قرار است رهبران ۳۲ کشور عضو ناتو در کاخ ریاستجمهوری ترکیه گرد هم آیند. این نشست در حالی برگزار میشود که کشورهای اروپایی تلاش میکنند رضایت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، را جلب کنند؛ او از موضع اروپا در قبال جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ناراضی است.
به گزارش جماران، الجزیره در گزراشی نوشت: امروز، سهشنبه، نگاهها به پایتخت ترکیه، آنکارا، دوخته شده است؛ جایی که نشست دو روزه «سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)» آغاز میشود. محور اصلی این اجلاس، افزایش بودجههای دفاعی اروپا، تقویت توان نظامی کشورهای عضو و امضای قراردادهای بزرگ خرید تسلیحات است؛ آن هم در شرایطی که ایالات متحده فشار زیادی بر متحدان خود وارد کرده تا سهم بیشتری از بار دفاعی این ائتلاف را بر عهده بگیرند.
قرار است رهبران ۳۲ کشور عضو ناتو در کاخ ریاستجمهوری ترکیه گرد هم آیند. این نشست در حالی برگزار میشود که کشورهای اروپایی تلاش میکنند رضایت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، را جلب کنند؛ او از موضع اروپا در قبال جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ناراضی است.
این اجلاس یک سال پس از آن برگزار میشود که اعضای ناتو، تحت فشار ترامپ، متعهد شدند تا سال ۲۰۳۵ بودجه دفاعی و امنیتی خود را به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی افزایش دهند.
افزایش هزینههای نظامی برای جلب رضایت ترامپ
«مارک روته»، دبیرکل ناتو، تأکید کرد که کشورهای اروپایی به وعدههای خود عمل کرده و با افزایش بودجههای نظامی، مسئولیت بیشتری در دفاع از قاره اروپا در برابر تهدیدهای روسیه بر عهده گرفتهاند.
او در گفتوگو با رسانهها، پس از ورود به آنکارا، اعلام کرد که اعضای ناتو در این اجلاس از قراردادهای جدید تسلیحاتی به ارزش میلیاردها دلار رونمایی خواهند کرد تا به رئیسجمهور آمریکا نشان دهند به تعهدات دفاعی خود پایبند هستند.
روته گفت: «تنها یک سال پس از آن تعهدات، پیشرفت چشمگیری حاصل شده است. کشورهای اروپایی عضو ناتو و کانادا اکنون حدود ۴ درصد تولید ناخالص داخلی خود را صرف دفاع و امنیت میکنند و برنامههای روشنی برای رسیدن به هدف نهایی ارائه خواهند کرد.»
وی افزود این روند معادل ۲۵۸ میلیارد دلار سرمایهگذاری اضافی در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ است و هدف آن، تقویت امنیت کشورهای عضو در برابر تهدیدهای واقعی، بهویژه تهدید روسیه، است.
او همچنین تأکید کرد که کشورهای اروپایی اکنون علاوه بر تقویت توان دفاعی خود، در حمایت نظامی از اوکراین نیز نقش پیشتاز دارند.
رهبران اروپایی امیدوارند با تبدیل وعدههای نظامی به اقدامات عملی، نارضایتی ترامپ را کاهش دهند؛ بهویژه پس از آنکه برخی کشورهای اروپایی استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی خود برای حمله به ایران را محدود کرده بودند.
نمایشگاه صنایع دفاعی و قراردادهای میلیاردی
پیش از آغاز نشست اصلی، نمایشگاه و همایش صنایع دفاعی برگزار میشود تا زمینه تبدیل افزایش بودجههای نظامی به توان عملیاتی فراهم شود.
رهبران ناتو قرار است از قراردادهای جدید خرید تسلیحات به ارزش دهها میلیارد دلار رونمایی کنند. یک دیپلمات ارشد اروپایی که نخواست نامش فاش شود، در این باره گفت: «اکنون زمان نمایش فرا رسیده است.»
در همین راستا، کانادا اعلام کرد که شرکت آلمانی «تیسنکروپ مارین سیستمز» را برای ساخت ناوگان جدید زیردریاییهای خود انتخاب کرده است؛ پروژهای چند میلیارد دلاری که روابط دفاعی این کشور با متحدان اروپایی ناتو را تقویت خواهد کرد.
فشارهای ترامپ و پرونده ایران
دونالد ترامپ شامگاه دوشنبه، همراه با مارکو روبیو ، وزیر خارجه، و پیت هگست ، وزیر جنگ آمریکا، راهی آنکارا شد.
او چند روز پیش از اجلاس نیز بار دیگر از میزان هزینههای دفاعی متحدان اروپایی انتقاد کرد و آن را «مضحک» خواند.
ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «اینکه آمریکا همچنان بهتنهایی این مسیر را ادامه دهد، در حالی که روابط متقابل نیست، مضحک است. وقتی ما به آنها نیاز داشتیم، کنار ما نبودند.»
رهبران اروپایی میکوشند از هرگونه رویارویی مستقیم با ترامپ جلوگیری کنند؛ زیرا بیم آن دارند که اختلافات، اعتبار و انسجام ناتو را تضعیف کند. ترامپ بارها درباره ادامه تعهد آمریکا به دفاع از متحدانش ابراز تردید کرده است.
گزارشها حاکی از آن است که اروپا روی روابط خوب ترامپ با «رجب طیب اردوغان»، رئیسجمهور ترکیه، و همچنین تلاشهای دیپلماتیک مارک روته حساب باز کرده است؛ هرچند اختلافات ترامپ با برخی رهبران اروپایی، از جمله «جورجا ملونی»، نخستوزیر ایتالیا، همچنان میتواند به چالشی جدی تبدیل شود.
تلاش اروپا برای همکاری درباره ایران
در اقدامی برای نشان دادن آمادگی جهت همکاری با آمریکا در پرونده ایران، کشورهای اروپایی به رهبری فرانسه و بریتانیا در حال بررسی تشکیل یک مأموریت دریایی برای تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز هستند و شماری از ناوهای جنگی خود را به منطقه نزدیکتر کردهاند.
با این حال، کشورهای اروپایی ترجیح میدهند تا روشن شدن نتیجه مذاکرات احتمالی آمریکا و ایران، از اعزام نیروهای دریایی خودداری کنند.
در همین حال، گزارشها نشان میدهد رهبران ناتو امیدوارند ترامپ در این اجلاس رویکردی آشتیجویانه در پیش بگیرد، اما همزمان این واقعیت را نیز پذیرفتهاند که آمریکا بهتدریج تمرکز راهبردی خود را از اروپا به منطقه اقیانوس آرام و سایر نقاط جهان منتقل میکند.
واشنگتن اخیراً اعلام کرده است بخشی از نیروها و تجهیزات نظامی اختصاصیافته به ناتو را کاهش خواهد داد و انتظار دارد کشورهای اروپایی مسئولیت بیشتری در دفاع از قاره خود بر عهده بگیرند.
در نتیجه، کشورهای اروپایی تلاش خواهند کرد ضمن اثبات آمادگی خود برای ایفای این نقش، حضور آمریکا و ارتش این کشور را تا حد امکان در چارچوب ناتو حفظ کنند.
حضور زلنسکی در آنکارا
از سوی دیگر، ولودیمیر زلنسکی ، رئیسجمهور اوکراین، نیز به رهبران ناتو خواهد پیوست و امشب در ضیافت شام رهبران شرکت خواهد کرد.
قرار است متحدان اروپایی او تعهد دهند که ارسال کمکهای نظامی به کییف ادامه یابد.
زلنسکی خواستار دریافت بستهای از کمکهای نظامی به ارزش ۱۴۰ میلیارد یورو (حدود ۱۶۰ میلیارد دلار) شده و از کشورهای عضو ناتو خواسته است برای تأمین سامانههای بیشتر پدافند هوایی تصمیمات قاطعتری اتخاذ کنند؛ درخواستی که پس از حملات اخیر روسیه و کشته شدن حدود ۳۰ نفر مطرح شده است.
همچنین انتظار میرود زلنسکی در حاشیه اجلاس با دونالد ترامپ دیدار دوجانبهای داشته باشد تا او را متقاعد کند که اوکراین در حال تغییر موازنه جنگ به سود خود است و آمریکا باید روسیه را برای بازگشت به میز مذاکره تحت فشار قرار دهد.
