسیدند.
انتخابات و جرم
حقیقتسنجی: مجموعه ادعاهای نادرست ترامپ درباره انتخابات آمریکا
ترامپ در حالی که از کنگره خواست لایحهای را تصویب کند که ارائه کارت شناسایی رأیدهنده و مدرک تابعیت هنگام ثبتنام برای رأی دادن را الزامی میکند، مجموعهای از ادعاهای نادرست را بهصورت فشرده و پشتسرهم درباره انتخابات آمریکا مطرح کرد.
ترامپ بهاشتباه گفت: «تقلب در انتخابات ما گسترده است. گسترده است.» چنین نیست؛ تمامی شواهد نشان میدهد تقلب تنها درصدی بسیار ناچیز از آرای ثبتشده را تشکیل میدهد. ترامپ به «برگههای رأی پستی فاسد» اشاره کرد؛ میزان تقلب در رأیگیری پستی نیز بسیار اندک است، هرچند کارشناسان میگویند این میزان اندکی بیشتر از رأیگیری حضوری است، اما هیچ مبنایی برای توصیف کلی آنها بهعنوان «فاسد» وجود ندارد.
او القاء کرد که لایحه انتخاباتی جمهوریخواهان موسوم به SAVE America Act بهطور کامل استفاده از رأیگیری پستی را حذف خواهد کرد، در حالی که چنین نیست. ترامپ همچنین گفت: «آنها تقلب کردهاند، و سیاستشان آنقدر بد است که تنها راهی که میتوانند انتخاب شوند، تقلب است.» این ادعا دروغ است؛ دموکراتها همانند جمهوریخواهان، بهطور مستمر در انتخابات آزاد و منصفانه آمریکا انتخاب میشوند.
حقیقتسنجی: ترامپ مدعی شد جرم «گسترده» را به ارث برده، اما سطح جرم طبق استانداردهای تاریخی بسیار پایین بود
ترامپ مدعی شد که از دولت بایدن «جرم گسترده در داخل کشور» را به ارث برده است. تعریف دقیقی برای واژه «گسترده» وجود ندارد، اما در زمان بازگشت ترامپ به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵، میزان جرم طبق استانداردهای تاریخی آمریکا بسیار پایین بود.
جف اشر، کارشناس دادههای جرم و همبنیانگذار شرکت AH Datalytics، گفت: «نرخ جرایم خشونتآمیز در آمریکا در سال ۲۰۲۴ پایینترین میزان از سال ۱۹۶۹ بود و نرخ جرایم علیه اموال پایینترین میزان از سال ۱۹۶۱. علاوه بر این، قتل در آمریکا در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ با سریعترین نرخ کاهش ثبتشده سقوط کرد و نسبت به سطوح سال ۲۰۲۰، ۲۵ درصد کاهش داشت.»
قتل در سطح ملی در جریان آشفتگی مراحل اولیه همهگیری کووید-۱۹ افزایش یافت، هم در دوران ترامپ در سال ۲۰۲۰ و هم در دوران بایدن در سال ۲۰۲۱. اما حتی پیش از کاهش جرایم خشونتآمیز در نیمه دوم ریاستجمهوری بایدن و در سال نخست دومین دوره ریاستجمهوری ترامپ، نرخهای جرم بههیچوجه به سطح اوایل دهه ۱۹۹۰ یا دورههای مختلف دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ نزدیک نبود.
حقیقتسنجی: دو ادعای نادرست ترامپ درباره جرم در واشنگتن دیسی
ترامپ ادعا کرد پس از آنکه تابستان گذشته کنترل اجرای قانون را در واشنگتن دیسی به دست گرفت و گارد ملی را مستقر کرد، پایتخت «اکنون یکی از امنترین شهرهای کشور» است. این درست نیست. همچنین ادعای او مبنی بر اینکه پایتخت «تقریباً دیگر جرمی ندارد» نیز نادرست است؛ نگاهی گذرا به دادههای عمومی یا بیانیههای خبری پلیس نشان میدهد که بیش از ۱۳۰۰ جرم در ماه گذشته گزارش شده است.
اشر در ایمیلی در ماه فوریه به سیانان گفت: «جرم در دیسی در سال ۲۰۲۵ بهطور قابل توجهی کاهش یافت، اما بههیچوجه نزدیک به امنترین شهر آمریکا نبود.»
او گفت از میان ۵۰ شهر بزرگ که در شاخص جرم در زمان واقعی (Real-Time Crime Index) او رصد میشوند، «دیسی در سال ۲۰۲۵ نهمین نرخ بالای قتل و دوازدهمین نرخ بالای جرایم خشونتآمیز را در میان این ۵۰ شهر داشت.» مداخله ترامپ در ماه اوت رخ داد؛ در دوره اوت تا دسامبر ۲۰۲۵، اشر گفت «دیسی هجدهمین نرخ بالای قتل و هفدهمین نرخ بالای جرایم خشونتآمیز را داشت.»
او افزود: «حتی در دوره پس از مداخله، نرخ قتل در دیسی بیش از پنج برابر سندیگو و سنخوزه و تقریباً سه برابر شهرهایی مانند سانفرانسیسکو، نیویورک و سیاتل بود.» او همچنین گفت جرم در پایتخت پیش از استقرار گارد ملی توسط ترامپ «بهطور قابل توجهی در حال کاهش» بود و پس از استقرار نیز کاهش یافت، «به شکلی که تعیین تأثیر خودِ استقرار دشوار است.»
ترامپ میتوانست بهدرستی بگوید که پایتخت اخیراً دورههای نسبتاً طولانی بدون قتل داشته است؛ واشنگتن پست گزارش داد سال با یک دوره سههفتهای بسیار غیرمعمول بدون قتل آغاز شد. اما آن دوره در ۲۱ ژانویه پایان یافت.
حقیقتسنجی: ادعای اثباتنشده ترامپ درباره تقلب در مینهسوتا
ترامپ بار دیگر ادعا کرد ساکنان سومالیایی مینهسوتا ۱۹ میلیارد دلار تقلب مرتکب شدهاند و گفت: «هیچ نمونهای تکاندهندهتر از مینهسوتا نبوده، جایی که اعضای جامعه سومالیایی حدود ۱۹ میلیارد دلار از مالیاتدهندگان آمریکایی را غارت کردهاند. ما همه اطلاعات را داریم و در واقع، رقم بسیار بالاتر از این است.»
ممکن است این رقم «۱۹ میلیارد دلار» در آینده درست بودنش اثبات شود، اما تاکنون هیچ عددی نزدیک به آن ثابت نشده است.
در ماه دسامبر، یک دادستان فدرال به نام جوزف تامپسون مدعی شد که «نیمی یا بیشتر» از ۱۸ میلیارد دلار بودجه فدرالی که توسط ۱۴ ارائهدهنده خدمات مدیکید در مینهسوتا ـ که در معرض خطر بالای تقلب شناخته شده و اکنون تحت حسابرسی شخص ثالث به دستور فرماندار تیم والز قرار دارند ـ مطالبه شده، ممکن است متقلبانه باشد.
اما ۹ میلیارد دلار معادل ۱۹ میلیارد دلار نیست، تامپسون نگفت که تمام تقلب احتمالی توسط ساکنان سومالیایی انجام شده، و دولت والز ادعای تامپسون را به چالش کشید.
یکی از مقامات دولت والز در ماه دسامبر گفت که آنها «تا این مرحله شواهدی از دهها میلیون دلار تقلب» دارند، نه ۹ میلیارد دلار؛ خود والز گفت: «شما باید به همان اندازه بابت ۱ دلار یا هر رقمی که هست خشمگین باشید، اما آنها از این عدد بدون مدرک پشت آن استفاده میکنند.» و تامپسون ـ که در ژانویه در بحبوحه تنش با دولت ترامپ بر سر نحوه رسیدگی به پرونده تیراندازی مرگبار یک افسر ICE به رِنه گود استعفا داد ـ در آن زمان روشن کرد که اظهارنظر «نیمی یا بیشتر» یک برآورد اولیه بوده، نه یک رقم قطعی.
