روزنامه نیویورک‌تایمز به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد ارتش ایالات متحده در حال آماده‌سازی گزینه‌هایی برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران است؛ این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، همچنان درباره آغاز دور تازه‌ای از جنگ موضعی دوگانه دارد و تاکنون از صدور فرمان حملات گسترده خودداری کرده است.
به گزارش جماران، براساس این گزارش، پنتاگون به دستور ترامپ طرح‌هایی برای حمله به زرادخانه موشکی و پهپادی ایران، تأسیسات انرژی و دیگر اهداف نظامی تدوین کرده و همزمان در حال افزایش حضور نظامی خود در خاورمیانه است. انتظار می‌رود به‌زودی سه ناو هواپیمابر آمریکایی به‌طور همزمان در منطقه حضور داشته باشند؛ اقدامی که نشان‌دهنده تمرکز حجم قابل‌توجهی از توان نظامی آمریکا در خاورمیانه است.
با وجود این آماده‌سازی‌ها، ترامپ بارها از تصمیم برای ازسرگیری عملیات نظامی سنگین علیه ایران عقب‌نشینی کرده است. همچنین، با وجود افزایش حملات منتسب به ایران علیه نفتکش‌ها، واکنش نظامی واشنگتن در هفته‌های اخیر محدودتر شده است.
رئیس‌جمهور آمریکا روز پنجشنبه در پیامی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در سوم نوامبر، حمله‌ای علیه ایران انجام نخواهد داد. ترامپ همچنین مدعی شد تهران و واشنگتن در حال انجام «گفت‌وگوهای سازنده» هستند.
پنج طرح حمله به ایران و انصارالله؛ مخالفت ترامپ با گزینه‌های نظامی
به گفته مقام‌های آمریکایی، تیم امنیت ملی ترامپ و پنتاگون طی ماه‌های اخیر پنج پیشنهاد برای اجرای عملیات نظامی گسترده علیه ایران یا انصارالله یمن، که در این گزارش گروهی مورد حمایت تهران توصیف شده است، به رئیس‌جمهور ارائه کرده‌اند، اما ترامپ هر پنج طرح را رد کرده است.
با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا بار دیگر دستور داده گزینه‌های حمله آماده شوند. مقام‌های ارشد امنیت ملی ایالات متحده به ریاست جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، جمعه گذشته در نشستی در کمپ دیوید درباره طرح‌های جدید گفت‌وگو کرده‌اند.
به گفته افراد مطلع از این پیشنهادها، محور اصلی گزینه‌های مطرح‌شده، اجرای یک عملیات نظامی کوتاه‌مدت اما شدید است که حدود سه روز به طول خواهد انجامید.
هدف اصلی این عملیات، زرادخانه موشکی و پهپادی ایران خواهد بود؛ توانمندی‌هایی که به نوشته نیویورک‌تایمز، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بخش قابل‌توجهی از آن‌ها را پس از مراحل اولیه جنگ بازسازی کرده است.
تأسیسات انرژی ایران، مراکز فرماندهی و مقرهای سپاه پاسداران نیز در فهرست دیگر اهداف احتمالی این عملیات قرار دارند.
پیش از انتشار گزارش نیویورک‌تایمز، پایگاه خبری آکسیوس نیز از بررسی طرح‌های تازه برای اقدام نظامی علیه ایران خبر داده بود.
ادامه مذاکرات ایران و آمریکا در سایه اختلافات هسته‌ای
مقام‌های آمریکایی از ارزیابی ترامپ درباره پیشرفت در تلاش‌های دیپلماتیک حمایت کرده‌اند. مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا همچنان با میانجی‌گری طرف‌های واسطه ادامه دارد، اما اختلافات بر سر برنامه هسته‌ای ایران مانع دستیابی به توافق شده است.
براساس این گزارش، واشنگتن خواستار آن است که ابتدا درباره برنامه و اهداف هسته‌ای ایران توافق حاصل شود، در حالی که مذاکره‌کنندگان ایرانی اصرار دارند موضوع هسته‌ای در آخرین مرحله مذاکرات مورد بررسی قرار گیرد.
این اختلاف در شرایطی ادامه دارد که برخی اعضای حلقه نزدیک ترامپ درباره میزان اثربخشی اقدام نظامی در تغییر محاسبات و برنامه‌های تهران تردید دارند.
گروهی از مقام‌های آمریکایی معتقدند سیاست فشار اقتصادی دولت ترامپ در حال نتیجه دادن است و واشنگتن باید فرصت بیشتری به این روند بدهد تا ایران به ارائه امتیازهای معنادار ترغیب شود.
حتی پیش از اعلام ترامپ مبنی بر خودداری از حمله تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، برخی مقام‌های این کشور پیش‌بینی کرده بودند رئیس‌جمهور تصمیم نهایی خود درباره عملیات نظامی را به پس از انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در هفته بعد موکول کند.
با وجود این، فرماندهان نظامی آمریکا آمادگی دارند در صورت تغییر موضع ترامپ، عملیات گسترده‌تری را در روزهای آینده آغاز کنند.
افزایش توان موشکی ایران و فشار بر سامانه‌های دفاعی آمریکا
نیویورک‌تایمز در بخش دیگری از گزارش خود به تغییر شرایط نظامی در ماه‌های اخیر پرداخته و نوشته است که ایران با بهبود تاکتیک‌های نظامی خود به رقیبی دشوارتر برای نیروهای آمریکایی تبدیل شده است.
به گفته مقام‌های آمریکایی، مقابله با حملات موشکی ایران اکنون به تعداد بیشتری موشک رهگیر در مقایسه با مراحل ابتدایی جنگ نیاز دارد؛ موضوعی که فشار مضاعفی بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا وارد کرده است.
براساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی افراد مطلع از گزارش‌های اطلاعاتی، ایران همچنین با دسترسی به تصاویر ماهواره‌ای شرکت‌های چینی توانسته است پایگاه‌های نظامی آمریکا را با دقت بیشتری هدف قرار دهد.
در مراحل ابتدایی جنگ، ارتش آمریکا معمولاً برای مقابله با هر موشک ورودی ایران دو موشک رهگیر شلیک می‌کرد و تمرکز خود را بر خطرناک‌ترین موج‌های حمله قرار می‌داد.
اما مقام‌های آمریکایی اکنون معتقدند بهبود تاکتیک‌ها و دقت هدف‌گیری ایران، آمریکا و شرکای منطقه‌ای آن را ناچار کرده است برای مقابله با موج حملات علیه پایگاه‌های نظامی، تعداد بیشتری موشک رهگیر به کار بگیرند.
فرماندهان آمریکایی همچنین درباره دشوارتر شدن دفاع از پایگاه‌های محل استقرار نیروهای ایالات متحده و احتمال حمله به تأسیسات انرژی و دیگر زیرساخت‌های غیرنظامی منطقه ابراز نگرانی کرده‌اند.
با وجود کاهش ذخایر تسلیحاتی در جریان جنگ، فرماندهان نظامی آمریکا تأکید دارند که این کشور همچنان ذخایری از موشک‌های رهگیر در اختیار دارد.
حملات به نفتکش‌ها؛ تردید ترامپ درباره واکنش نظامی گسترده
به نوشته نیویورک‌تایمز، از ماه سپتامبر که آخرین تبادل قابل‌توجه حملات تلافی‌جویانه میان طرفین رخ داد، دست‌کم ۱۳ حمله منتسب به ایران علیه کشتی‌ها ثبت شده است.
این آمار براساس داده‌های یک گروه نظارتی وابسته به نیروی دریایی بریتانیا تهیه شده، در حالی که به گفته افراد مطلع از گزارش‌های اطلاعاتی، تعداد واقعی حملات ممکن است بیشتر و نزدیک به ۲۰ مورد باشد.
با وجود این حملات، هیچ‌یک تاکنون پاسخ نظامی عمده‌ای از سوی آمریکا در پی نداشته است.
این وضعیت با عملکرد ارتش آمریکا در طول تابستان تفاوت دارد؛ دوره‌ای که واشنگتن به‌طور منظم در واکنش به حملات علیه کشتیرانی بین‌المللی، عملیات تلافی‌جویانه انجام می‌داد.
به ارزیابی مقام‌های آمریکایی، محدودتر شدن واکنش‌های نظامی واشنگتن در هفته‌های اخیر، نشانه تردید ترامپ برای ازسرگیری کامل جنگ است.
در همین حال، اگرچه صادرات نفت از خاورمیانه افزایش یافته، تداوم حملات به کشتی‌ها نگرانی‌هایی درباره امنیت کشتیرانی، آینده محموله‌های انرژی و انتقال آن‌ها ایجاد کرده است.
تردید درباره ادعای ترامپ پیرامون عبور نفت ایران از تنگه هرمز
ترامپ روز پنجشنبه در پیام خود در شبکه‌های اجتماعی مدعی شد هیچ‌یک از نفت عبوری از تنگه هرمز متعلق به ایران نیست.
با این حال، نیویورک‌تایمز به نقل از افراد مطلع از گزارش‌های اطلاعاتی آمریکا نوشته است که این ادعا محل تردید است.
براساس این گزارش، ایران به برخی کشتی‌ها که هزینه‌هایی به تهران پرداخت کرده‌اند یا احتمالاً حامل بخشی از نفت ایران هستند، اجازه عبور از تنگه هرمز می‌دهد.
مقام‌های فعلی و پیشین آمریکایی همچنین از فعالیت ناوگان اختصاصی نفتکش‌های موسوم به «ناوگان سایه» ایران خبر داده‌اند.
در این گزارش ادعا شده است شرکت‌های چینی برای عبور از تنگه هرمز مبالغی به ایران پرداخت کرده‌اند و تهران نیز مدت‌هاست برای دور زدن تحریم‌ها، نفت خود را به‌صورت مخفیانه با نفت عراق مخلوط می‌کند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز روز پنجشنبه ۱۷ کشتی را تحریم کرد که به ادعای این وزارتخانه، بخشی از ناوگان سایه ایران بوده و در فعالیت‌های مرتبط با انتقال غیرقانونی نفت مشارکت داشته‌اند.
در همین حال، آمریکا همچنان به رهگیری و سرنگونی پهپادها و موشک‌های کروز ایران ادامه داده، اما تاکنون ناوگان نفتکش‌های تاریک ایران را هدف حمله قرار نداده و حملات تلافی‌جویانه‌ای نیز در داخل خاک ایران انجام نداده است.
استقرار سه ناو هواپیمابر آمریکایی در خاورمیانه؛ نخستین‌بار از سال ۲۰۰۳
بخش دیگری از گزارش نیویورک‌تایمز به افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه اختصاص دارد.
گروه رزمی ناو هواپیمابر تئودور روزولت هفته گذشته بندر سن‌دیگو را ترک کرده و انتظار می‌رود حداکثر تا اواخر اکتبر به ناوهای هواپیمابر جورج اچ. دبلیو. بوش و جورج واشنگتن در منطقه بپیوندد.
هر گروه رزمی ناو هواپیمابر شامل مجموعه‌ای از کشتی‌های جنگی و تجهیزات پشتیبانی است که توانایی حمل بالگردهای تهاجمی و نیروهای تفنگدار دریایی را نیز دارند.
در صورت حضور همزمان این سه ناو، برای نخستین‌بار از سال ۲۰۰۳ سه ناو هواپیمابر آمریکایی به‌طور همزمان در خاورمیانه مستقر خواهند شد.
براساس برنامه‌ریزی‌های مطرح‌شده، تا پایان ماه بیش از ۲۰ هزار ملوان و تفنگدار دریایی در دریا مستقر خواهند بود و صدها فروند هواپیما نیز در اختیار این نیروها قرار خواهد گرفت.
با این حال، حضور همزمان این حجم از نیروهای نظامی موقتی خواهد بود. انتظار می‌رود ناو جورج واشنگتن اندکی پس از رسیدن ناو روزولت، به پایگاه خود در ژاپن بازگردد و روزولت جایگزین آن شود.
نگرانی پنتاگون از کاهش ذخایر مهمات و پیامدهای جنگ جدید
با وجود افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه، صدور فرمان حملات جدید علیه ایران حتی پس از انتخابات نیز قطعی نیست.
مقام‌های ارشد آمریکایی نگران‌اند که تداوم استفاده گسترده از تسلیحات دفاعی، ذخایر جهانی این تجهیزات را که برای محافظت از پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه به کار می‌روند، بیش از پیش کاهش دهد.
این مسئله می‌تواند توانایی نیروهای آمریکایی برای رهگیری حملات موشکی و پهپادی ایران را تضعیف کند.
در مقابل، گروهی دیگر از مقام‌های فعلی و پیشین آمریکا که از ازسرگیری عملیات نظامی حمایت می‌کنند، معتقدند اقتصاد ایران همچنان در حال تضعیف است و اجرای یک موج حمله کوتاه‌مدت و شدید می‌تواند فشار بر تهران را افزایش دهد.
به ارزیابی این گروه، چنین عملیاتی به‌ویژه در صورتی می‌تواند مشکلات ایران را تشدید کند که توانایی تهران برای کنترل تنگه هرمز را مختل سازد.
با این حال، حتی در میان نزدیکان ترامپ نیز تردیدهایی درباره توانایی اقدام نظامی برای تغییر محاسبات تهران وجود دارد و بخشی از مقام‌های آمریکایی ترجیح می‌دهند سیاست فشار اقتصادی با فرصت بیشتری دنبال شود.
جمع‌بندی
گزارش نیویورک‌تایمز تصویری از دو مسیر همزمان در سیاست واشنگتن ارائه می‌دهد؛ از یک سو، پنتاگون با تدوین طرح حمله سه‌روزه، افزایش توان نظامی و استقرار ناوهای هواپیمابر برای احتمال ازسرگیری جنگ آماده می‌شود و از سوی دیگر، ترامپ همچنان میان ادامه مذاکرات، فشار اقتصادی و اقدام نظامی مردد است. بهبود توان موشکی و تاکتیک‌های ایران، فشار بر ذخایر رهگیرهای آمریکایی و نگرانی از پیامدهای گسترش جنگ نیز به عوامل مؤثر در تصمیم‌گیری واشنگتن تبدیل شده‌اند.
