چرا حوثی‌ها به شریان‌های هوایی عربستان و دولت مورد حمایتش در یمن حمله می کنند؟

به گزارش جماران، الجزیره در گزارشی به جنگ یمن پرداخت و نوشت: از زمان آغاز آخرین تنش نظامی در یمن بین گروه حوثی از یک سو و نیروهای دولتی مورد حمایت ائتلاف به رهبری عربستان سعودی برای حمایت  از سوی دیگر، فرودگاه‌ها و حمل و نقل هوایی یکی از میدان‌های نبرد بوده‌ است.

میدان‌های نبرد در یمن متعدد هستند، از درگیری‌های میدانی در خطوط مقدم گرفته تا جنگ اقتصادی و کنترل بنادر هوایی، دریایی و زمینی و موارد دیگر.

 

اولین میدان تشدید تنش

فرودگاه‌ها و حمل و نقل هوایی اولین عرصه برای اجرای تهدیدات در واقعیت  توسط دو طرف در تشدید تنش‌ها پس از ۴ سال آتش‌بس و مرحله کاهش تنش بودند، که طی آن تلاش‌ها برای دستیابی به توافقی برای جنگی که ۱۲ سال از زمان تصرف صنعا توسط حوثی‌ها در سپتامبر ۲۰۱۴ ادامه داشته است ، ناکام ماند.

در پایان ژوئن گذشته، حوثی‌ها بسیج عمومی اعلام کردند و با افزایش آمادگی و تقویت نظامی  برای پایان دادن به  «محاصره» یمن، خواستار از سرگیری پروازها در فرودگاه صنعا تحت مدیریت دولت  خود شدند. این درخواست توسط دولت مورد حمایت ریاض در یمن رد شد و این دولت اصرار دارد که این پروازها باید تحت نظارت آن انجام شود و آن را در حوزه اختیارات حاکمیتی خود می‌داند.

اما اوضاع به سرعت در سوم ژوئیه وخیم شد، زمانی که یک هواپیمای ماهان ایر ایرانی از تهران وارد فرودگاه صنعا شد، اقدامی که توسط شورای ریاست جمهوری یمن به عنوان نقض حاکمیت یمن و چالشی برای قوانین بین‌المللی توصیف شد و قول داد که از هرگونه پرواز بیشتر جلوگیری کند.

حوثی‌ها سپس عربستان سعودی را به تلاش برای رهگیری یک هواپیمای غیرنظامی که از ایران می‌آمد و جلوگیری از فرود آن در فرودگاه صنعا متهم کردند و تهدید کردند که اگر ریاض - به گفته این گروه - به جلوگیری از فعالیت فرودگاه صنعا ادامه دهد یا اگر تلاش برای رهگیری هواپیماها تکرار شود، فرودگاه‌ها و تأسیسات اقتصادی حیاتی عربستان سعودی را هدف قرار خواهند داد.

 حوثی ها اعلام کردند که این هواپیما حامل ۲۰۰ یمنی، از جمله بیماران، زخمی‌ها و افراد سرگردان، بوده و در پرواز برگشت، یک هیئت رسمی را برای شرکت در مراسم تشییع جنازه  رهبر سابق ایران، به تهران منتقل کرده است.

در پاسخ به تهدیدهای حوثی‌ها، ائتلاف - در بیانیه‌ای که توسط ترکی المالکی، سخنگوی آن، در ۴ ژوئیه منتشر شد - اعلام کرد که با نیرویی بی‌سابقه به هرگونه تلاشی برای هدف قرار دادن پادشاهی و دارایی‌های ملی آن یا تلاش برای نقض حاکمیت یمن پاسخ خواهد داد.

با این حال، حوثی‌ها بر ادامه پروازها اصرار داشتند. در ۱۳ ژوئیه، یک هواپیمای ماهان ایر با پرواز جدیدی از ایران برخاست و به محض ورود به حریم هوایی یمن، وزارت دفاع یمن اعلام کرد که باند فرودگاه صنعا را بمباران کرده است تا از فرود هواپیما جلوگیری کند و آن را مجبور به تغییر مقصد خود به فرودگاه حدیده ، که تحت کنترل حوثی‌ها است، کرده است.

در پاسخ، حوثی‌ها عربستان سعودی را به هدف قرار دادن فرودگاه متهم کردند، «پایان تنش‌زدایی» را که سال‌ها در این کشور برقرار بود، اعلام کردند و سپس فرودگاه بین‌المللی ابها در عربستان سعودی را با موشک‌های بالستیک و پهپاد  مورد حمله قرار دادند.

در ۱۸ ژوئیه، دولت یمن اعلام کرد که از پرواز یک هواپیمای ایرانی دیگر متعلق به شرکت «ماهان» - سومین هواپیمای مسافربری از ابتدای ماه - به فرودگاه صنعا جلوگیری کرده و آن را از حریم هوایی عمان بازگردانده است، به این بهانه که مجوزهای لازم را دریافت نکرده است.

با تشدید تنش‌ها، حوثی‌ها - به ویژه در ماه اکتبر - حملات خود را به فرودگاه‌های عربستان سعودی، به ویژه فرودگاه ملک خالد در ریاض، فرودگاه ابها، فرودگاه ملک فهد در دمام، فرودگاه ملک عبدالله در جازان و فرودگاه نجران افزایش دادند که به گفته سازمان هواپیمایی کشوری عربستان سعودی، برخی از این حملات منجر به تلفات جانی شده است.

 

فرودگاه‌های عدن و الریان هدف قرار گرفتند

حوثی‌ها حملات خود به فرودگاه‌ها را طبق آنچه که معادله «فرودگاه در برابر فرودگاه و محاصره در برابر محاصره» توصیف می‌کنند، آغاز می‌کنند، اما حملات آنها در روزهای اخیر به سمت فرودگاه‌های بین‌المللی عدن و الریان بوده است که در مناطق تحت کنترل دولت یمن قرار دارند.

این دو فرودگاه از جمله مهمترین دروازه‌های هوایی فعال در مناطق تحت کنترل دولت مورد حمایت ریاض هستند و پروازهایی به تعدادی از کشورها از آنها انجام می‌شود.

طی دو هفته گذشته، بیانیه‌های دولت نشان می‌دهد که فرودگاه بین‌المللی عدن سه بار مورد حمله حوثی‌ها قرار گرفته است، که نشان‌دهنده تشدید قابل توجه درگیری‌ها در شهری است که دولت آن را به عنوان پایتخت موقت و مقر اصلی کشور تعیین کرده است.

در ۷ اکتبر، دولت اعلام کرد که حوثی‌ها فرودگاه عدن را با دو موشک بالستیک و تعدادی پهپاد بمب‌گذاری‌شده  هدف قرار دادند و تأیید کرد که یکی از موشک‌ها در نزدیکی باند فرودگاه، تنها چند دقیقه قبل از فرود پرواز شماره (۶۰۳) خطوط هوایی یمن که از قاهره، پایتخت مصر، می‌آمد، سقوط کرده است.

در حالی که مقامات امنیتی در عدن تأیید کردند که هیچ تلفاتی در نتیجه این حمله ثبت نشده است، حوثی‌ها گفتند که آنها تدارکات نظامی عربستان سعودی را که به اردوگاه بدر در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی عدن رسیده بود، هدف قرار دادند و ادعا کردند که تعدادی از افسران سعودی کشته و زخمی شده‌اند.

آنها در آن زمان نسبت به «استفاده از فرودگاه غیرنظامی عدن برای هرگونه اهداف نظامی» هشدار دادند.

شامگاه جمعه، ۱۶ اکتبر، وزارت حمل و نقل یمن گزارش داد که حوثی‌ها با دو موشک بالستیک فرودگاه را هدف قرار دادند که یکی از آنها در دروازه غربی فرودگاه به سمت باند فرود آمد، در حالی که دومی در شمال غربی فرودگاه فرود آمد.

او توضیح داد که این حمله همزمان با حضور یک هواپیمای خطوط هوایی یمن در باند فرودگاه بود که برای پرواز به قاهره، پایتخت مصر آماده می‌شد و بلافاصله به همراه یک هواپیمای دیگر که از قاهره در حال پرواز بود و متعلق به شرکت هواپیمایی فلای عدن بود، تخلیه شد.

در مقابل، حوثی‌ها در آن زمان گفتند که مقر فرماندهی نیروها در اردوگاه بدر در استان عدن و انبارهای سلاح در این اردوگاه را هدف قرار داده‌اند.

وزارت حمل و نقل یمن اعلام کرد که فرودگاه عدن روز چهارشنبه توسط یک موشک بالستیک شلیک شده توسط حوثی‌ها هدف قرار گرفت که پس از برخاستن دو پرواز غیرنظامی، اولین پرواز شماره IYE640 خطوط هوایی یمن به مقصد عمان و دومین پرواز شماره QFF102 خطوط هوایی عدن به مقصد قاهره، و لحظاتی پس از فرود هواپیمای متعلق به کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و پزشکان بدون مرز، در نزدیکی باند فرودگاه سقوط کرد.

این وزارتخانه توضیح داد که این هدف‌گیری همزمان با آماده‌سازی پرواز شماره IYE623 شرکت هواپیمایی یمن ایرویز برای پرواز به سمت آدیس آبابا و پرواز شماره IYE609 این شرکت به سمت قاهره بود، زیرا این دو پرواز متوقف و به تعویق افتادند و فرودگاه از مسافران و کارکنان تخلیه شد.

یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، اعلام کرد که آنها با یک موشک بالستیک، اتاق عملیات عربستان سعودی در اردوگاه بدر در عدن را هدف قرار داده‌اند.

در اقدامی که گسترش جنگ فرودگاهی در داخل یمن را آشکار می‌کند، وزارت حمل و نقل یمن اعلام کرد که فرودگاه بین‌المللی الریان در شهر المکلا، مرکز استان حضرموت، توسط حوثی‌ها با ۳ پهپاد هدف قرار گرفته که در نزدیکی باند فرودگاه سقوط کرده‌اند و هیچ تلفات، جراحات یا خسارتی ثبت نشده است، در حالی که مقامات محلی در حضرموت اعلام کردند که این فرودگاه با تعدادی پهپاد و موشک هدف قرار گرفته است.

حوثی‌ها مسئولیت این عملیات را بر عهده گرفتند و اعلام کردند که  تجهیزات نظامی بوده که توسط عربستان سعودی از طریق هواپیماهای باری نظامی به فرودگاه الریان منتقل شده بود، هدف قرار داده‌اند.

جنگ ایران

سرتیپ یحیی محمد الحاتمی، تحلیلگر نظامی و سیاسی، مدعی شد که هدف قرار دادن فرودگاه‌ها توسط حوثی‌ها  یک جنگ تمام‌عیار ایرانی است و به عنوان شاهد، به تهدیدهای رهبران ایران مبنی بر بستن فرودگاه‌ها در تمام کشورهای عربی در صورت بسته شدن یا محاصره فرودگاه‌های آنها اشاره کرد.

او حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌های عدن و الریان را طبق قوانین بین‌المللی جنایات جنگی توصیف کرد و خاطرنشان کرد که این حملات تلاشی برای فشار بر دولت یمن، افزایش هزینه‌ها برای آن و کل مردم یمن، هدف قرار دادن جان غیرنظامیان و نظامی کردن تأسیسات حیاتی غیرنظامی است.این در حالی است که این کارشناس اشاره ای به حملات دولت مورد حمایت عربستان یا خود عربستان به فرودگاه اشاره نکرد.

او در بیانیه‌ای به الجزیره نت اشاره کرد که بمباران فرودگاه‌ها توسط حوثی‌ها ممکن است در چارچوب کسب امتیاز در مذاکرات در صورت وجود هرگونه مذاکره، افزایش جایگاه این گروه و تلاش برای مجبور کردن دولت به پذیرش شرایط آن صورت گیرد.

الحاتمی مدعی است که وقتی حوثی‌ها احساس فشار می‌کنند، به هدف قرار دادن اهداف غیرنظامی متوسل می‌شوند و تأکید می‌کند که حملات آنها به فرودگاه‌ها همزمان با عملیات نیروهای یمنی برای خنثی‌سازی و از بین بردن منابع قدرت حوثی‌ها است.

او اشاره کرد که دولت از اقدامات حوثی‌ها آگاه است، اما عملیات « فجر یمن » را که در ۵ اکتبر اعلام کرد، برای بازپس‌گیری کنترل مناطق باقی‌مانده تحت کنترل حوثی‌ها، از جمله صنعا، پایتخت، ادامه می‌دهد.

 

درد فراگیر

عتیق جارالله، رئیس مرکز مطالعات المخا، معتقد است که حوثی‌ها وارد یک نبرد فراگیر شده‌اند و تأکید کرد که درگیری در یمن از مرحله‌ای که در آن ملاحظات اخلاقی وجود داشت، زیرا این یک جنگ یمنی-یمنی بود، به یک جنگ منطقه‌ای تبدیل شده است که اکنون به ایده آسیب و درد فراگیر با اثر انگشت ایران و کارشناسان حزب‌الله وابسته خواهد بود.

او به الجزیره نت گفت جنگی که یمنی‌ها در ده سال گذشته به آن عادت کرده بودند، پایان یافته و صفحه جدیدی با نشانه هایی از جنگ اوکراین و آثار جنگی که در سوریه رخ داد، گشوده شده است.

او بر لزوم آمادگی یمنی‌ها برای جنگی از این نوع تأکید کرد و خاطرنشان کرد که نبرد فعلی و روحیه حاکم بر آن با آنچه قبلاً وجود داشت متفاوت است و خاطرنشان کرد که «الگوی ایران که در سوریه بود، اکنون در یمن اعمال خواهد شد.»

جارالله مدعی است که حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌ها بخشی از تلاش آنها برای فرار نظامی به جلو است، زیرا این گروه احساس می‌کند که برای نبردی فراگیر علیه آنها آماده می‌شود.

او اظهار داشت که حوثی‌ها به دنبال ایجاد اختلال در نبرد فراگیری هستند که توسط دولت‌های یمن و عربستان سعودی در حال آماده‌سازی است و با هدف قرار دادن مناطقی در پادشاهی یا با «وارد کردن خسارات دردناک» به دولت به اصطلاح مشروع، آب را گل‌آلود می‌کنند.

جارالله استدلال می‌کند که عملیات حوثی‌ها بُعد دیگری هم دارد و آن ارسال پیامی به جهان است مبنی بر اینکه هر کسی از کشورهای خلیج فارس، مصر و ترکیه که با دولت یمن ابراز همبستگی کند یا قصد اتحاد با آن را داشته باشد، با پاسخی مبنی بر هدف قرار دادن منافع آنها مواجه خواهد شد.

 

مشاهده خبر در جماران