طبق اعلام ناسا، ماموریت «آرتمیس ۳» به اواخر سال ۲۰۲۷ موکول شد. حال باید دید آیا ناسا هنوز میتواند در سال ۲۰۲۸ فضانوردان را روی ماه فرود آورد؟
به گزارش جماران، ماموریت «آرتمیس ۲» در اوایل ماه آوریل، زمانی که چهار فضانورد آن یک ماموریت ۱۰ روزه را در اطراف ماه و بازگشت به زمین انجام دادند، جهان را مسحور خود کرد. این اولین پرواز فضایی انسانی برنامه آرتمیس ناسا و اولین ماموریت سرنشیندار به ماه در بیش از نیم قرن گذشته بود.
ایسنا نوشت، در هفتههای منتهی به این ماموریت، جرد آیزاکمن(Jared Isaacman)، مدیر ناسا از بازسازی چشمگیر برنامه آرتمیس خبر داد. وی مجموعهای از اهداف ماموریت و برنامههای زیرساختی بلندپروازانه برای ایجاد یک پایگاه دائمی انسانی روی سطح ماه در دهه آینده را برجسته کرد.
بخشی از این چشمانداز شامل افزایش تعداد دفعات پرتاب موشک «سیستم پرتاب فضایی»(SLS) پروژه آرتمیس توسط ناسا با هدف کاهش فاصله بین ماموریتها از چند سال به حدود ۱۰ ماه است. گفتنی است که بین «آرتمیس ۱» و «آرتمیس ۲»، ۳.۵ سال فاصله وجود داشت.
«آرتمیس ۳» نیز از اولین ماموریت فرود بر ماه این برنامه گرفته تا یک ملاقات در مدار زمین و نمایش فقط اتصال بین فضاپیمای «اوریون» و ماهنشینهای خصوصی توسعهیافته این برنامه، بهطور کامل بازطراحی شد. اکنون به نظر میرسد که این ماهنشینها ممکن است برای رسیدن به هدف ۱۰ ماهه ناسا با مشکل مواجه شوند.
آیزاکمن روز دوشنبه ۲۷ آوریل در کمیته تخصیص بودجه مجلس نمایندگان شهادت داد و به سوالات قانونگذاران در مورد درخواست بودجه ۲۰۲۷ کاخ سفید برای ناسا پاسخ داد که ۲.۸ میلیارد دلار برای قراردادهای سیستم فرود انسان آرتمیس (وسایل نقلیه ماهنشین این برنامه) اختصاص میدهد.
ناسا با اسپیسایکس و بلو اوریجین برای طراحی و ساخت این فرودگرها جهت رساندن فضانوردان به سطح ماه همکاری کرده است که امیدوار است برای اولین بار در ماموریتهای «آرتمیس ۴» و «آرتمیس ۵» در سال ۲۰۲۸ این کار را انجام دهد.
با این حال، ناسا میخواهد قبل از اینکه فرودگرها شامل استارشیپِ اسپیسایکس و «بلو مون» بلو اوریجین به این ماموریتها برسند، آنها همزمان با کپسول خدمه «اوریون» آرتمیس در مدار زمین فعالیت کنند. این آژانس تمایل خود را برای پرواز با هر فضاپیمایی که در زمان «آرتمیس ۳» آماده باشد، اعلام کرده است.
در جلسه استماع کنگره، هال راجرز(Hal Rogers) نماینده جمهوریخواه از کنتاکی از آیزاکمن در مورد اطمینانش از اینکه «آرتمیس ۳» با توجه به میزان بودجه اختصاص داده شده برای فرودگرهای این ماموریت، طبق برنامه پیش خواهد رفت، پرسید و آیزاکمن پاسخ داد: من از هر دو شرکت پاسخهایی دریافت کردهام تا نیازهای ما را برای ملاقات، پهلوگیری و آزمایش قابلیت همکاری هر دو فرودگر در اواخر سال ۲۰۲۷ قبل از تلاش برای فرود در سال ۲۰۲۸ برآورده کنند.
این یک تغییر در اظهارات آیزاکمن در طول ارائه استراتژی برنامه «آرتمیس» در ۲۷ فوریه است که طی آن گفت: «آرتمیس ۳» در صورت امکان تا اواسط سال ۲۰۲۷ فرصت خود را خواهد داشت که ما را برای اوایل سال ۲۰۲۸ و اواخر سال ۲۸ [برای آرتمیس ۴ و ۵] آماده میکند.
هدف اواخر سال ۲۰۲۷ برای «آرتمیس ۳»، هر دو شرکت را در یک جدول زمانی حتی فشردهتر برای آمادهسازی فضاپیمای خود برای یک ماموریت سرنشیندار به سطح ماه در سال ۲۰۲۸ قرار میدهد. پهلوگیری با «اوریون» تنها یکی از نقاط عطف بسیاری است که فرودگرها باید قبل از تأیید ناسا برای پرواز فضانوردان به آن دست یابند.
استارشیپ و «بلو مون» هر دو با سوختهای برودتی کار میکنند که بدون تبرید مناسب، به مرور زمان به صورت گاز خروجی میجوشند و ناسا در حال شکلدهی ماموریتهای آرتمیس است تا بسیار طولانیتر از چند روزی که در دوران آپولو روی سطح ماه سپری شد، دوام بیاورند.
علاوه بر این، برای سفر به سطح ماه و سپس بازگشت به مدار ماه برای انتقال خدمه به اوریون، هر دو فرودگر به چندین پرتاب سوختگیری مجدد نیاز دارند تا مخازن خود را در حالی که هنوز در مدار زمین هستند، پر کنند و انتقال سوخت برودتی بین فضاپیماها قابلیت دیگری است که هیچ فضاپیمایی تاکنون در فضا آزمایش نکرده است.
ناسا همچنین میخواهد اسپیسایکس و بلو اوریجین قبل از سپردن جان فضانوردان به فرودگرها، فرودهای موفقیتآمیز بدون سرنشین روی ماه و برخاستن به مدار ماه را به طور کامل نشان دهند.
در حال حاضر، هر دو شرکت هنوز در مراحل اولیه تا میانی آزمایش طرحهای فرودگر خود هستند. استارشیپ اسپیسایکس به اولین پرتاب نمونه اولیه نسخه ۳ (V3) خود نزدیک میشود که دوازدهمین پرواز آزمایشی کلی این وسیله نقلیه عظیم خواهد بود. این فضاپیمای بلندتر و قدرتمندتر، از طراحی موتور جدید رپتور ۳ اسپیسایکس بهره میبرد و انتظار میرود نسبت به مجموعهای از موفقیتها و شکستهای آزمایش پرتاب سال گذشته، پیشرفتهایی را به همراه داشته باشد.
با این حال، اسپیسایکس اهدافی فراتر از آرتمیس برای استارشیپ دارد و این وسیله نقلیه را فقط برای ماه طراحی نمیکند. ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس، طرفدار صریح گذار بشریت به گونهای چندسیارهای است و مدتهاست که استارشیپ را به عنوان پاسخ این نیاز معرفی میکند. این فضاپیما که توسط بوستر ۳۳ موتوره سوپر هِوی اسپیسایکس پشتیبانی میشود، برای قابلیت استفاده مجدد کامل طراحی شده است و سنگ بنای برنامههای اسکان مریخ این شرکت است.
از سوی دیگر، بلو اوریجین در مقایسه با پیادهسازیهای طراحی تکراری اسپیسایکس، رویکرد محتاطانه معمول خود را در پیش گرفته است. فضاپیمای بلو مون مارک-۱(Mk1) بلو اوریجین هنوز به فضا پرتاب نشده است، اما اخیراً آزمایش محفظه خلأ را در مرکز فضایی جانسون ناسا در هوستون به پایان رسانده است.
اکنون این فضاپیما برای انجام کارهای نهایی قبل از پرتاب آزمایشی در اواخر امسال، به پایگاه کیپ کاناورال بازگشته است. با این حال، بلو اوریجین در مسیر پرتاب به یک مانع برخورد کرده است؛ ناهنجاریای که موشک «نیو گلن» آن در آخرین پرتاب خود تجربه کرد. «نیو گلن» اولین ماموریت Mk1 را پرتاب خواهد کرد و مشخص نیست که این موشک چه زمانی برای پرواز مجدد آماده خواهد شد.
یکی دیگر از موارد مهم و غایب در فهرست مشترک این دو فرودگر، پشتیبانی از حیات است. ساخت فعلی هیچ یک از این دو شرکت برای پشتیبانی از فضانوردان روی آن طراحی نشده است. تاکنون استارشیپ با حمل مجموعهای کوچک از محمولههای شبیهساز جرم ماهواره استارلینک پرتاب شده است، نه یک فضای داخلی مناسب برای فضانوردان و «بلو مون» نیز یک نوع باری از فرودگر است که بعدها از خدمه پشتیبانی خواهد کرد.
آیزاکمن و فضانوردان «آرتمیس ۲» روز چهارشنبه ۲۹ آوریل در یک کنفرانس مطبوعاتی در دفتر بیضی کاخ سفید به همراه دونالد ترامپ حاضر شدند. ترامپ در پاسخ به خبرنگاری که پرسید آیا فکر میکند یک ماموریت فرود سرنشیندار بر ماه در دوره فعلی او که رسماً در ژانویه ۲۰۲۹ به پایان میرسد، اتفاق خواهد افتاد، گفت: ما شانسی برای آن داریم.
ترامپ افزود: ما دوست نداریم بگوییم قطعاً، زیرا در آن صورت خواهید گفت اوه، ما شکست خوردیم. فکر میکنم میتوانیم بگوییم که از برنامه جلوتر هستیم. بنابراین شانس خوبی داریم.
وی سپس برای تأیید به آیزاکمن نگاه کرد و آیزاکمن نیز گفت: بله آقای رئیس جمهور. ما اکنون یک برنامه قابل دستیابی داریم، بازگشت به ماه و ما دوباره به کار پرتاب موشکهای ماه با فرکانس بالا بازگشتهایم. ما به تازگی «آرتمیس ۲» را به دور ماه فرستادیم. قرار است «آرتمیس ۳» را در سال ۲۰۲۷ پرتاب کنیم. ما از دو فرصت در سال ۲۰۲۸ برای بازگرداندن فضانوردان به سطح ماه استفاده خواهیم کرد.
