با شروع جنگ علیه ایران، قطر که بخش اصلی ثروت خود را بر پایه صادرات گاز طبیعی مایعشده بنا کرده، اکنون همزمان با توقف صادرات انرژی، سقوط گردشگری، اختلال در واردات مواد غذایی و نگرانی سرمایهگذاران خارجی روبهروست.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، مقالهای در روزنامه نیویورکتایمز با عنوان «جنگ ایران در حال فلج کردن یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان است» به بررسی پیامدهای گسترده جنگ ایران، بسته شدن تنگه هرمز و حملات مستقیم به زیرساختهای انرژی قطر پرداخته و نوشته است که اقتصاد این کشور ثروتمند حاشیه خلیج فارس وارد بحرانی عمیق شده است.
بر اساس این گزارش، قطر که بخش اصلی ثروت خود را بر پایه صادرات گاز طبیعی مایعشده بنا کرده، اکنون همزمان با توقف صادرات انرژی، سقوط گردشگری، اختلال در واردات مواد غذایی و نگرانی سرمایهگذاران خارجی روبهروست.
هسته اصلی گزارش نیویورکتایمز این است که جنگ، تنها صنعت گاز قطر را هدف قرار نداده، بلکه کل مدل توسعه این کشور را با تردید جدی مواجه کرده است؛ مدلی که طی سه دهه گذشته بر پایه ثبات منطقهای، جذب سرمایه خارجی، گردشگری لوکس و تبدیل دوحه به مرکز تجارت، حملونقل و رویدادهای جهانی شکل گرفته بود.
به نوشته این روزنامه، حملات موشکی به مجتمع انرژی «راس لفان» و هشدارهای امنیتی در دوحه، تصویری را که قطر سالها از خود بهعنوان کشوری باثبات، امن و مناسب برای سرمایهگذاری ساخته بود، بهشدت تضعیف کرده است.
قطر بیش از ۶۰ درصد درآمد خود را از گاز و صنایع وابسته به آن تأمین میکند و همین درآمدهای عظیم گازی در دهههای گذشته زمینهساز پروژههای بزرگی مانند توسعه متروی دوحه، ساخت شهر لوسیل، میزبانی جام جهانی و شکلگیری صندوق ثروت ملی چند صد میلیارد دلاری این کشور شده است.
اما بسته شدن تنگه هرمز، صادرات گاز قطر را برای بیش از دو ماه تقریباً متوقف کرده و حملات ایران به مجتمع راس لفان نیز بخشی از ظرفیت تولید این کشور را از مدار خارج کرده است. تحلیلگران معتقدند حتی در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز، بازگشت قطر به ظرفیت پیشین تولید و صادرات انرژی میتواند سالها زمان ببرد.
این گزارش همچنین تأکید میکند که قطر برخلاف عربستان سعودی و امارات متحده عربی، مسیر جایگزین مؤثری برای دور زدن تنگه هرمز ندارد و همین مسئله وابستگی حیاتی اقتصاد این کشور به این آبراه راهبردی را آشکار کرده است. در همین چارچوب، صندوق بینالمللی پول نیز پیشبینی کرده اقتصاد قطر در سال جاری با کوچکشدن قابل توجهی روبهرو شود.
بخش گردشگری و خدمات قطر نیز از پیامدهای جنگ بهشدت آسیب دیده است. دوحه طی سالهای اخیر تلاش کرده بود با سرمایهگذاری در ورزش، هتلهای لوکس، مراکز خرید، خطوط هوایی و رویدادهای بینالمللی، خود را به یکی از قطبهای گردشگری و تجارت جهانی تبدیل کند؛ اما پس از آغاز جنگ و افزایش هشدارهای امنیتی، ورود گردشگران کاهش یافته و بخشی از کارکنان و شرکتهای خارجی نیز از این کشور خارج شدهاند.
در گزارش نیویورکتایمز آمده است که بازار سنتی «سوق واقف» و مراکز خرید لوکس دوحه که پیشتر از نمادهای رونق اقتصادی و گردشگری قطر بهشمار میرفتند، اکنون با کاهش چشمگیر حضور گردشگران و مشتریان مواجه شدهاند.
جنگ همچنین وابستگی شدید قطر به واردات مواد غذایی را نمایان کرده است. این کشور بخش عمده غذای مورد نیاز خود را از خارج وارد میکند و اکنون بهدلیل اختلال در مسیرهای دریایی، بسیاری از کالاها با هزینههای بسیار بالاتر از طریق هوایی یا زمینی وارد میشوند. دولت قطر برای مهار فشار بر مصرفکنندگان، ناچار به پرداخت یارانههای سنگین شده تا افزایش قیمت کالاهای وارداتی را کنترل کند.
جمعبندی گزارش نیویورکتایمز این است که قطر بهدلیل ذخایر مالی عظیم خود هنوز با فروپاشی اقتصادی روبهرو نشده، اما جنگ نشان داده است حتی یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان نیز اگر بیش از حد به صادرات انرژی، تجارت دریایی، واردات غذا، گردشگری و تصویر سیاسی «ثبات» وابسته باشد، میتواند در برابر یک بحران منطقهای بهسرعت آسیبپذیر شود.
