تا به امروز، روجا ایگناتووا، یکی از بنیانگذاران این شبکه و مغز متفکر این پروژه، از زمان فرارش در سال ۲۰۱۷ همچنان تحت تعقیب بینالمللی است و مقامات آمریکایی همچنان او را به عنوان یک فراری از عدالت تحت تعقیب قرار میدهند.
به گزارش جماران، الجزیره در گزارشی نوشت: در حالی که ذات انسان همیشه به دنبال ثروت و موفقیت است، خدمات و شرکتهایی به صورت مخفیانه ظهور میکنند که در سوءاستفاده از این نیاز برای فروش توهمات تخصص دارند.
این دقیقاً همان چیزی است که «وانکوین» با موفقیت بیش از ۳.۶ میلیون عضو در سراسر جهان به خود جذب کرد. این امپراتوری توسط «روجا ایگناتووا» رهبری میشد، کسی که به مشتریان خود قول داده بود که ارز او به «ارز دیجیتال شماره یک جهان» تبدیل خواهد شد و با ارز دیجیتال پیشرو، بیتکوین ، رقابت خواهد کرد و بدین ترتیب رویاهای آنها را به کاتالیزوری برای رشد یک شبکه کلاهبرداری فرامرزی تبدیل کرد.
اما «بایرون بیورک»، برنامهنویس حقیقت را در مورد توهمی که شرکت میفروشد، فاش کرد، چرا که این شرکت در واقع مالک یک بلاکچین واقعی که نشان دهنده قرارداد خرید بین خریدار ارز دیجیتال و شرکت باشد و مالکیت آن را اثبات کند، نیست و معلوم میشود که هر آنچه شرکت میفروشد، سرابی بیش نیست.
فیلم «ارز توهم» که از شبکه الجزیره پخش شد، مجموعهای از کلاهبرداریهای انجام شده توسط وانکوین، داستان بنیانگذار آن، روجا ایگناتووا و شریکش سباستین گرینوود، سرنوشت مبالغ هنگفتی که به جیب آنها ریخته شد و چگونگی سوءاستفاده از اعتماد سرمایهگذاران با تکیه بر بازاریابی شبکهای را آشکار میکند.
وانکوین از اصطلاح «بلاکچین» صرفاً به عنوان یک شعار بازاریابی برای سوءاستفاده از ناآگاهی مردم از فناوری جدید استفاده کرد، در حالی که در واقعیت، یک کلاهبرداری سنتی را بر اساس یک پایگاه داده معمولی اجرا میکرد که میتوانست با کلیک یک دکمه دستکاری شود و مبالغ هنگفتی پول به جیب بنیانگذاران برود، در حالی که سرمایهگذاران با اعداد جعلی بیارزش روبرو شدند.
این فریب چگونه آشکار شد؟
یک بازپرس ناشناس کلاهبرداری بانکی در این فیلم فاش میکند که چگونه سیستمهای بانکی اروپا را شبانهروز رصد میکرده تا مسیر وجوه سرقتشده را ردیابی کند.
او از طریق کارش در حوزه امنیت کامپیوتر و حوزه مالی، توانست به سرنخهای انتقال وجه دسترسی پیدا کند و به موقع به بانکها و شرکتهای اعتباری اطلاع دهد تا جریان «وانکوین» را متوقف کنند. او این درگیری را شبیه «بازی موش و گربه» بین عدالت کند و کلاهبرداری برقآسا توصیف کرد.
اما این رویارویی نه تنها فنی بود، بلکه مملو از خطرات فیزیکی مستقیم نیز بود؛ در حالی که ایگناتووا در فهرست ده نفر از تحت تعقیبترین افراد افبیآی در رتبه چهارم قرار داشت، همکارانش یکی پس از دیگری در حال سقوط بودند، به طوری که در سال ۲۰۲۲ شاهد اعتراف شریک او، «سباستین گرینوود»، به جرم خود در دادگاههای ایالات متحده بودیم.
در اکتبر ۲۰۱۷، روجا ایگناتووا پس از پرواز به آتن ناپدید شد و از آن زمان هیچ خبری از او در دست نیست. برادرش، «کنستانتین ایگناتوف»، برای مدتی مدیریت شرکت را به دست گرفت، پیش از آنکه تحقیقات بینالمللی علیه مسئولان آن ادامه یابد.
قتلهای افراد شکاک
جنایات شبکه وان کوئین به فریب مالی و فروش توهم محدود نمیشد، بلکه فراتر از آن، شامل قتل هر کسی که سر راهش قرار میگرفت، میشد، زیرا این فیلم تحقیقات مربوط به قتل چهار نفر با اصالت بلغاری در کیپ تاون، علاوه بر قربانیان دیگر اهل شیلی و آرژانتین را فاش کرد.
از نظر فنی، دانکن آرتور، مسئول حقوقی و اداری، شواهد قطعی ارائه داد که این توهم را رمزگشایی میکرد، زیرا او یک پایگاه داده SQL ساده را بررسی کرد که موتور واقعی پشت هر چیزی بود که سرمایهگذاران میدیدند.
آرتور تأیید میکند: «معلوم شد که وانکوین چیزی بیش از یک فایل اکسل حجیم حاوی نام قربانیان، آدرسهای ایمیل و شمارههای جعلی که به عنوان موجودی کاربران توصیف میشدند، نبود، در حالی که هیچ عملیات استخراج یا بلاکچین واقعی ارائه نمیکرد.»
فیلم نتیجه میگیرد که این شرکت با تکیه بر ایجاد یک حباب روانی که باعث میشد اعضایش هرگونه واقعیت خارجی را رد کنند و به هشدارهای متنفران، همانطور که منتقدان را مینامیدند، گوش ندهند، توهماتی را در لفافه میفروخته است.
سفید شویی شهرت
با وجود افشای بینالمللی، این سیستم تسلیم نشد و سعی کرد خود را تحت نام «یک اکوسیستم» بازتولید کند و ادعا کرد که یک بلاکچین جدید را بر روی یک پلتفرم جدید راهاندازی میکند.
محققان این را صرفاً نقابی جدید برای ادامه تکرار این تلاش و فریب قربانیان جدید میدانند و تأیید میکنند که نبرد برای افشای این توهم تا زمانی که کسانی هستند که رویاهای دروغین را به کسانی که به دنبال ثروت سریع هستند میفروشند، پایان نخواهد یافت.
در ۱۳ آوریل ۲۰۲۶، وزارت دادگستری ایالات متحده پس از بازیابی بیش از ۴۰ میلیون دلار از داراییهای مصادرهشده، از راهاندازی برنامهای برای جبران خسارت قربانیان وانکوین خبر داد.
تا به امروز، روجا ایگناتووا، یکی از بنیانگذاران این شبکه و مغز متفکر این پروژه، از زمان فرارش در سال ۲۰۱۷ همچنان تحت تعقیب بینالمللی است و مقامات آمریکایی همچنان او را به عنوان یک فراری از عدالت تحت تعقیب قرار میدهند. نام او در میان ده نام برتر در فهرست تحت تعقیبترین فراریان جهان توسط افبیآی قرار دارد.