نفت گران، مشتری ندارد؛ چرا آسیا از خرید نفت عربستان فاصله می‌گیرد؟

به گزارش سرویس بین الملل جماران، تحلیل اویل‌پرایس به بررسی بحرانی می‌پردازد که فراتر از انسداد مسیرهای تجاری، صادرات نفت عربستان را با چالش روبه‌رو کرده است؛ بحرانی که می‌توان آن را «شکست تقاضا در نتیجه قیمت‌گذاری تهاجمی» توصیف کرد.

این گزارش نشان می‌دهد در حالی که ریاض مسیرهای جایگزینی برای دور زدن تنگه هرمز در اختیار دارد، فرمول قیمت‌گذاری آرامکو یا همان OSP اکنون به بزرگ‌ترین مانع فروش نفت عربستان تبدیل شده است. بر اساس پیش‌بینی‌ها، واردات چین از نفت عربستان در ژوئن ۲۰۲۶ به رکورد بی‌سابقه ۶۰۰ هزار بشکه در روز سقوط خواهد کرد؛ رقمی که در مقایسه با ۱.۶ میلیون بشکه در روز در فوریه، پیش از آغاز جنگ، کاهش چشمگیری را نشان می‌دهد.

بزرگ‌ترین چالش خریداران آسیایی، «پریمیوم» سنگین نفت عربستان است. مابه‌التفاوت نفت سبک عرب، Arab Light، که در ماه مارس حدود ۲ دلار بود، در آوریل به ۲۰ دلار و در ماه مه به ۱۶ دلار برای هر بشکه رسید. در شرایطی که قیمت پایه نفت بالای ۱۰۰ دلار معامله می‌شود، اضافه شدن این پریمیوم دورقمی، نفت عربستان را به یکی از گران‌ترین گزینه‌های بازار تبدیل کرده است.

از نگاه خریداران آسیایی، به‌ویژه شرکت‌هایی مانند سینوپک و رونگ‌شنگ، پالایش نفت با چنین قیمتی از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر نیست؛ آن هم در شرایطی که حاشیه سود پالایشگاه‌ها در ماه آوریل تا منفی ۱۳ دلار سقوط کرده است.

لایه دیگر این بحران، محدودیت فیزیکی در بنادر جایگزین عربستان است. اگرچه عربستان ظرفیت خط لوله شرق به غرب، Petroline، را به ۷ میلیون بشکه در روز افزایش داده، اما پایانه‌های صادراتی بندر ینبع در دریای سرخ تنها توان بارگیری ۴ تا ۴.۵ میلیون بشکه در روز را دارند.

این یعنی روزانه حدود ۲.۵ تا ۳ میلیون بشکه نفت به ساحل غربی عربستان می‌رسد، اما ظرفیت کافی برای صادرات آن وجود ندارد. افزون بر این، نیمی از ظرفیت موجود نیز باید صرف تأمین خوراک پنج پالایشگاه بزرگ ساحل دریای سرخ، از جمله سامرف و یاسرف، شود؛ موضوعی که حجم نفت قابل صادرات را بیش از پیش محدود می‌کند.

افت تقاضا برای نفت عربستان تنها محدود به چین نیست. ژاپن که پیش از بحران روزانه ۱.۲ میلیون بشکه نفت از عربستان خریداری می‌کرد، در ماه آوریل تنها ۲۰۲ هزار بشکه دریافت کرد. کره جنوبی و هند نیز به‌ترتیب ۳۵ و ۳۰ درصد از سفارش‌های خود را کاهش داده‌اند.

 نویسنده گزارش معتقد است چین با تکیه بر ذخایر راهبردی عظیم خود و کاهش نرخ فعالیت پالایشگاه‌ها به پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۲۲، در حال مقابله با فشار قیمتی نفت عربستان است.

در نهایت، این تحلیل نتیجه می‌گیرد که آرامکو در «تله فرمول خود» گرفتار شده است؛ فرمولی که برای حداکثرسازی سود در بازارهای تشنه طراحی شده بود، اما در بازار بحرانی ۲۰۲۶ که خریداران به دنبال «ارزان‌ترین بشکه امن» هستند، علیه ریاض عمل می‌کند.

تا زمانی که آرامکو در مابه‌التفاوت‌های قیمتی خود بازنگری نکند، زیرساخت‌های گسترده عربستان برای دور زدن تنگه هرمز کارایی لازم را نخواهد داشت؛ زیرا در بازار فعلی، بشکه‌ای که گران باشد، حتی اگر امن هم باشد، به‌راحتی از سوی خریداران کنار گذاشته می‌شود.

مشاهده خبر در جماران