وقتی مسعود پزشکیان به عنوان نامزد انتخابات ریاست جمهوری پا به عرصه رقابت گذاشت، با توجه به سخنان او بسیاری چنین نظر می دادند که پزشکیان با پیروزی در این رقابت حداقل مانند دولت قبل بی تفاوت به رفع فیلترینگ نخواهد بود. برخی سیاستمداران نیز پس از پیروزی او، اتخاذ چنین تصمیمی درباره رفع فیلترینگ را آسانترین راه برای نشان دادن حسن نیت رئیس جمهور تازه وارد به پاستور در راستای تحقق وعده هایش به مردم عنوان کردند، اما دریغ که چنین تصمیمی گرفته نشد.
«رئیسجمهور، نظر به ضرورت فوری استقرار حکمرانی یکپارچه، منسجم و کارآمد در فضای مجازی، دکتر عارف را با حفظ سمت بهعنوان رئیس ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور منصوب کرد(۲۳ اردیبهشت۱۴۰۵).»
این تصمیم پس از آن گرفته شد که حساب کاربری رئیس جمهوری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ارتباطات مبتنی بر فناوری اطلاعات و اینترنت به بخش جدانشدنی زندگی مردم تبدیل شده، به برادر عزیزم آقای دکتر عارف ماموریت دادم با لحاظ حساسیتهای حکمرانی، نظر رهبری و وعدهای که به مردم داده بودم، در قالب ساختاری چابک، موجبات خدمترسانی بهتر دولت و تحقق انتظارات عمومی را فراهم سازند.»
و در روزهای اخیر هم بحث عدم دسترسی به اینترنت بین الملل، فروش اینترنت پرو و وجود سیمکارت سفید به یکی از موضوعات داغ رسانه ها، سئوال از مسئولان به ویژه هیات دولت بدل شد. تحلیلها و گفتوگوهایی که رسانه ها به آن پرداختند، بیشتر حول و حوش اثرگذاری این تصمیم شورای عالی امنیت ملی بر وضعیت معیشت مردم، کسب و کارها و ضرورت توجه به حقوق شهروندی و اعتراض به شکل گیری اینترنت طبقاتی بود.
وقتی مسعود پزشکیان به عنوان نامزد انتخابات ریاست جمهوری پا به عرصه رقابت گذاشت، با توجه به سخنان او بسیاری چنین نظر می دادند که پزشکیان با پیروزی در این رقابت حداقل مانند دولت قبل بی تفاوت به رفع فیلترینگ نخواهد بود. برخی سیاستمداران نیز پس از پیروزی او، اتخاذ چنین تصمیمی درباره رفع فیلترینگ را آسانترین راه برای نشان دادن حسن نیت رئیس جمهور تازه وارد به پاستور در راستای تحقق وعده هایش به مردم عنوان کردند، اما دریغ که چنین تصمیمی گرفته نشد. حالا در ماههای پایانی دومین سال دولت چهاردهم که کم هم مشکلات و فراز و نشیب نداشته، نه تنها رفع فیلتر صورت نگرفت، بلکه هم پدیده طبقاتی شدن اینترنت بر نارضایتی مردم افزود و هم دسترسی به اینترنت بین الملل حداقلی شد. تا جایی که غلامحسین محسنی اژه ای، رئیس قوه قضائیه (البته که از زاویه متفاوت از دغدغه بخش هایی از مردم، یعنی سوءاستفاده از نوع سیمکارتهای سفید و پرو، به موضوع نگاه داشت) هم دستور داد که به اینترنت سفید و اینترنت پرو رسیدگی شود.
در چنین وضعیتی به جای آنکه همه به دنبال کاهش دغدغه مردم باشند و تجربه پیش آمده که به واسطه قطع اینترنت در دوران جنگ و آتشبس نشانگر آشفتگی اوضاع مردم و نارضایتی آنهاست را به چشم پایلوتی از تصمیمی ببینند که زمانی تندروهای مجلس با نام طرح «صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی» به دنبال تصویب آن بودند، شاهد آن هستیم عدهای بدتر شدن وضعیت اینترنت و قطع اینترنت بین الملل را هم ابزاری برای ادامه دعواهای سیاسی خود، آتش به هیزم عصبانیت مردم زدن و تحقق خواسته خود کردند. چنانچه نماینده مجلسی که به احتمال قوی اینترنت سفید دارد، در سخنانش قاطعانه در دفاع از ادامه این وضعیت اینترنت و ضرورت قطع آن سخن میگوید یا آن مجری که اگر اینترنت سفید نداشته باشد حداقل در محیط کار از اینترنت سفید استفاده می کند به تحقیر و تمسخر مردم می پردازد. این مجری بدون درکی از مشکلات معیشت مردم در روزهای اخیر وقتی مردم با حسرت در این بحبوحه مبارزه برای حفظ کیان زندگی خود نه خود را با رفاه کشورهای توسعه یافته (که قطعا همه جوره حقشان است در ایران و وطنشان به آن برسند) بلکه با گشایشی که در افغانستان و سوریه و کشورهایی که به مراتب شرایط سخت تری نسبت به ایران دارند، مقایسه میکند. به جای اینکه خون بگرید با پوزخند و تمسخر میگوید بروید همان جا زندگی کنید. چه وقت قرار است صدا و سیما بفهمد حداقل ادای رسانه ملی را در آورد و نگذارد حداقل مجریان برنامه هایش در این نامرادیهای زندگی به مردم کشورش، شعور و شرایطشان توهین کند، الله اعلم.
در پی تجربه فعلی و آسیب هایی که همه جوره بر زندگی و امید مردم وارد شده انتظار این است شرایط به سمتی برود که همه به نوبه خودشان تلاش کنند که حداقل با بازگشت به شرایط پیش از جنگ از ادامه ضرر و زیان به سرمایه های مادی مردم و سرمایه اجتماعی موجود جلوگیری کنند. در این بین امیدواریم که هر چه زودتر اینترنت به شرایط عادی بازگردد و پس از آن هم با توجه به دولتی که روی کار است همچنان امیدواریم شاهد رفع فیلتر اپلیکیشنهای مورد نیاز مردم باشیم و بساط خرید و فروش فیلترشکن و کانفیگ و... برچیده شود. این امید از آنجا همچنان باقی است که اگرچه چهرهایی مانند محسن حاجیمیرزایی، رئیس دفتر رئیس جمهوری از نقش دولت در تصمیم برای قطع اینترنت بین الملل و تداومش بدون نارضایتی سخن میگوید و پیشتر هم در پی اعتراضات به اینترنت سفید به جای پیگیری برای رفع فیلتر و دسترسی مردم به این نوع اینترنت از لغو آن برای سایرین به ویژه مسئولان دولتی سخن گفته بود(که البته محقق هم نشد) اما چهره هایی در دولت از جمله حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، زهرا بهروزآذر، معاون رئیس جمهور و حتی اعضای وزارت ارتباطات و فاطمه مهاجرانی، سخنگو از وضعیت پیش آمده و احساس تبعیضی که برای مردم ایجاد شده ابراز ناراحتی می کنند و خود رئیس جمهور هم با همه اینکه در فرصتی که پیش از جنگ داشت از اختیاراتش برای حل مشکل اینترنت بهره نبرد، اما تأکید دارد که وعده اش را فراموش نکرده و حالا عارف، معاون اول و از جمله مهمترین طرفداران رفع فیلترینگ در دولتش را پیگیر کار کرده است.
مردم همچنان در انتظار تصمیمی همدلانه و راهگشا در این زمینه از سوی مسئولان و به ویژه دولتی هستند که به رئیسش برای تفاوت در همین نوع دیدگاهها و ارتباط با جهان رای دادند. اگر به همه دلایل موجود که بخشی از آن تحمیلی است و بر اساسش دولت از لحاظ اقتصادی نتوانسته و نمی تواند با جهان ارتباط منطبق یا نزدیک به وعده هایش را برقرار سازد. اینترنت بین الملل و رفع فیلترینگ و مسائل مختلف سیاست داخلی که حداقل در یکماه پس از شروع آتش بس دیگر محکوم به شرایط تحمیلی مورد ادعای آنها نیز به حساب نمیآید را به درستی پیگیری و در دستور کار قرار دهد، حال و روز مردم را دریابد و هر چه زودتر حداقل به این وضعیت نارضایتی ساز پایان دهد.
*سمیه متقی، روزنامه نگار
