وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: کشورهای فاقد تمدن به کشوری با تمدن کهن حمله کردند. آنها عامدانه و آگاهانه تمدن ایران را هدف قرار دادند.
به گزارش جماران، سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در گفتوگویی تلویزیونی درباره هدف قرار دادن آثار تمدنی و فرهنگی ایران در جنگ آمریکا و اسرائیل، اظهار کرد: واقعیت این است که در همه دنیا و در تمامی جنگها و منازعات، آثار میراث فرهنگی و تمدنی کشورها «خط قرمز» محسوب میشوند و تابع قوانین بینالمللی هستند. ما اسناد و مقررات متعددی در سازمان ملل، یونسکو، لاهه و سایر نهادهای بینالمللی داریم که هرگونه تعرض به مراکز تمدنی و فرهنگی را بهعنوان «جنایت علیه بشریت» تلقی میکنند.
او بیان کرد: واقعیت تلخ دنیای امروز این است که این رژیم کودککش به هیچیک از قواعد بینالمللی پایبند نیست. زمانی که در جبهه نظامی با مقاومت جدی مواجه شدند، ٣٧ روز مقاومت که جهانیان شاهد آن بودند و نیروهای مسلح ما ضربات سنگینی به آنها وارد کردند، دچار بحران شدند. در واقع، کشورهایی فاقد تمدن به کشوری با تمدن کهن حمله کردند.
وزیر میراث فرهنگی افزود: همین چند ماه پیش و در سال گذشته، ما اثر ۶۳ هزار ساله درۀ خرمآباد در یونسکو را به ثبت رساندیم. نکته جالب این بود که رئیس پنل یونسکو هنگام اعلام ثبت، سه بار چکش را بر میز کوبید و تأکید کرد که جهانیان بدانند اولین بار اثری با این قدمت متعلق به ایران ثبت میشود. این نشاندهنده عظمت فرهنگ، تمدن و تاریخ ایران است. با صراحت عرض میکنم که هیچ کشوری در کره زمین ظرفیت تمدنی ایران را ندارد.
او اضافه کرد: ما در حال حاضر ۲۹ اثر ثبت جهانی داریم و ۵۸ اثر نیز در فهرست موقت ثبت قرار دارند. به دلیل محدودیتهای زمانی، هر سال تنها امکان ثبت یک اثر وجود دارد، اما اگر یونسکو این محدودیت را بردارد، ایران میتواند در جایگاه نخست قدرت تمدنی جهان قرار گیرد.
تمدن ایران مورد غضب بیتمدنها قرار گرفت
صالحی امیری گفت: آنها عامدانه و آگاهانه تمدن ایران را هدف قرار دادند؛ زیرا این تمدن، شرافت، شناسنامه، غرور ملی و قدرت نرم ایران است. بزرگترین سرمایه ما فرهنگ و تمدن چند هزار ساله این سرزمین است. آمریکا هیچ تاریخ و تمدنی ندارد، رژیم صهیونسیتی یک قرن هم نیست که فلسطین را اشغال کرده است، وقتی اثر ۶٣ هزار ساله ثبت کردیم، طبیعی است که تمدنمان مورد غضب بیتمدنها قرار گیرد.
وزیر میراث فرهنگی افزود: در این حملات، ۱۳۱ اثر تاریخی ما در موج تخریب قرار گرفت. در تهران، ۶۱ اثر دچار آسیب جدی شدند. کاخ گلستان، که یک اثر ثبت جهانی و شاهکار معماری دوره قاجار است، آسیب دید. همچنین مجموعه سعدآباد و ۱۴ موزه آن در تهران دچار خسارت شدند. در اصفهان نیز ۲۳ اثر تاریخی آسیب دیدند و بنای ارزشمند «چهلستون»، که از شاهکارهای معماری جهان به شمار میرود، خسارات جدی متحمل شد. در استان کردستان نیز ۱۲ اثر تاریخی تخریب یا آسیب دیدند.
او با بیان اینکه پیام این اقدامات کاملاً روشن است، اظهار کرد: دشمن وارد جنگ با فرهنگ و تمدن ایران شده است؛ چرا که در جبهه نظامی شکست خورده و از قدرت ملی ایران خشمگین است.
ثبت ملی واقعه میناب با عنوان «جنایت سوم»
صالحی امیری درباره اقدام وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای رساندن صدای جنایت مدرسه میناب به نهادهای بینالمللی گفت: نخست لازم میدانم به مردم عزیز هرمزگان، مردم مقاوم میناب و خانوادههای شهدای کودکان مظلوم تسلیت عرض کنم. بدون تردید، خون این کودکان مظلوم، این سرزمین را برای همیشه استوار و مقاوم نگه خواهد داشت. ما امروز نیز جلسهای برای جمعبندی اقدامات لازم در خصوص این جنایت برگزار کردیم. مردم ما آگاه هستند، اما لازم میدانم تأکید کنم، آمریکا در کارنامه خود جنایات بسیاری دارد، اما دو جنایت آن در تاریخ جهان بیش از همه اثرگذار بوده است؛ نخست، جنگ ویتنام و کشتار گسترده مردم این کشور که لکه ننگی ماندگار بر پیشانی دولتمردان آمریکاست و دوم، بمباران اتمی هیروشیما که بهعنوان یک نسلکشی هولناک در تاریخ ثبت شده است. امروز، باید گفت جنایت سوم، کشتار کودکان بیگناه ما در میناب است.
او افزود: تصمیم ما در دولت این است که این واقعه را بهعنوان «جنایت سوم» و با عنوان «سین هشتم؛ سوگ میناب» ثبت کنیم. همانطور که دقت کردهاید، رئیسجمهور نیز در پیام نوروزی خود از «کولهپشتی» بهعنوان نماد میناب یاد کرد و ما این نماد را بهصورت جدی در دستور کار قرار دادهایم.
صالحی امیری به برنامه هنری «سین هشتم؛ سوگ میناب» در مجموعه تئاتر شهر اشاره کرد و گفت: در این مراسم، هنرمندان ارکستر، «سمفونی میناب» را اجرا خواهند کرد و دفنوازانی از سراسر کشور حضور خواهند داشت. هر یک از این دفها به نام یکی از دانشآموزان شهید خواهد بود تا سوگ فرزندان این سرزمین با صدایی رسا به گوش جهانیان برسد.
او اضافه کرد: برنامهریزی ما به این صورت است که پس از آغاز این رویداد در تهران، در ۳۱ استان کشور نیز برگزار شود و سپس در سطح بینالمللی، در هر نقطهای که ایرانیان خارج از کشور حضور دارند و نیز در میان وجدانهای بیدار جهان، با همکاری وزارت امور خارجه و نهادهای بینالمللی گسترش یابد تا «جنایت سوم» در کارنامه سیاه آمریکا با عنوان «سوگ میناب» ثبت شود.
صالحی امیری سپس از مردم تهران، بهویژه جوانان و دانشآموزان دعوت کرد در آیین افتتاحیه «سین هشتم؛ سوگ میناب» که ساعت ۱۷ دوشنبه ۱۷ فروردین در تئاتر شهر حضور پیدا کنند و در ادامه گفت: نمایشگاهی از کولهپشتیهای این دانشآموزان عزیز و آثار هنری و نقاشیهای آنها برپا خواهد شد.
او اظهار کرد: خانوادههای معظم شهدای میناب بدانند که خون این کودکان مظلوم، نظام و انقلاب را مستحکمتر کرده و چهره واقعی آمریکا را در جهان آشکار خواهد ساخت.
مدرسه میناب به عنوان «موزه جنایت» حفظ شود
وزیر میراث فرهنگی درباره ثبت مدرسه میناب بهعنوان یک سند تاریخی ثبت، توضیح داد: خوشبختانه یکی از مراجع عظام مسئولیت بازسازی این مدرسه را پذیرفتهاند اما رویکرد ما این است که این مکان بهعنوان «موزه جنایت» حفظ شود. برنامه داریم در تهران، در یکی از مراکز بزرگ فرهنگی، «موزه میناب» را ایجاد کنیم تا هم در سطح ملی و هم برای گردشگران خارجی قابل بازدید باشد. همچنین در خود میناب نیز موزهای با محوریت آثار و یادگارهای این کودکان ساخته خواهد شد.
صالحی امیری اظهار کرد: مهمتر از همه این اقدامات، بازنمایی این فاجعه در رسانه ملی، شبکههای اجتماعی و رسانههای بینالمللی است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با دعوت گسترده از خبرنگاران خارجی، زمینه ثبت و پوشش این جنایت را فراهم کرده است. این رویدادها، چه در مراکز فرهنگی و چه در میناب، مستندسازی شدهاند و ما مصمم هستیم تا زمان ثبت رسمی این جنایت در مجامع بینالمللی، «پروژه میناب» را با همکاری وزارت امور خارجه و نهادهای حقوقی و فرهنگی کشور ادامه دهیم.
تمام اشیاء موزهای در مخزن است
او درباره صیانت از اشیای تاریخی در شرایط جنگی نیز یادآور شد: در این زمینه یک پروتکل بینالمللی وجود دارد که در شرایط بحران توسط یونسکو ابلاغ میشود. ما پیش از آغاز جنگ و بر اساس هشدارهای نهادهای نظامی و امنیتی، تمامی اشیای موزهای در سراسر کشور را به مخازن امن منتقل کردیم. خوشبختانه این مخازن در شرایط مطلوبی قرار دارند.
او درباره حفاظت از بناهای تاریخی گفت: طبیعتاً امکان انتقال وجود ندارد و این بناها در معرض تهدید قرار گرفتند. تاکنون ۱۳۱ موزه و بنای تاریخی مورد تهاجم قرار گرفتهاند. همکاران ما در حال مستندسازی کامل این خسارات هستند، که شامل تصاویر، گزارشها و ارزیابیهای میدانی است.
صالحی امیری اضافه کرد: ما این مستندات را به ۸ نهاد بینالمللی ارسال کردهایم. یونسکو نیز این جنایت را به رسمیت شناخته، آن را محکوم کرده و اعلام کرده است در نخستین فرصت، هیأت کارشناسی اعزام خواهد کرد.
میزان خسارت و نحوه بازسازی آثار تاریخی خسارتدیده در جنگ درحال بررسی است
وزیر میراث فرهنگی گفت: در حال حاضر، پژوهشگاه میراث فرهنگی با بیش از ۳۰۰ پژوهشگر ارشد در حوزه باستانشناسی و مرمت، در حال بررسی دقیق میزان خسارات و نحوه بازسازی هستند. بلافاصله پس از پایان مراحل اولیه، عملیات مرمت در سراسر کشور آغاز خواهد شد.
صالحی امیری سپس درباره مدیریت سفرهای نوروزی با تاکید بر نشانههای پویایی جامعه در شرایط جنگی، توضیح داد: واقعیت این است که جامعه ایران، جامعهای زنده و پویاست. جنگ یک واقعیت تلخ تحمیلشده است، اما زندگی در کنار آن ادامه دارد. مردم ما حتی در این شرایط نیز نوروز و آیین هفتسین را حفظ کردند، هرچند شکل آن با سالهای گذشته متفاوت بود. در سالهای گذشته، سفرها بیشتر با هدف نشاط و تفریح انجام میشد، اما امسال هدف اصلی «با هم بودن»، تقویت پیوندهای خانوادگی و احساس امنیت بود.
۲۹ میلیون و ۶۰۰ هزار سفر نوروزی ثبت شد
او یادآور شد: در بازه زمانی ۲۵ اسفند تا ۱۴ فروردین، در مجموع ۲۹ میلیون و ۶۰۰ هزار سفر در کشور انجام شد. بیشترین تمرکز سفرها در استانهای شمالی بود؛ مازندران با ۴ میلیون و ۴۶۰ هزار سفر، گیلان با ۳ میلیون و ٢٠٧هزار، خراسان رضوی با حدود ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار، آذربایجان شرقی با ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار، همدان و خوزستان هر کدام حدود ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار و اصفهان با بیش از ۱ میلیون و ٢٨۴ هزار سفر، از جمله مقاصد اصلی بودند.
او با بیان اینکه تغییر مهمی در الگوی سفرها مشاهده شد، افزود: بسیاری از خانوادهها به جای اقامت در هتلهای پرهزینه، به اقامتگاههای بومگردی و روستاها روی آوردند. ظرفیت این مراکز بهطور کامل تکمیل شد و حتی خانهمسافرها و فضاهای گردشگری طبیعی نیز با استقبال گسترده مواجه شدند.
او ادامه داد: باید از همکاری دستگاههای مختلف نیز قدردانی کرد. آموزش و پرورش ظرفیت مدارس را برای اسکان مسافران فراهم کرد و میلیونها نفر در این فضاها اقامت داشتند. وزارت ورزش، شهرداریها و سایر نهادها نیز بهصورت گسترده به مردم خدمات ارائه دادند.
صالحی امیری بیان کرد: نوروز امسال، در واقع «نوروز همدلی» و «نوروز با هم بودن» بود. در مجموع، ۲۹ دستگاه بهصورت شبانهروزی در آمادهباش کامل بودند. بهعنوان نمونه، در حوزه بهداشت و درمان، اورژانس کشور به بیش از ۵۰۰ هزار نفر خدمات ارائه کرد و هلالاحمر نیز در سراسر کشور حضوری فعال و مؤثر داشت.
حتی یک جایگاه بنزین تعطیل نشد
او اضافه کرد: در حوزه پالایش و سوخترسانی نیز حتی یک جایگاه بنزین تعطیل نشد، در حالی که در تهران برخی مخازن در معرض خطر بودند، اما خدماترسانی بدون وقفه ادامه داشت. وزارت جهاد کشاورزی نیز تأمین کالاهای اساسی را در سراسر کشور بهخوبی مدیریت کرد.
به گفته وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، از میان ۲۹ میلیون و ۶۰۰ هزار سفر، حدود ۱۴۶ شکایت ثبت شد که ۱۳۰ مورد آن در لحظه رسیدگی و حلوفصل شده است.
او اظهار کرد: این آمارها نشان میدهد نوعی همدلی و «در کنار هم بودن» در جامعه شکل گرفته است. در اینجا لازم میدانم از جامعه هتلداران و مجموعههای اقامتی کشور تشکر کنم. بیش از ۲۳ هزار مرکز گردشگری، بدون هیچگونه اجبار دولتی، با درک شرایط کشور و بر اساس مسئولیت اجتماعی خود، بین ۳۰ تا ۷۰ درصد تخفیف برای مسافران در نظر گرفتند تا فشار کمتری به خانوادهها وارد شود. این اقدام کاملاً داوطلبانه و از روی وجدان حرفهای و اجتماعی صورت گرفت و نشان داد که جامعه صنفی ما همراه و همدل با مردم است.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع گفت: نکته قابل توجه دیگر این است که حدود ۵۰۰ هزار نفر به روستاها سفر کردند. در واقع، امسال «سال روستا» بود؛ جایی که مردم شهر و روستا در کنار یکدیگر قرار گرفتند و تبادل فرهنگی، معیشتی و سبک زندگی میان آنها شکل گرفت. خوراک، پوشاک و فرهنگ یکدیگر را شناختند و تجربهای متفاوت رقم خورد.
او با اعتقاد بر اینکه زیست نوروزی امسال کاملاً متفاوت از سالهای گذشته است، اظهار کرد: همه دستگاهها پای کار بودند. وزارت راه و شهرسازی مسیرها و جادهها را آماده و ایمن کرد، سازمان هواشناسی با اطلاعرسانی دقیق مردم را آگاه ساخت و سایر دستگاهها نیز خدماترسانی مستمر داشتند تا مردم دغدغهای جز شرایط جنگ نداشته باشند، که از همه ارکان دولت تشکر میکنم. لازم است تأکید کنم که شخص رئیسجمهور و معاون اول ایشان بهصورت روزانه پیگیر وضعیت خدماترسانی بودند تا هیچگونه کاستی در این زمینه ایجاد نشود.
صالحی امیری بیان کرد: با صراحت اعلام میکنم که دولت در کنار مردم بوده و خواهد بود. این یک وظیفه است و تا آخرین لحظه به آن پایبند خواهیم ماند. در همین راستا، فعالیت ستاد سفرهای نوروزی تا پایان فروردینماه تمدید شده و در صورت نیاز، این روند ادامه خواهد یافت تا خدماترسانی در سراسر کشور بدون وقفه انجام شود. در این میان، نباید از زحمات پلیس راهور غافل شد؛ مجموعهای که شاید کمتر دیده میشود، اما بهصورت شبانهروزی در جادهها و شهرها حضور داشته و امنیت و نظم تردد را تامین کرده است. از همه دستگاهها و نهادهایی که در این ایام در کنار مردم بودند و برای خدمترسانی تلاش کردند، صمیمانه تشکر میکنم. همچنین از رسانه ملی که در انعکاس خدمات و انتقال صدای دولت به مردم نقش مؤثری ایفا کرد، قدردانی میکنم.
صالحی امیری در بهش پایانی این گفتوگوی تلویزیونی، رمز موفقیت نیروهای مسلح و نظام را در یک کلمۀ «ایران» خلاصه کرد و افزود: این دلبستگی عمیق به ایران است که همه ایرانیان را در کنار یکدیگر قرار داده است. دل همه برای ایران میتپد و پرچم مقدس این سرزمین در دستان همه مردم برافراشته است. نیروهای مسلح با مقاومت خود دشمن را مایوس کردند، مردم در خیابانها پشتیبان این مقاومت بودند و دولت نیز در کنار مردم ایستاده است. این سه ضلع، یک اراده ملی قدرتمند را شکل دادهاند.
وزیر میراث فرهنگی بیان کرد: باور قلبی من این است که این اراده ملی، این مقاومت و این همراهی مردم، در نهایت به پیروزی خواهد انجامید و ما جشن پیروزی را در کنار یکدیگر برگزار خواهیم کرد.