اگر تهران تصاویر خلبانِ اسیر را پخش کند، در آن صورت ترامب تحت فشارهای داخلی قرار خواهد گرفت تا عملیات نظامی را متوقف کند.
به گزارش جماران به نقل از الجزیره، «ما در جنگ هستیم»؛ این اولین پاسخ رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در یک مصاحبه تلفنی بود. او در این گفتوگو درباره این پرسش شد که آیا سقوط یک جنگنده آمریکایی در خاک ایران میتواند بر مذاکرات دیپلماتیک میان ایالات متحده و ایران اثر بگذارد یا نه. ترامپ در پاسخ گفت: «نه، اصلاً. نه، این جنگ است.»
پاسخ ترامپ چند برداشت متفاوت دارد. از یک سو، او ادامه مسیر مذاکرات را رد کرد؛ اما از سوی دیگر، بر تداوم مسیر جنگ تأکید کرد. با این حال، وضعیت مبهم موضع آمریکا همچنان ادامه دارد تا زمانی که سرنوشت یکی از دو خلبانی که دیروز جمعه در خاک ایران سقوط کردند مشخص شود: نیروهای ویژه آمریکا یکی از آنها را نجات دادند، اما جستوجو برای یافتن خلبان دوم همچنان ادامه دارد.
گمانهزنیها درباره سرنوشت این خلبان و اینکه وضعیت او چگونه میتواند بر روند جنگ اثر بگذارد، رو به افزایش است. روزنامه «تلگراف» بریتانیا در گزارشی اعلام کرده که سرنوشت خلبان مفقود میتواند آینده جنگ را بر اساس سه سناریو رقم بزند.
۱. اسیر شدن خلبان ممکن است به سمت آتشبس و کاهش تنش سوق دهد، زیرا فشارها برای پایان دادن به جنگ افزایش مییابد.
۲. اگر پیدا شدن او با وضعیت قتل تأیید شود، احتمالاً طرف آمریکایی برای انتقام یا برای کسب دستاوردهای بیشتر به سمت تشدید درگیریها میرود.
3. سختترین سناریو زمانی است که طرف ایرانی درباره وضعیت خلبان سکوت کند و طرف آمریکایی نتواند از سرنوشت او اطلاع پیدا کند.
همچنین گزارشها از اقداماتی برای بسیج محلی در ایران حکایت دارند؛ بهطوریکه برخی مقامها پاداشهایی را برای اسیر کردن یا کشتن نیروهای آمریکایی در نظر گرفتهاند. این امر در شرایطی صورت میگیرد که پیشتر آمادگی بومی و مردمی برای دفاع از سرزمین وجود داشته است.
مذاکرات تحت فشار
با وجود اینکه نیروهای آمریکایی توانستند یکی از خلبانان جنگندهی آمریکایی از نوع **F-15** را که در داخل ایران سرنگون شده بود نجات دهند، ابهام درباره سرنوشت خلبان دومِ مفقود باعث میشود گزینهی درنگ و تامل مطرح شود؛ یعنی تلاش برای ادامهی مذاکره تا زمانی که دستکم عملیات جستوجو ادامه دارد.
در گزارشی که روزنامهی «تلگراف» منتشر کرده، این روزنامه اعلام کرد سناریوی اسیر شدن خلبان میتواند باعث افزایش استفادهی تبلیغاتی از این موضوع شود؛ موضوعی که برای آمریکا زیانبار و برای ایران سودمند است. ایران ممکن است سناریوی **بحران گروگانهای آمریکایی در سال ۱۹۷۹** را دوباره اجرا کند؛ زمانی که گروگانهای آمریکایی به عنوان اهرم فشار سیاسی مورد استفاده قرار گرفتند.
اگر تهران تصاویر خلبانِ اسیر را پخش کند، در آن صورت ترامب تحت فشارهای داخلی قرار خواهد گرفت تا عملیات نظامی را متوقف کند و به سمت مذاکره برود؛ امری که میتواند به آتشبس با شرایطی کمتر مطلوب برای واشنگتن منجر شود.
انگیزه ای برای ادامه و انتقام
نجات یکی از خلبانها یک دستاورد بزرگ برای ایالات متحده محسوب میشود؛ امری که میتواند واشنگتن را به سمت تشدید عملیاتهای نظامیاش سوق دهد، بهویژه با توجه به اینکه رئیسجمهور آمریکا، ترامپ، در حال بررسی گزینهی «مداخلهی زمینی» است.
موفقیت عملیاتهای نجات در خاک ایران نیز میتواند برنامهریزان نظامی را به اقدام بیشتر تشویق کند. پس از سقوط جنگنده، پرواز بالگردهای «بلکهاوک» در ارتفاع پایین بر فراز مناطق کوهستانی دیده شد؛ همچنین هواپیماهای ترابری «سی-۱۳۰» و هواپیماهای شناسایی نیز مشاهده شدند.
اما روزنامه «تلگراف» معتقد است سناریوی کشته شدن خلبان دوم—در صورت رخ دادن، چه هنگام اسارت او و چه در جریان تلاش نافرجام برای نجات—میتواند به تشدیدی بزرگ منجر شود و شاید واشنگتن را به سمت مداخلهی زمینی سوق دهد.
در آن صورت، ترامپ تحت فشارهای شدید برای پاسخ قرار خواهد گرفت؛ بهویژه از سوی خانوادههای نظامیان و سیاستمداران. پاسخ ممکن است از ضربات هوایی فراتر رود و به عملیاتهای میدانی داخل ایران گسترش یابد.
در همین حال، جمهوری اسلامی ایران تأکید میکند در برابر هرگونه تهاجم زمینی آماده است، هرچند توان نظامیاش آسیب دیده باشد؛ و از دشواریهای جغرافیایی خود که محیط مناسبی برای «جنگ فرسایشی» فراهم میکند، بهره خواهد برد.
برگه برنده مذاکره
اما ایران همچنین میتواند خلبان را بهعنوان یک «برگه مذاکره» نگه دارد، بدون اینکه وضعیت او را اعلام کند؛ چه در زمان اسارت یا چه در صورت کشته شدن. هدف از این کار میتواند کسب دستاوردهای گستردهتر باشد، مانند توقف درگیریها (آتشبس)، کنترل بر کشتیرانی در تنگه هرمز، اعمال محدودیت بر عملیاتهای نظامی آمریکا و شاید نیز کاهش تحریمهایی که علیه ایران اعمال شده است.
در این حالت، ترامپ—طبق گزارش «تلگراف»—باید میان پاسخ به مطالب ایران یا پذیرش هزینه ادامه بحران در داخل کشور توازن برقرار کند. پیش از این حادثه، ایالات متحده بود که ریتم جنگ و مسیر آن را تعیین میکرد؛ اما اکنون سرنوشت خلبان مفقود عامل تعیینکنندهای است که میتواند جهت درگیری را مشخص کند: یا به سمت کاهش تنشها حرکت کند یا به سمت تشدید.
