اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، با تأکید بر آمادگی نیروهای مسلح برای دفاع از کشور اعلام کرد ایران در وضعیت جنگی قرار دارد و در اعمال حق مشروع دفاعی خود درنگ نخواهد کرد. وی همچنین از برگزاری نشست با حضور مقامات ارشد ترکیه، پاکستان و عربستان با هدف تقویت امنیت منطقه‌ای خبر داد. بقایی ضمن انتقاد از رویکرد آمریکا در قبال کوبا و ونزوئلا، عملکرد کشورهای اروپایی در قبال تحولات اخیر را نیز غیرسازنده دانست و بر ضرورت همکاری کشورهای منطقه برای تأمین امنیت پایدار تأکید کرد.
به گزارش جماران، اسماعیل بقایی صبح امروز ۴ آبان در نشست خبری هفتگی سخنگوی وزارت امور خارجه ضمن تسلیت ایام فاطمیه، اظهار کرد: این روزها بیشتر از هر زمانی لازم است سیره حضرت فاطمه به عنوان الگوی صبر و بصیرت برای تمام مردم را الگو قرار دهیم. امروز مصادف است با چهارمین سالگرد حمله تروریستی به شاهچراغ؛ به روان تمام شهدا درود می‌فرستیم. همچنین امروز سالروز ثبت تخت جمشید در یونسکو است. این اتفاق در اولین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی رخ داد و نشان می‌دهد بزرگداشت میراث تمدنی ایران برای همه ما اهمیت دارد.
وی در خصوص ادعاهای رژیم صهیونیستی مبنی بر احتمال اقدام پیش‌دستانه ایران برای ایجاد اختلال در انتخابات این رژیم، عنوان کرد: در آنجا اصلا انتخاباتی نیست؛ بلکه رقابت است بین باندهای مختلف برای ارتکاب شرارت بیشتر و مهمترین شعارشان هم این است که من می‌توانم مرتکب جنایت بیشتری شوم. بنابراین، برای ما فرقی ندارد که در چنین فضایی چه کسی سکاندار این رژیم شود که جز خشونت در منطقه، سابقه دیگری ندارد. اما اینکه رژیم صهیونسیتی مدام لفاظی بکند نیز بخشی از شرارت‌های این رژیم است؛ خصوصا که در عملیات‌های پرچم دروغین مهارت دارد. نیروهای مسلح ما هیچ تردیدی در دفاع از حریم کشور ندارند. ما اکنون هم در وضعیت جنگی هستیم و قطعا از اعمال حق مشروع خود برای دفاع از کشور، درنگ نمی‌کنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص درخواست‌های آمریکا از مردم کوبا برای تلاش به منظور سرنگونی دولت این کشور، بیان کرد: ما با تلاش برای بازگشت به استعمار کلاسیک هستیم که بدون هیچ گونه مخفی‌کاری در حال انجام است. آنچه در ونزوئلا اتفاق افتاد و جنایت‌های فعلی در حق مردم کوبا نیز بخشی از سیاست‌های آمریکاست که صلح بین‌المللی را در تمام دنیا به خطر انداخته است. این مسئولیت تمام کشورها برای ایستادگی در برابر این روند ناقض حقوق بین‌الملل را یادآور می‌شود. مماشات در برابر این مسئله، به ضرر تمام کشورهاست و هیچ کس از ترکش‌های آمریکا مصون نخواهد ماند. ما با مردم کوبا که در شرایط بسیار دشواری قرار دارند، اعلام همبستگی میکنیم. کوبا در حالی تحت محاصره قرار گرفته که برنامه هسته‌ای ندارد. تنها خواسته مات کوبا، حفظ استقلال‌شان است.
بقایی در پاسخ به سوالی بیان کرد: همان طور که معاون دبیر شعام اعلام کرد، امروز میزبان مقامات ارشد ترکیه، پاکستان و عربستان است. ابتکار این نشست در جریان سفر عاصم منیر به ایران مطرح شد. اصل اینکه کشورهای منطقه به دنبال تامل در سازوکاری منطقه‌ای باشند، مبارک است و این نشست می‌تواند مقدمه‌ای باشد برای شکل‌گیری امنیت درون‌زا. اتفاقات دو سال اخیر نشان داد امنیت قابل اتکا جز با ایجاد همکاری بین کشورهای منطقه میسر نمی‌شود. در جریان دیدارهای این سه مقام با رئیس‌جمهور و دبیر شعام، مباحث مختلفی در این چهارچوب صحبت خواهد شد. این نشست نمی‌تواند بدون توجه به پیامدهای تجاوزهای رژیم صهیونیستی علیه ایران برگزار شود.
وی با بیان اینکه تروئیکا در جنگ‌های اخیر رویکردی سازنده نسبت به ایران نداشته است، افزود: اروپا هم در اسنپ‌بک و هم خودداری از محکومیت تجاوز به ایران، خود را به یک مشکل تبدیل کرده است. امیدواریم این سه کشور اروپایی واقعا تصمیم بگیرند رویکردی مستقل و سازنده در برابر مسائل غرب آسیا اتخاذ کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد مسائل مرزی با عراق، بیان کرد: در مورد پاکستان، از همان ابتدا خودشان اعلام کردند که موضوع فنی است. البته نگرانی‌های امنیتی هم داشتند و ما هم شنیدیم که چند اقدام تروریستی طراحی شده بود. روند مثبت است و امیدواریم هر چه سریع‌تر مشکلات فنی حل شود. در مورد عراق نیز هم سفارت و هم کنسولگری ما به طور جدی در حال فعالیت اند. مقامات عراقی اعلام کرده‌اند که اقدامات آمریکا علیه ایران، مضراتی را برای مردم عراق نیز خواهد داشت. آثار چنین اقداماتی در بستن مرزها، متوجه مردم کل منطقه خواهد بود.
بقایی در خصوص سفر روز گذشته هیات قطری به ایران، اظهار کرد: این سفر دیروز انجام شد و در امتداد همان گفت‌وگوهایی است که در حوزه‌های دوجانبه و ایفای نقش این کشور به عنوان میانجی داشتیم. طبیعتا در التهابات فعلی منطقه، کشورها برای انتقال پیام و طرح ابتکارهای خود تلاش می‌کنند.
وی با اشاره به اعتراضات در اروپا، اضافه کرد: متاسفانه، حقوق بشر به یک ابزار گزینشی تبدیل شده است. اتفاقات فعلی در اروپا، آشکارا نقض حقوق بشر است. استفاده بیش از حد از خشونت و اعمال محدودیت در برگزاری تجمعات مسالمت‌آمیز، خلاف تعهدات حقوق بشری است. ما پیش‌تر هم سفیر فرانسه و دیروز سفیر ایتالیا را احضار کردیم و نگرانی خود بابت نقض حقوق بشر را به آنان منتقل کردیم. اگر آن طور که می‌گویند، ریشه این اعتراضات، به مسائل خلیج‌فارس بازمی‌گردد، باید مسئولیت خود برای ایجاد این مسائل را بپذیرند. کشورهای اروپایی باید بابت حمایت‌های خود از رژیم صهیونیستی در تجاوز به ایران پاسخگو باشند. هنوز اروپا در مورد اعترافات دبیرکل ناتو مبنی در دست داشتن به تجاوز به ایران، پاسخی به ما نداده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به اظهارات اخیر اوباما مبنی بر اینکه ایران سلاح هسته‌ای ندارد، گفت: این یک حرف کامل درست است. ما در ۲۰۱۵ معاهده‌ای را امضا کردیم، اما آمریکا بدون هیچ دلیلی از آن خارج و اقدامات مفصلی را علیه ایران اعمال کرد. افکار عمومی آمریکا باید از این مسائل آگاه شوند و بدانند هیات حاکمه آنان تحت القائات اسرائیل، دروغی را به آنان گفته‌اند مبنی بر اینکه ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای تلاش می‌کنند و همین دروغ را مبنای تجاوز نظامی قرار دادند.
بقایی در خصوص ادعاهای ترامپ مبنی بر اینکه انفجار کشتی‌ها در خلیج‌فارس صرفا یک خبرسازی جعلی است، عنوان کرد: ما صرفا از منافع ملی خودمان صیانت میکنیم. عامل افزایش قیمت نفت، خود آمریکاست که تنگه هرمز را ناامن کرده است. بنابراین، افزایش قیمت سوخت در آمریکا و جهان، به دلیل تجاوزات آمریکا در منطقه ماست. آمریکا چنین ادعاهایی را زیاد مطرح می‌کند، اما واقعیت دارد خودش را نشان می‌دهد.
وی در خصوص احتمال حمله ایران به کابل‌های اینترنتی در منطقه، گفت: نیروهای مسلح ما در عمل نشان خواهند داد که چگونه دشمن را حیرت‌زده می‌کنند. در این ۸ ماه، تجربیات مهمی عاید ما شد که در ادامه مورد استفاده قرار خواهد گرفت. ایران همواره تابع حقوق بین‌الملل بوده و بر خلاف طرف مقابل، همیشه در پاسخگویی نظامی، حقوق بین‌الملل بشردوستانه را مورد نظر قرار داده‌ایم. اما در مورد مصادیق اهداف، مقامات نظامی باید پاسخ دهند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به شکست جریان راست‌گرای نزدیک به ترامپ در انتخابات برزیل، اضافه کرد: به مردم برزیل و رئیس‌جمهور منتخب آنان تبریک می‌گویم و به این انتخاب احترام می‌گذاریم. این انتخاب بسیار معنادار بود و مردم برزیل نشان دادند تسلیم فشارهای ناروا نمی‌شوند.
بقایی در مورد وضعیت خلبانان ایرانی در قطر، گفت: تا زمانی که ما مدرکی مبنی بر شهادت خلبانان ایرانی در قطر نداشته باشیم، فرض را بر این می‌گیریم که قطر باید پاسخگو باشد. مدتی قبل یک هیات فنی اعزام شد. کماکان پیگیر این موضوع هستیم.
وی در خصوص ادعاهای ترامپ مبنی عدم همراهی چندان چین و روسیه با ایران در اتفاقات چند ماه اخیر، بیان کرد: اجازه بدهید به سراغ سوال بعدی برویم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص آخرین وضعیت مذاکرات، عنوان کرد: آمریکا در مذاکرات جدی نیست و مذاکره را با دیکته‌کردن اشتباه گرفته و یک دروغ را مکررا اعلام می‌کند. تنها نیم‌ساعت پیش از تجاوز نظامی ۲۳ خرداد، ترامپ توییت زد و گفت تمام دولت خود را مامور مذاکره با ایران کرده است. آیا حسن‌نیتی در این رویکرد می‌بینید؟ ما هیچ گاه پنجره دیپلماسی را نبسته‌ایم. این آمریکا بود که معاهده ۲۰۱۵ را نقض کرد و امروز نمی‌توان این واقعیت را کنار گذاشت. در دو سال اخیر نیز در دو نوبت، حین مذاکره به ما حمله کردند. یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را که اوباما و بایدن امضا نکرده بودند؛ تنها ۳ هفته دوام آورد.
بقایی ادامه داد: در این شرایط، یک کشور مسئولیت‌پذیرتر از ایران پیدا کنید که کماکان درب دیپلماسی را باز گذاشته باشد. ما به عنوان یک کشور منطقی، هیچ ترسی از دیپلماسی نداریم، اما طرف مقابل هنوز به این درک نرسیده که باید به لوازم دیپلماسی پایبند باشد. دیپلماسی یعتی مجموعه‌ای از داده‌ها و ستانده‌ها. نمی‌توانند انتظار داشته باشند ایران هر امتیازی را به ایران بدهد، اما آن‌ها هیچ گامی برندارند.
وی در پاسخ به سوالی در خصوص اخبار منتشرشده در مورد پیشنهاد اروپا برای پیش‌برد مذاکرات، عنوان کرد: ما هیچ پیشنهادی از سمت اروپا ندیده‌ایم.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به سفر روزهای آتی رئیس‌جمهور به روسیه برای شرکت در نشست کشورهای صادرکننده گاز، گفت: همکاری‌های ایران و روسیه در حوزه انرژی، سابقه طولانی دارد. در این نشست هم همکاران ما از وزارت نفت حضور خواهند داشت و اخبار آن اطلاع‌رسانی خواهد شد.
بقایی با تاکید بر اینکه منازعات یمن و عربستان باید با گفت‌وگو حل شود، افزود: ما برای تسهیل‌گری این مسیر اعلام آمادگی کرده‌ایم. اعمال تهدید علیه مردم یمن، تنها مشکلات را افزایش می‌دهد. امیدواریم که عربستان در مسیر گفت‌وگو گام بردارد.
وی در خصوص اینکه ترامپ از کشورهایی مانند لیبی، یمن، سودان و هائیتی به عنوان کشورهایی کثیف یاد کرد، گفت: این ۴ کشور مانند هر کشور مستقل دیگری برای ما ارزشمند اند. چنین صحبت‌های سخیفی در مورد کشورها، تبدیل به بخشی از رویه‌های هیات حاکمه فعلی آمریکا شده و نشان می‌دهد که سیاست‌ورزی در این کشور، تا چه حد نزول پیدا کرده است.
بقایی همچنین در پاسخ به سوالی که از سمت وزارت امور خارجه به عنوان پرتکرارترین سوال مردم مطرح شد مبنی بر اینکه چرا هر بار با افزایشی شدن قیمت نفت، وزارت امور خارجه بحث مذاکره را مطرح می‌کند، گفت: این طور نیست. سیاست خارجی به متغیرهای بسیاری بستگی دارد و نمی‌توان برای انجام یک کنش مشخص، فقط به یک عامل توجه کرد. ما مذاکرات را بر اساس منافع ملی انجام می‌دهیم، نه با نگاه به قیمت نفت. قرار نیست ما صرفا به خاطر یک عامل، دیپلماسی را متوقف کنیم. اساسا تصمیم‌گیری در مورد سیاست خارجی، یک تصمیم اجماعی است و صرفا توسط یک دستگاه انجام نمی‌شود.
