اسرائیل زیو ژنرال اسرائیلی معتقد است ترکیه در تلاش است یک «محور سنی جدید» با مشارکت عربستان سعودی و پاکستان شکل دهد؛ محوری که ترکیبی از سرمایه سعودی، صنایع نظامی ترکیه و قدرت بازدارندگی هستهای پاکستان را در کنار یکدیگر قرار دهد و بهتدریج جایگزین نفوذ منطقهای ایران شود.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، اسرائیل زیو، ژنرال برجسته و رئیس سابق بخش عملیات ارتش اسرائیل، در یادداشتی تحلیلی در روزنامه «معاریو» هشدار داده است که رجب طیب اردوغان با بهرهگیری از جنگ [علیه] ایران، بحران غزه و افزایش بیاعتمادی بینالمللی به بنیامین نتانیاهو، در حال مهندسی یک معماری جدید منطقهای است؛ معماریای که به باور او، خطر آن برای تلآویو میتواند بهمراتب سنگینتر از تهدید ایران باشد.
زیو معتقد است ترکیه در تلاش است یک «محور سنی جدید» با مشارکت عربستان سعودی و پاکستان شکل دهد؛ محوری که ترکیبی از سرمایه سعودی، صنایع نظامی ترکیه و قدرت بازدارندگی هستهای پاکستان را در کنار یکدیگر قرار دهد و بهتدریج جایگزین نفوذ منطقهای ایران شود.
او با اشاره به تحرکات آنکارا در سوریه تأکید میکند که استقرار سامانههای پدافندی و راداری ترکیه در این کشور، صرفاً با هدف حمایت از بازیگران محلی صورت نمیگیرد. به اعتقاد زیو، هدف اصلی این اقدامات، محدود کردن آزادی عمل نیروی هوایی اسرائیل است؛ آزادی عملی که او آن را یکی از مهمترین داراییهای راهبردی تلآویو میداند.
رئیس سابق بخش عملیات ارتش اسرائیل همچنین به افزایش نفوذ دیپلماتیک ترکیه در پرونده غزه، تلاش آنکارا برای همراه کردن مصر و تبدیل مسئله فلسطین به ابزاری برای اعمال فشار بر تلآویو اشاره میکند و معتقد است این تحولات موقعیتی ویژه برای ترکیه ایجاد کرده است.
به باور او، تفاوت اساسی ترکیه با ایران در این است که آنکارا عضو ناتو است، روابط گسترده تجاری با اروپا دارد و از سطح قابلتوجهی از مشروعیت و ارتباطات منطقهای برخوردار است. از همین رو، مهار ترکیه برای اسرائیل بسیار دشوارتر از مواجهه با ایران است. او هشدار میدهد که ادامه این روند میتواند احتمال شکلگیری ائتلافهای منطقهای و بینالمللی علیه تلآویو را نیز بهشدت افزایش دهد.
زیو در بخش دیگری از ارزیابی خود، حملات هوایی اسرائیل به سوریه را اقدامی انفعالی و موقت توصیف میکند که در بهترین حالت میتواند برای تلآویو زمان بخرد، اما قادر به حل مسئله اصلی نیست.
از نگاه او، ناکامی دیپلماتیک اسرائیل و خلأ راهبردی ایجادشده پس از سه سال جنگ بدون دستیابی به نتیجهای تعیینکننده، زمینه مناسبی برای گسترش نفوذ و بلندپروازیهای منطقهای ترکیه فراهم کرده است.
این فرمانده ارشد سابق ارتش اسرائیل تصریح میکند که دولت نتانیاهو بهجای ترسیم یک افق دیپلماتیک برای منطقه، خود در شکلگیری خلأیی نقش داشته که اکنون ترکیه در حال پر کردن آن است.
زیو معتقد است خروج از این بنبست نیازمند تدوین یک سیاست منطقهای کاملاً جدید از سوی اسرائیل است؛ سیاستی که چند محور اساسی داشته باشد: ایجاد سازوکاری جایگزین برای حماس در نوار غزه، احیای پیمانها و همکاریهای عملی با مصر و اردن و تقویت محورهای منطقهای اسرائیل با کشورهایی مانند یونان، قبرس و هند.
با این حال، او در جمعبندی نهایی خود نسبت به توانایی دولت کنونی اسرائیل برای اجرای چنین راهبردی ابراز تردید میکند. به اعتقاد زیو، کابینه فعلی نتانیاهو بهدلیل وابستگیهای شدید سیاسی، کاهش اعتماد داخلی و بینالمللی و ناتوانی در اتخاذ تصمیمات دشوار، ظرفیت لازم برای اجرای چنین تغییر راهبردی را ندارد.
او در نهایت نتیجه میگیرد که تغییر این معادله خطرناک و تدوین یک راهبرد منطقهای تازه برای اسرائیل، تنها پس از کنار رفتن دولت فعلی نتانیاهو امکانپذیر خواهد بود.
