کمی در مورد بازداشت چند شخصیت سیاسی

به گزارش جماران؛ کامبیز نوروزی حقوقدان نوشت:

تفاوت مهم تصمیمات قضایی با تصمیمات اداری در استدلال است. در یک اقدام یا دستور اداری نیازی به ذکر استدلال و استناد نیست. تصمیمات اداری جنبۀ تحکمی دارند. مقام بالادست به مقام پائین دست تحکم می کند، فرمان می دهد، دستور می دهد که این کار را بکن یا نکن.

اما در کار قضا تحکم راهی ندارد. یا راهی نباید داشته باشد. هر تصمیم قضایی باید مستدل و مستند باشد. این قاعده انقدر مهم است که در قانون اساسی و قانون آیین دادرسی کیفری هم مقرر شده است.

چرا باید دستور قضایی مستند و مستدل باشد؟ ساده است! چون یک دستور قضایی، اعم از قرار یا رأی، هرچه باشد بخشی از حقوق اساسی شخص را معلق یا کلاً منتفی می کند. مثل قرار بازداشت که موجب می شود شخص از حق آزادی محروم شود و برای مدتی کوتاه یا بلند به زندان برود، باید مستدل و مستند معلوم شود که چرا مقام قضایی تشخیص داده است که برای این شخص باید قرار بازداشت صاد شود و آنن شخص هم باید بتواند به درستی از خود دفاع کند.

علاوه بر این پرونده هایی وجود دارند که به دلایل مختلف مورد توجه افکار عمومی اند. پرونده هایی هستند که به دلیل نوع اتهام یا شخصیت متهم برای افکار عمومی اهمیت دارند و جامعه بسیار کنجکاو است که از مستندات و استدلال مقام قضایی برای تصمیمی مانند بازداشت که علیه آنها گرفته چه بوده است.

در این نوع پرونده ها اگر افکار عمومی قانع به صحت عمل مقام قضایی نشود، دستگاه عدالت نه تنها به اهداف خود، که شامل اجرای قانون و عدالت و نمایاندن گناهکاری متهم است نخواهد رسید بلکه جامعه عطر غلیظ بی عدالتی و عدم رعایت قانون را استشمام کرده و  متهم را یک قربانی ذی‌حق محسوب خواهد کرد.

در روزهای گذشته چند فعال سیاسی مستقل و چندنفر از اعضای هیأت رئیسۀ جبهۀ اصلاحات به دستور مقام قضایی بازداشت شدند.

مرکز رسانۀ قوۀ قضائیه در توضیح یا توجیه علل این بازداشتها نکاتی را اعلام کرد که بیش از آنکه جنبۀ حقوقی داشته باشند، مفاهیمی سیاسی بودند. گذشته از نقدهای های حقوقی به نظر نمی رسد که افکار عمومی با این توضیحات قانع شده باشند که روند این بازداشتها منطبق با بوده باشد.

اگرچه هنوز از لحاظ حقوقی پرونده در مرحلۀ تحقیقات مقدماتی است و در این مرحله رسیدگی جنبۀ محرمانه دارد، ولی اهمیت چنین پرونده ای در چنین روزهای حساس و پرتلاطم ایجاب می کند مقام قضایی به بیان دقیق حقوقی استدلال و مستندات خود را برای تشکیل پروندۀ کیفری علیه این شخصیتها و صدور قرار بازداشت برای آنها اعلام کند. نیز توضیح دهد که اگر دلایل متقن و قوی برای تشکیل پروندۀ علیه این افراد وجود داشته است، چرا برای ادامۀ مسیر رسیدگی قرارهای سبکتر مانند وثیقه یا کفالت و امثال اینها صادر نشده و مبادرت به بازداشت فوری این شخصیتهای سیاسی شده است؟

عدالت یک امر "اعلامی" نیست که کسی اعلام کند فلان کار عادلانه است. عدالت  یک امر حسانی نیز هست. انسانها باید عدالت را حس کنند.

جامعه ای سامان خواهد یافت و آرامش پیدا می کند که مردمانش عدالت را حس کنند.

  ۲۱ بهمن ۱۴۰۴

مشاهده خبر در جماران