عربستان سعودی در ازای همکاری صرف بر سر ایران، در حالی که مسئله فلسطین حلنشده باقی مانده است، با عادیسازی موافقت نخواهد کرد.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، دنیس سیترونوویچ، رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل، تأکید کرد: باید به انتظارات نادرست درباره عادیسازی روابط اسرائیل و عربستان سعودی پایان داد.
عادیسازی روابط اسرائیل با جهان عرب، بهویژه با عربستان سعودی، تقریباً بهطور قطعی نیازمند حرکت معنادار در مسیر مسئله فلسطین است؛ نه ژستهای نمادین، بلکه گامهای سیاسی اساسی.
هر کسی که با روابط میان عربستان سعودی، کشورهای خلیج فارس و نظم منطقهای گستردهتر آشنا باشد، میداند که اگر عادیسازی روابط میان اسرائیل و عربستان سعودی هرگز رخ دهد، با عنوان توسعه «توافقهای ابراهیم» معرفی نخواهد شد.
از منظر سعودی، این موضوع صرفاً مسئلهای ظاهری یا لفظی نیست. ریاض بر چارچوب خود، شرایط خود و روایت سیاسی خود پافشاری خواهد کرد؛ هرچند این مسئله، بخش کوچکتری از ماجراست.
برای درک اینکه گفتوگوهای کنونی درباره عادیسازی تا چه اندازه از واقعیتهای منطقهای فاصله دارد، خواندن استدلالهای اخیر شاهزاده ترکی الفیصل و دیگر چهرههای تأثیرگذار سعودی اهمیت دارد.
دیدگاه غالب سعودی امروز این است که اسرائیل به منبع اصلی بیثباتی منطقهای تبدیل شده است. در عین حال، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان که خود را رهبری مرکزی در جهان عرب میبیند، بعید است بدون پیشرفت قابلتوجه و آشکار در مسئله فلسطین، به سمت عادیسازی حرکت کند.
واقعیت این است که در کوتاهمدت، تفاهم دوباره سعودی ـ ایرانی بسیار محتملتر از عادیسازی روابط سعودی ـ اسرائیلی است. پذیرش این موضوع ممکن است برای بسیاری در واشنگتن و اورشلیم دشوار باشد، اما بازتابدهنده منطقهای است که آنگونه که وجود دارد، نه آنگونه که برخی سیاستگذاران آرزو میکنند.
عربستان سعودی در ازای همکاری صرف بر سر ایران، در حالی که مسئله فلسطین حلنشده باقی مانده است، با عادیسازی موافقت نخواهد کرد.
برخلاف امیدهای برخی در اسرائیل و ایالات متحده، هرگز مسیر واقعبینانهای برای دور زدن مسئله فلسطین در مسیر عادیسازی گستردهتر منطقهای وجود نداشته است. به همین دلیل نیز توافقهای صلح جامع میان اسرائیل و کشورهایی مانند لبنان یا سوریه در شرایط کنونی بسیار بعید به نظر میرسد.
بسیاری از ساختار دیپلماتیک منطقهای در نهایت از ریاض میگذرد و عربستان سعودی آماده نیست به نظمی منطقهای مشروعیت ببخشد که آرمانهای فلسطینی را به حاشیه براند.
از منظر سعودی، اسرائیل نمیتواند بهطور نامحدود هر دو طرف میله را در دست داشته باشد؛ از یکسو کنترل خود بر کرانه باختری را عمیقتر کند و از سوی دیگر، انتظار مزایای سیاسی و اقتصادی عادیسازی با جهان عرب را داشته باشد.
هرچه زودتر سیاستگذاران این واقعیت را درک کنند، دیپلماسی منطقهای واقعبینانهتر و مؤثرتری شکل خواهد گرفت. این موضوع نهتنها درباره دولت فعلی اسرائیل، بلکه به احتمال زیاد درباره دولتهای آینده نیز صادق است و به همین دلیل، ادامه فروش توهمات در این زمینه به مردم اسرائیل غیرمسئولانه است.
هیچ مسیر منطقهای جدی برای عادیسازی با عربستان سعودی وجود ندارد که کاملاً از مسئله فلسطین عبور کند. تکرار مداوم این وعده ممکن است به روایتهای سیاسی کوتاهمدت کمک کند، اما واقعیت راهبردی خاورمیانه را تغییر نمیدهد.
در نقطهای، سیاستگذاران و مردم اسرائیل باید با یک واقعیت اساسی روبهرو شوند؛ عادیسازی با جهان عرب، بهویژه با عربستان سعودی، تقریباً بهطور قطعی نیازمند حرکت معنادار در مسیر فلسطین است؛ نه ژستهای نمادین، بلکه گامهای سیاسی اساسی.
تظاهر به خلاف این واقعیت ممکن است از نظر سیاسی راحت باشد، اما تنها شکاف میان انتظارات داخلی اسرائیل و واقعیتهای دیپلماتیک شکلدهنده منطقه را عمیقتر میکند.
