در هفته های اخیر ماجرای تغییر میزبان بازی های ایران در جام جهانی، تهدیدهای رئیس جمهور آمریکا و احتمال انصراف ایران از این مسابقات حواشی فراوانی ایجاد کرده است.
جماران ورزشی؛ به نقل از خبرآنلاین، شمارش معکوس به سوی جام جهانی ۲۰۲۶ که تابستان امسال در ۳ کشور آمریکا، مکزیک و کانادا برگزار میشود، هیچ نشانهای از آرامش ندارد. پست دوشنبه شب صفحه سفارت ایران در مکزیک در فضای مجازی، تنها به افزایش ابهامات دامن زد؛ زمانی که ادعا شد مذاکراتی با برگزارکنندگان تورنمنت برای انتقال بازیهای ایران از ایالات متحده آمریکا آغاز شده است. گفته شد مکزیک میتواند راهحل ارائه دهد، در حالی که آمریکا به حملات نظامی علیه ایران ادامه میدهد.
مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران اخیرا در واکنش به توئیت ترامپ گفته: «هنگامی که ترامپ به صراحت اعلام کرده که نمیتواند امنیت تیم ملی ایران را تضمین کند، ما قطعاً به آمریکا سفر نخواهیم کرد. در حال حاضر در حال مذاکره با فیفا هستیم تا بازیهای ایران در جام جهانی در مکزیک برگزار شود.»
این امر برنامهای را که از ۶ دسامبر ترسیم شده تهدید میکند و در صورت صعود ایران – نخستین تیمی که به جام جهانی صعود کرد – از مرحله گروهی، دردسرهای بیشتری هم به وجود میآورد. فیفا فعلا تاکید دارد که هیچ برنامهای برای انتقال هیچیک از بازیها در تورنمنتی که ۱۲ هفته دیگر آغاز میشود، وجود ندارد. در اینجا امکانپذیری انتقال بازیها در صورت اجبار برگزارکنندگان و شکل احتمالی برنامههای جایگزین را بررسی میکند.
برنامه فعلی ایران چیست؟ چه زمانی و کجا بازی میکنند؟
ایران در قرعهکشی که دسامبر برگزار شد، در گروه G قرار گرفت و ۳ حریفش نیوزیلند، بلژیک و مصر هستند. دو بازی نخست مقابل نیوزیلند (۱۶ ژوئن) و بلژیک (۲۱ ژوئن) قرار است در ورزشگاه سوفی لسآنجلس برگزار شود و ایران با دیدار مقابل مصر در ۲۷ ژوئن در ورزشگاه لومن فیلد سیاتل به کارش در مرحله گروهی پایان خواهد داد.
در صورت صعود به عنوان صدرنشین گروه G، ایران برای دیدار مرحله یکهشتم نهایی در سیاتل باقی میماند؛ صعود به عنوان تیم دوم آنها را به دالاس میبرد و صعود به عنوان یکی از بهترین تیمهای سوم به بازی حذفی در ونکوور یا نیویورک/نیوجرسی منجر میشود. در وضعیت فعلی، هیچ چشماندازی برای برگزاری بازی در مکزیک وجود ندارد اما کمپ تمرینی ایران حداقل با هر تغییری در برنامه سازگار است. اواخر ماه گذشته و یک هفته پیش از نخستین حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، اعلام شد که مجموعه ورزشی کینو در نزدیکی توسان آریزونا از اوایل ژوئن محل اقامت ایران خواهد بود.
ایران چه گفته است؟ چه میخواهند و چرا؟
از آغاز درگیری، پیامهای نامطمئن و گمانهزنیهای زیادی از ایران شنیده شده است. احمد دنیامالی، وزیر ورزشوجوانان ایران، چهارشنبه گذشته گفت: «ایران قطعا نمیتواند در جام جهانی شرکت کند. بازیکنان ما امنیت ندارند و اساساً شرایط حضور وجود ندارد.»
تیم فوتبال ایران سپس به اظهارات دونالد ترامپ که گفته بود حضور ایران در جام جهانی مناسب نیست، واکنش نشان داد و در بیانیهای در اینستاگرام تأکید کرد که «هیچکس نمیتواند» آنها را از جام جهانی حذف کند. آنها توپ را به زمین ایالات متحده انداختند و گفتند: «این کشور توانایی تمین امنیت تیمهای شرکتکننده در این رویداد جهانی را ندارد.»
دوشنبه شب اما اتفاق جدیدی رخ داد که روند ماجرا را تغییر میدهد؛ زمانی که مهدی تاج احتمال انتقال بازیهای برنامهریزیشده در آمریکا به مکزیک را مطرح کرد.
کدام بازیها در مکزیک برگزار میشود؟
به عنوان یکی از سه میزبان مشترک، ۱۳ مسابقه از ۱۰۴ مسابقه در مکزیک برگزار میشود که مهمترین آن بازی افتتاحیه تورنمنت بین مکزیک و آفریقای جنوبی در ۱۱ ژوئن است. این یکی از پنج بازی در آزتکا مکزیکوسیتی است و مونتری و گوادالاخارا هر کدام چهار بازی را میزبانی میکنند. روی کاغذ امکان پذیرش بازیهای بیشتر وجود دارد. بر اساس برنامه فعلی ایران، تنها بازی مقابل مصر در همان روزی است که مسابقهای در یکی از سه ورزشگاه مکزیکی برگزار میشود. در همان روز گوادالاخارا میزبان بازی اروگوئه و اسپانیا است. بازی افتتاحیه ایران در جام هم روز پس از دیدار تونس با یکی از صعودکنندگان اروپایی باقیمانده در ۱۴ ژوئن در مونتری است.
هیچ برخورد آشکاری با بازیهای گروهی ایران و برنامه مکزیکوسیتی وجود ندارد اما نیاز به تمایل یکی از ورزشگاههای مکزیکی برای پذیرش بازیهای بیشتر در زمان نسبتاً کوتاه است.
فیفا و اینفانتینو چه میگویند؟
این بدون شک سردرد ناخواستهای برای فیفا است؛ به ویژه که تنها ۱۲ هفته مانده به جام جهانی چنین بحثی مطرح میشود. با این حال، نهاد حاکم بر فوتبال هیچ قصدی برای تغییر برنامه مسابقات ندارد؛ به این معنا که ایران بازیهایش را در لسآنجلس و سیاتل برگزار خواهد کرد، مگر اینکه اتفاق ویژهای رخ بدهد. فیفا تایید کرده که با ایران در تماس است اما تاکید کرد که بازیها طبق اعلام دسامبر پیش میروند.
سخنگوی فیفا گفت: «فیفا در تماس منظم با همه انجمنهای عضو شرکتکننده، از جمله ایران، برای بحث درباره برنامهریزی جام جهانی ۲۰۲۶ فیفا است. فیفا مشتاق است همه تیمهای شرکتکننده طبق برنامه مسابقات اعلامشده در ۶ دسامبر ۲۰۲۵ رقابت کنند.»
جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، از هفته گذشته تاکنون علنا درباره وضعیت اظهارنظر نکرده؛ او آخرین بار ادعا کرد تضمین ترامپ را دارد که ایران در ایالات متحده مورد استقبال قرار خواهد گرفت.
برگزارکنندگان در مکزیک و آمریکا چه میگویند؟
صحبتهای اخیر کلودیا شینباوم، رئیسجمهور مکزیک درها را به روی درخواست ایران باز گذاشته است. او در نشست روزانه خود گفت: «ایران در حال بحث با فیفا است تا ببیند آیا این موضوع امکانپذیر است یا خیر زیرا قرار بود در ایالات متحده بازی کنند. این موضوع در حال بحث است. وقتی زمان مناسب برسد، اعلام خواهیم کرد. مکزیک با هر کشوری روابط دارد. ببینیم فیفا چه تصمیمی میگیرد و به مردم اطلاع خواهیم داد.»
سخنگوی فدراسیون فوتبال مکزیک به اتلتیک گفت که هیچ نقشی در برنامه جام جهانی ایران ندارد.
آلخاندرو هات، مدیر شهر مونتری، یکی از میزبانهای جام جهانی به اتلتیک گفت که هنوز چیزی رسمی از فیفا دریافت نکردهاند. اما وقتی پرسیده شد آیا شهر شمال شرقی مکزیک میتواند در صورت نیاز میزبان بازیهای ایران باشد، هات گفت «مونتری همیشه آماده است» و افزود که اطمینان دارد میتواند ترتیبات لازم را فراهم کند. او اشاره کرد که مونتری یکی از شهرهای متقاضی میزبانی قرعهکشی دسامبر بود که در نهایت در واشنگتن دیسی برگزار شد.
هیچیک از برگزارکنندگان شهرهای ایالات متحده علنا درباره وضعیت صحبت نکردهاند و کسانی که پاسخ دادند، استعلامها را به فیفا ارجاع دادند.
سایر تیمهای گروه چه میگویند؟
رقبای ایران تا امروز واکنش خاصی به این اتفاقات نشان ندادهاند. نیوزیلند که برای نخستین بار از ۲۰۱۰ صعود کرده، قرار است نخستین حریف ایران در ۱۵ ژوئن در لسآنجلس باشد. در وضعیت فعلی، آنها هیچ برنامهای برای جای دیگر ندارند.
آنها به اتلتیک گفتند: «وضعیت در ایران و اظهارات این کشور درباره حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ فیفا را زیر نظر داریم. فدراسیون فوتبال نیوزیلند مستقیما با فیفا درباره درگیری جاری در تماس است و این کار را ادامه خواهد داد. در این مقطع، برای بازی مقابل ایران در لسآنجلس در بازی افتتاحیه آماده میشویم و تا زمانی که خلاف آن را نشنویم، برنامهریزی را ادامه میدهیم.»
بلژیک نیز روز سهشنبه عمدتاً آنچه فیفا گفته بود را تکرار کرد و انتظار دارد طبق برنامه رسمی مسابقات اعلامشده در ۶ دسامبر پیش برود.
هواداران کشورهای تأثیرپذیر چه میگویند؟
پیامدهای احتمالی برای هواداران سنگین است. هزاران نفر پرواز، اقامت و بلیت رزرو کردهاند و باور داشتند برنامه پس از قرعهکشی دسامبر قطعی است. انتقال بازیها خشم آشکاری را به دنبال خواهد داشت و باعث زیان مالی برای هواداران میشود. هواداران مصر شاید بیشتر از بقیه تیمها از انتقال دیدار با ایران ناراحت شوند. با بازیهای برنامهریزیشده در ونکوور و سیاتل، اگر بازی با ایران هم به مکزیک منتقل شود، آنها برای هر بازی گروهی ویزای متفاوتی نیاز دارند.
احمد حامدی، شهروند مصری ساکن ایالات متحده، میگوید: «پرواز به مکزیک برای مصریها نیازمند گرفتن ویزای اضافی است. تیمهایی در گروه هستند که در هر سه کشور بازی میکنند. فکر میکنم این برای هواداران همان اندازهای سخت باشد که برای برگزارکنندگان سنگین است. همچنین این یک مشکل بالقوه در صورت صعود ایران به مرحله دوم خواهد بود.»
آیا این واقعا اتفاق میافتد؟
این همچنان پرسش بزرگ است که هیچکس فعلا نمیتواند پاسخ دهد. همانطور که در دو هفته گذشته، فیفا در حال تماشا و انتظار تحولات از درگیری است که فعلا هیچ نشانهای از پایان ندارد. اگر بیانیه اخیر فیفا را به ظاهر بپذیریم، هیچ تغییری در برنامه دسامبر رخ نخواهد داد. پیشنهاد مذاکرات برای برگزاری بازیها در مکزیک نشان میدهد که احتمالات جایگزین در حال بررسی است اما موانع عظیمی برای غلبه وجود دارد اگر این اتفاق بیفتد.
دو ورزشگاه ایالات متحده باید دستکم ۳ بازی را منتقل کنند. بلیتهای فروختهشده باید بازپرداخت و در ورزشگاههای جدید دوباره عرضه شوند. با برنامههای حریفان ایران که از قبل تعیین شده، راهحل سادهای برای وضعیت روزبهروز پیچیدهتر وجود ندارد. سپس احتمال صعود ایران به مراحل حذفی مطرح است. انتقال بازیها در دور یکشانزدهم نهایی و بعد تقریبا در زمان کوتاه غیرممکن است. پذیرش اینکه ایالات متحده میزبان مناسبی برای سه بازی گروهی ایران نیست، سابقهای ناخوشایند و غیرقابل اجرا ایجاد میکند.
فیفا اعلام کرده که میخواهد ایران در فینالهای تابستان حاضر شود اما اگر حملات ایالات متحده به ایران ادامه یابد، این امر مشکلساز به نظر میرسد.
اگر هیچ راهحلی نباشد چه؟
آنگاه یا ایران یا فیفا همراه با برگزارکنندگان بازیهای آمریکا باید تصمیم بگیرند. ایران پیشتر به نگرانیهای امنیتی تیم ملی اشاره کرده؛ نگرانیهایی که با ادعای ترامپ مبنی بر اینکه برای «جان و امنیت خودشان» حضور در جام جهانی نامناسب است، تشدید شده. اگر انتقال به مکزیک گزینه عملی نباشد، ایران همانطور در بعضی پیامهای اخیر نشان داده، ممکن است انصراف را بهترین گزینه بداند.
کنگره فیفا که قرار است ۳۰ آوریل در ونکوور برگزار شود، لحظه مناسبی برای بررسی هرگونه تغییر دیرهنگام در ترکیب دیدارهای مرحله نهایی جام جهانی خواهد بود؛ قوانین جام جهانی هم راهنمایی خاصی درباره جایگزین ایران در صورت انصراف ارائه نمیدهد. تا آن زمان، پلیآفهای بینقارهای و اروپایی برگزار شده و نامهای جدیدی به برنامه اضافه خواهند شد.
منبع: اتلتیک
