نشریه نیویورک تایمز مینویسد مسدود شدن تنگه هرمز، بهعنوان یکی از حیاتیترین گلوگاههای دریایی جهان، حجم صادرات تمامی کشورهای حوزه خلیج فارس را با ریزش مواجه کرده است؛ اما جهش بیسابقه قیمتها، پیامدهای مالی کاملاً متفاوت و حتی متناقضی را برای بازیگران نفتی رقم زده است.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، نشریه «نیویورکتایمز» در گزارشی تحلیلی، با تکیه بر آمارهای کلان صادرات دریایی و ارزیابی بازارهای بینالمللی، بررسی کرده است که چگونه وقوع جنگ میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران، جهان را در یکی از سهمگینترین بحرانهای انرژی تاریخ فرو برده و نقشه توزیع ثروت را در میان تولیدکنندگان بزرگ نفت دگرگون کرده است.
این نشریه مینویسد مسدود شدن تنگه هرمز، بهعنوان یکی از حیاتیترین گلوگاههای دریایی جهان، حجم صادرات تمامی کشورهای حوزه خلیج فارس را با ریزش مواجه کرده است؛ اما جهش بیسابقه قیمتها، پیامدهای مالی کاملاً متفاوت و حتی متناقضی را برای بازیگران نفتی رقم زده است.
بر اساس تحلیل نیویورکتایمز، بزرگترین برنده این شوک نفتی، ایالات متحده است؛ کشوری که بهعنوان بزرگترین تولیدکننده نفت و گاز جهان، نهتنها ضربه اقتصادی جنگ آغازشده توسط خود و اسرائیل را مهار کرده، بلکه با تزریق روزانه میلیونها بشکه نفت و سوخت به بازار، درآمدهای بادآوردهای بالغ بر ۵۰ میلیارد دلار به دست آورده است.
با این حال، تحلیلگران این نشریه تأکید میکنند که برخلاف دورههای گذشته، این ثروت افسانهای بهدلیل نبود شرکتهای نفتی دولتی در آمریکا، به رونق اقتصادی گسترده، اشتغالزایی یا افزایش حفاری چاههای نفت در ایالتهایی مانند تگزاس و نیومکزیکو منجر نخواهد شد؛ بلکه عمدتاً در قالب سود سهام و افزایش ارزش سهام، به جیب سرمایهگذاران والاستریت سرازیر میشود.
در همین حال، روسیه نیز از دیگر برندگان کلیدی این بحران معرفی شده است. به نوشته نیویورکتایمز، مسکو با وجود کاهش نسبی حجم صادرات، بهدلیل تصمیم ناگهانی واشنگتن در مارس ۲۰۲۶ برای رفع موقت تحریمهای نفتی روسیه و افزایش بهای نفت دریای بالتیک از ۴۱ دلار پیش از جنگ به نزدیکی ۱۲۰ دلار، موفق شده سود خالص خود را ۱۵ میلیارد دلار افزایش دهد؛ هرچند حملات اوکراین به زیرساختهای نفتی روسیه، تلاشهای این کشور برای بهرهبرداری کامل از این فرصت را تا حدی محدود کرده است.
در مقابل، این گزارش وضعیت اقتصادی کشورهای حوزه خلیج فارس را بحرانی و پیچیده توصیف کرده و آنها را به دو گروه متمایز تقسیم میکند: کشورهایی که از «خط لوله کمکی» برخوردارند و کشورهایی که «مسیر جایگزین» ندارند.
نیویورکتایمز گزارش میدهد عربستان سعودی و امارات متحده عربی، به لطف سرمایهگذاریهای پرهزینه و راهبردی سالهای گذشته در احداث خطوط لوله شرق به غرب و خط لوله ابوظبی که تنگه هرمز را دور میزنند، توانستهاند تا حد زیادی از این بحران عبور کنند. بر همین اساس، ریاض با وجود سقوط ۱۵۲ میلیون بشکهای حجم صادرات خود، بهدلیل فروش نفت با قیمتهای بالاتر، سود خالص خود را ۹.۲ میلیارد دلار افزایش داده است.
بر پایه این تحلیل، ایران نیز که کنترل دسترسی به تنگه هرمز را در اختیار داشته، تا اواسط آوریل وضعیت نسبتاً پایداری را تجربه کرده و با وجود کاهش ۴۳ میلیون بشکهای صادرات، ۲.۴ میلیارد دلار درآمد اضافی کسب کرده بود؛ اما اعمال محاصره دریایی ارتش آمریکا علیه کشتیهای وابسته به تهران، صادرات ایران را در ادامه بهشدت کاهش داد.
در نهایت، نیویورکتایمز بازیگرانی چون عراق، کویت و قطر را بازندگان اصلی این کارزار ژئوپلیتیکی معرفی میکند؛ کشورهایی که بهدلیل نداشتن مسیرهای جایگزین خط لوله، مستقیماً در تله انسداد تنگه هرمز گرفتار شدهاند. بر اساس این گزارش، عراق با ریزش سنگین ۲۴۶ میلیون بشکهای صادرات و زیان خالص ۱۵ میلیارد دلاری، کویت با کاهش ۸۴ میلیون بشکهای صادرات و زیان ۱۰ میلیارد دلاری، و قطر با افت ۱۵۰ میلیون بشکهای صادرات و زیان ۵.۸ میلیارد دلاری مواجه شدهاند.
نیویورکتایمز در پایان هشدار میدهد که اگرچه برخی مقامهای عربی رایزنیها برای ساخت خطوط لوله جدید را آغاز کردهاند، اما اجرای این پروژهها به میلیاردها دلار بودجه و سالها زمان نیاز دارد. این بدان معناست که بازندگان فعلی بحران، تا آیندهای نامعلوم، همچنان تحت تأثیر و وابسته به هر قدرتی خواهند بود که کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد.
