فایننشال تایمز گزارش داد تشدید تنشها میان ایران و آمریکا و نگرانی از افزایش قیمت انرژی و تورم، نرخ وامهای مسکن را در آمریکا، بریتانیا و بخشهایی از اروپا به بالاترین سطوح ماههای اخیر رسانده؛ روندی که هزینه خرید خانه را افزایش داده و همزمان از سرعت معاملات در برخی بازارهای مسکن کاسته است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، روزنامه «فایننشال تایمز» گزارش داده است که نرخهای وام مسکن در ایالات متحده و اقتصادهای بزرگ اروپایی طی هفتههای اخیر بار دیگر افزایش یافته؛ روندی که به گفته این رسانه، با تجدید تنشها میان واشنگتن و تهران و نگرانی بازارهای مالی از افزایش تورم و قیمت انرژی ارتباط دارد. افزایش نرخها، هزینه خرید مسکن و بازپرداخت وام را برای خریداران خانه و مالکان افزایش داده و در برخی بازارها به کاهش معاملات منجر شده است.
در ایالات متحده، نرخ بهره وامهای مسکن ۳۰ ساله، که محبوبترین نوع وام مسکن در این کشور محسوب میشود، با وجود آنکه فدرال رزرو در سال ۲۰۲۶ هزینههای رسمی استقراض کوتاهمدت را بدون تغییر نگه داشته، در محدوده بالاترین سطح خود در بیش از یک سال گذشته در نوسان است.
این افزایش بیانگر نگرانی بازارهای مالی از آن است که مقامات بزرگترین اقتصاد جهان برای مهار تورم ناشی از جنگ ایران با مشکل مواجه شوند؛ بهویژه آنکه فروپاشی آتشبس شکننده میان واشنگتن و تهران در ماه گذشته، بار دیگر موجب افزایش قیمت نفت شده است.
بر اساس دادههای رسمی، میانگین نرخ وام مسکن ۳۰ ساله با نرخ ثابت در آمریکا در این هفته به ۶.۶۷ درصد رسیده است. آمارهای شرکت فردی مک (Freddie Mac) نشان میدهد این نرخ در ابتدای ژوئیه ۶.۴۳ درصد و پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه ۵.۹۸ درصد بوده است.
نرخهای فعلی همچنین بالاتر از سطوح ثبتشده در اوایل اوت ۲۰۲۵ هستند؛ یعنی پیش از آنکه فدرال رزرو در اواخر سال گذشته، طی سه مرحله نرخ بهره را هر بار به میزان یکچهارم درصد کاهش دهد.
همزمان، بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا، که یکی از عوامل اصلی تعیینکننده تغییرات نرخ وام مسکن در این کشور است، طی هفتههای اخیر تحت تأثیر افزایش قیمت انرژی و رشد انتظارات تورمی بالا رفته است.
افزایش نرخ وام مسکن در بریتانیا
در بریتانیا نیز طبق گزارش وبسایت مالی مانیفکتس (Moneyfacts)، میانگین نرخ وام مسکن پنجساله با نرخ ثابت در ماه ژوئیه به ۵.۶۶ درصد افزایش یافته است؛ نخستین افزایش ماهانه این نرخ از ماه آوریل.
بهجز ماههای نخست جنگ آمریکا و ایران، نرخهای وام مسکن در بریتانیا از اواخر سال ۲۰۲۳ تاکنون در چنین سطحی قرار نداشتهاند؛ زمانی که نرخ پایه بانک مرکزی انگلستان برای مقابله با جهش تورم پس از همهگیری، به بالاترین سطح خود در ۱۵ سال گذشته رسیده بود.
بانک مرکزی انگلستان نیز در سال جاری از افزایش هزینههای رسمی استقراض خودداری کرده است، اما بنبست میان ایالات متحده و ایران باعث افزایش نگرانی در بازارهای مالی و رشد نرخهای سوآپ بریتانیا شده است؛ نرخهایی که وامدهندگان مسکن برای قیمتگذاری وامهای با نرخ ثابت خود از آنها استفاده میکنند.
افزایش نرخها در منطقه یورو، آلمان و فرانسه
در بخشهایی از منطقه یورو نیز نرخهای وام مسکن افزایش یافته است؛ منطقهای که بانک مرکزی اروپا در ماه ژوئن و در واکنش به درگیریهای خاورمیانه، نرخ بهره معیار خود را به ۲.۲۵ درصد افزایش داده بود.
در آلمان، براساس دادههای کارگزار خردهفروشی وام مسکن دکتر کلاین (Dr Klein)، نرخ معرف برای وام محبوب ۱۰ ساله با نرخ ثابت از ۳.۳ درصد در ابتدای ژوئیه به ۳.۷ درصد در اوایل این هفته افزایش یافته است.
با این حال، نرخ فعلی در آلمان همچنان پایینتر از اوج نزدیک به ۴ درصدی در اواخر سال ۲۰۲۳ باقی مانده است؛ دورهای که چرخه افزایش نرخ بهره بانک مرکزی اروپا در اوج خود قرار داشت.
در فرانسه نیز طبق گزارش شبکه املاک کپیفرانس (Capifrance)، میانگین نرخ وام مسکن ۱۰ ساله با نرخ ثابت از ۳.۰۲ درصد در ژوئن به ۳.۱۵ درصد در ژوئیه افزایش یافته است.
ماهانه ۱۵۰ دلار هزینه بیشتر برای خریداران آمریکایی
در ایالات متحده، افزایش نرخهای وام مسکن باعث شده است پرداخت ماهانه وام برای یک خانه با قیمت متوسط، نزدیک به ۱۵۰ دلار در ماه افزایش پیدا کند؛ هزینهای که به فشارهای معیشتی ناشی از تأثیر جنگ ایران بر قیمت سوخت اضافه شده است.
تحلیلگران بازار مسکن آمریکا میگویند افزایش نرخهای وام در طول سال جاری، بازاری را تحت فشار قرار داده که بسیاری امیدوار بودند پس از چند سال رکود و کاهش فعالیت، بار دیگر احیا شود.
نوبل بلک، مشاور املاک در آژانس لوکس کورکوران (Corcoran)، گفته است در سراسر بازار مسکن ایالات متحده نوعی اثر «قفلشدگی» ایجاد شده است؛ به این معنا که مالکان خانههایی که همچنان وامهای مسکن قدیمی با نرخ بهره پایین پرداخت میکنند، تا زمانی که نرخها کاهش نیابد، تمایل چندانی به فروش خانههای خود ندارند.
او در اینباره گفت: «فکر میکنم همبستگی بسیار روشنی بین جنگ در ایران و وضعیت نرخهای وام مسکن وجود دارد. این وضعیت فقط ما را در این برزخ نگه داشته است.»
با این حال، کارل گامبینو، مشاور املاک در کارگزاری کامپس (Compass)، تأکید کرده است که «خریدارانی که نیاز واقعی یا انگیزه قوی برای جابهجایی دارند، همچنان در حال انجام معامله هستند».
افزایش ۱۰۳ پوندی هزینه ماهانه وام در بریتانیا
به گفته وبسایت ملکی زوپلا (Zoopla)، افزایش نرخها از ابتدای سال جاری بهطور میانگین ۱۰۳ پوند در ماه به هزینه یک وام مسکن معمولی در بریتانیا اضافه کرده است. این افزایش برای خریداران مسکن در لندن به ۲۰۱ پوند در ماه میرسد.
ریچارد دانل، مدیر اجرایی زوپلا، اعلام کرده است که در ماه ژوئیه، تعداد فروشهای توافقشده مسکن در بریتانیا در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته تقریباً یکدهم کاهش یافته است.
او افزود: «با این حال، همین افزایش نرخها بسته به محل خرید، تأثیر بسیار متفاوتی بر خریداران میگذارد؛ موضوعی که توضیح میدهد چرا برخی بازارها بهشدت کند شدهاند، در حالی که برخی دیگر همچنان مقاومت میکنند.»
جنگ خاورمیانه، نفت و نوسان بازارهای مالی
ریچل اسپرینگال، کارشناس مالی در مانیفکتس، نیز گفته است نگرانیهای مداوم درباره چشمانداز آینده نرخ بهره در بریتانیا باعث ایجاد نوسان در نرخهای سوآپ و بازده اوراق قرضه دولتی شده است.
او گفت: «یکی از محرکهای اصلی، تشدید و تداوم بلاتکلیفی پیرامون درگیری در خاورمیانه بوده است که قیمت نفت و انرژی را بالا برده است.»
اسپرینگال همچنین خاطرنشان کرد که بریتانیا بهطور ویژه در برابر فشارهای ناشی از بازپرداخت وامهای مسکن آسیبپذیر است، زیرا مصرفکنندگان این کشور معمولاً قراردادهای وام مسکن با نرخ ثابت دو یا پنجساله را انتخاب میکنند.
در مجموع، افزایش نرخ وام مسکن در آمریکا، بریتانیا و بخشهایی از منطقه یورو، همزمان با نگرانیهای تورمی ناشی از تنشهای واشنگتن و تهران، فشار بیشتری بر خریداران مسکن وارد کرده و در برخی بازارها موجب رکود موقت و کاهش معاملات شده است؛ هرچند خریدارانی که نیاز فوری یا انگیزه جدی برای جابهجایی دارند، همچنان در بازار فعال باقی ماندهاند.
