اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه گفت: اکنون میتوانیم ادعا کنیم که مذاکرات ایران و عمان به مرحله نهایی رسیده است. احتمالاً ظرف روزهای آینده، تفاهم ایران و عمان برای تعیین یک مسیر موقت امن در تنگه هرمز نزد سازمان بینالمللی دریانوردی ثبت خواهد شد. البته امیدوارم که باز هم برخی طرفهای بدسگال در این روند مداخله نکنند و اجازه دهند این روند به شیوهای معقول و منطقی پیش برود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به ایرنا با تأکید بر روابط خوب و حسنه جمهوری اسلامی ایران و چین، گفت: تماسها میان دو کشور در سطوح مختلف بهصورت مستمر برقرار است و ایران از فرصتهای پیشرو از جمله اجلاس بریکس برای تداوم رایزنی با چین و دیگر کشورهای دوست استفاده خواهد کرد.
به گزارش جماران، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه ۱۶ شهریور در نشست هفتگی با اصحاب رسانه به بیان مهمترین تصمیمات، اقدامات و رویکرد وزارت امور خارجه پرداخت.
جنگ اقتصادی آمریکا علیه کل جامعه جهانی و تجارت آزاد است
سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری خود با اصحاب رسانه گفت: هفته گذشته شاهد تحولات زیادی هم در سطح کشورمان و هم در سطح منطقه بودیم. مهمترین اتفاق، حمله تجاوزکارانه آمریکا به سیریک و شهادت جمعی از فرزندان این آبوخاک، از جمله کودک شهید امیرعلی کریمی بود. جا دارد به خانوادههای محترم این شهدا و کل مردم ایران تسلیت عرض کنم و بار دیگر به یاد داشته باشیم که نمود واقعی نگاه آمریکا به ما و جنایتهای آن، بخشی از آن، همین تجاوز نظامی بود که هفته گذشته اتفاق افتاد. مراسم جشن و سرور هموطنان در کوهستک سیریک مورد حمله قرار گرفت.
وی ادامه داد: تسلیت دیگر هم عرض میکنم به هموطنان عزیزمان در استانهای کردستان و همدان به خاطر حادثه دلخراش تصادف کامیون که منجر به جانباختن جمعی از هممیهنانمان شد. به خانوادههای آنان تسلیت عرض میکنم و از مدیریت خوب مقامهای استانی در سنندج و استان کردستان تشکر میکنم.
بقائی افزود: منطقه ما در وضعیت بسیار متلاطمی قرار دارد. از یک سو، طی شش ماه گذشته با تجاوز نظامی مستمر آمریکا علیه کشورمان مواجه بودهایم؛ تجاوز نظامی که از ۹ اسفند آغاز شد و با همدستی رژیم صهیونیستی تا به امروز به انحای مختلف، از جمله محاصره دریایی و جنگ اقتصادی، ادامه پیدا کرده است. جنگ اقتصادی آمریکا موج جدیدی از اقدامات قهرآمیز و غیرقانونی این کشور است که فقط علیه یک کشور، یعنی ایران، نیست؛ بلکه علیه کل جامعه جهانی، علیه اصول منشور ملل متحد، علیه حاکمیت کشورها و علیه تجارت آزاد است.
جنایات رژیم صهیونیستی در فلسطین هیچگاه از تاریخ بشریت پاک نخواهد شد
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه این نشست خبری با اشاره به تداوم حملات رژیم اسرائیل به نوار غزه گفت: جنایات رژیم صهیونیستی در فلسطین و لبنان همچنان بهشدت ادامه دارد. نسلکشی فلسطینیان در غزه و کرانه باختری بدون هیچ وقفهای تداوم دارد. در همین چند روز اخیر شاهد ادامه کشتار فلسطینیان بودیم؛ از جمله کودکان و دختران معصوم فلسطینی. یوسف عقیله نیز در حالی که در نخستین روز سال تحصیلی از مدرسه بازمیگشت، قربانی جنایت جنگی رژیم صهیونیستی شد.
وی افزود: اکنون نیز شاهد بیرون کشیدن تعداد زیادی از پیکرهای شهدای فلسطینی از زیر آوار هستیم؛ شهدایی که در جریان نسلکشی دو سال و نیم اخیر به شهادت رسیدهاند. تنها در یک مورد، پیکر حدود ۱۰۰ فلسطینی از زیر آوار بیرون کشیده شد که در میان آنها ۷۰ کودک بودند.
بقائی با تاکید بر اینکه جامعه جهانی باید متوجه باشد که ما صرفاً درباره اعداد و آمار صحبت نمیکنیم؛ خاطرنشان کرد: هر یک از این قربانیان، انسانی بودند مانند همه انسانهای دیگر، با زندگی، خانواده و آرزوهای خود. لکه ننگی که بر اثر نقضهای فاحش حقوق بشر و جنایاتی که در فلسطین رخ داده است، بر تاریخ بشریت باقی مانده، هیچگاه از دامان تمدن انسانی پاک نخواهد شد.
از فرصت بریکس برای تداوم رایزنی با چین و دیگر دوستان استفاده میکنیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش ایرنا که «در جریان حضور رئیسجمهور و هیات دیپلماتیک ایران در اجلاس سران شانگهای، عدم دیدار دوجانبه میان روسای جمهور ایران و چین حاشیههایی را به دنبال داشت. با توجه به حضور وزیر خارجه در هیئت همراه، پاسخ وزارت خارجه به بخشی از افکار عمومی که این پرسش را مطرح کردند، چیست؟» گفت: اجلاس شانگهای اجلاس بسیار مهمی بود و سران کشورهای عضو این پیمان در آن شرکت داشتند. رئیسجمهور ما با تعداد قابل توجهی از همتایان خود از تاجیکستان، قرقیزستان، پاکستان، روسیه و جمهوری آذربایجان دیدار کرد. دیدارهای خوبی برگزار شد و با نخستوزیر چین نیز دیداری انجام شد. این دیدار کوتاه بود، اما به هر حال در همان دیدار کوتاه، موضوعات مهمی مورد تبادل نظر قرار گرفت.
وی ادامه داد: این نشستها نوعاً نشستهایی هستند که در یک بازه زمانی کوتاه برگزار میشوند و طبیعی است که گاهی امکان برگزاری نشستهای طولانیمدت با همه سران و مقاماتی که در آن رویداد شرکت میکنند، وجود نداشته باشد.
بقائی خاطرنشان کرد: ما با چین رابطه بسیار خوب و حسنهای داریم و تماسها در سطوح مختلف به صورت مستمر برقرار است. فکر میکنم روز شنبه، اجلاس بریکس برگزار خواهد شد و باز هم فرصتی برای گفتوگو میان جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهایی که در بریکس عضویت دارند، فراهم خواهد بود. اعضای شانگهای و بریکس در بسیاری موارد مشترک است؛ کشورهایی که در شانگهای حضور دارند، در بریکس نیز عضویت دارند. بنابراین، اینکه در یک نشست، یک جلسه برگزار نشده باشد، فکر نمیکنم امر تعیینکننده و مهمی باشد. حتماً از فرصتهای متعددی که وجود دارد برای تداوم تماس با چین و سایر دوستانمان استفاده خواهیم کرد.
چابهار موضوعی مهم برای ایران و هند است/ رابطه تهران-دهلی در حال توسعه است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش درباره مباحث مطرحشده در دیدار روسای جمهور ایران و هند و وضعیت روابط دو کشور در آستانه سفر رئیس جمهور به اجلاس بریکس، گفت: یکی از دیدارهایی که در بیشکک انجام شد، دیدار با نخستوزیر هند بود. رابطه ما با هند، رابطهای طولانی، تاریخی و تمدنی است و ما ارزش زیادی برای این روابط قائلیم.
وی افزود: هند هم در سازمان همکاری شانگهای عضویت دارد و هم در بریکس، و یکی از کشورهایی است که ما روابط خوبی در حوزههای مختلف تجاری و اقتصادی با آن داریم. موضوعاتی که معمولاً در رایزنیهای میان ایران و هند مطرح میشود، از جمله موضوع چابهار، برای هر دو کشور مهم است. حتماً از فرصت نشست بریکس نیز برای ادامه گفتوگوها و رایزنیها با هند در حوزههایی که مورد علاقه دو کشور است، استفاده خواهیم کرد. رابطه ما با هند، رابطهای در حال توسعه و بسیار خوب است.
مذاکره نه مطلقا خوب است نه بد؛ ابزاری برای تأمین منافع و امنیت ملی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تغییر رویکرد ایران در حوزه مذاکره و دیپلماسی پس از خروج آمریکا از تفاهمنامه اسلامآباد، گفت: مذاکره مطلقاً نه بد است و نه خوب، بلکه ابزاری برای پیشبرد منافع کشور و تأمین منافع و امنیت ملی است. دیپلماسی، همانگونه که در شش ماه گذشته نشان داده، همراه و هماهنگ با سایر ارکان نظام، پشتیبان نیروهای مسلح و همدل و همصدا با ملت بزرگ ایران، در مسیر صیانت از منافع ملی گام برداشته است.
وی ادامه داد: در ادامه مسیر نیز وزارت امور خارجه تابع تصمیمهایی خواهد بود که در مراجع ذیربط، از جمله شورای عالی امنیت ملی، اتخاذ میشود و قطعاً در این مسیر با تمام توان تلاش خواهیم کرد.
رفتار گروسی یادآور داستان خان مغول است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آمریکا به همراه سه کشور اروپایی، فرانسه، انگلیس و آلمان، در تلاش هستند قطعنامهای را در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تصویب برسانند که پرونده هستهای ایران را به شورای امنیت ارجاع دهند. پیام ایران به این کشورها و پاسخ ایران در صورت تصویب این قطعنامه چه خواهد بود؟» گفت: پیشنویس این قطعنامه بر اساس گزارشی است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مدیرکل آژانس منتشر کردهاند. ما قبلاً هم با این الگو و این روند مواجه بودهایم. من گاهی وقتها تصور میکنم نحوه رفتار آژانس و شخص مدیرکل، یادآور داستان حکیم عضدالدین ایجی و خان مغول است؛ هر جا که در حوزههای دیگر کم میآورند، سراغ آژانس و شخص مدیرکل میروند یا بالعکس، خود مدیرکل در واقع خودش را عرضه میکند تا طرفهای اروپایی و آمریکا از آن برای اعمال فشار سیاسی علیه ایران سوءاستفاده کنند.
وی ادامه داد: این اقدام از چند جهت بیمعناست. از لحاظ حقوقی، اینها مدعی بودند که آنچه موسوم به «اسنپبک» شد، قطعنامههای شورای امنیت را احیا کرده است. اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا برای اینکه مجدداً موضوع هستهای ایران را در شورای امنیت سازمان ملل مطرح کنند، نقض همان ادعایی است که داشتند و اثبات درستی موضع ایران، چین و روسیه است که اسنپبک را اساساً غیرقانونی و غیرقابل اعمال میدانستیم.
بقائی خاطرنشان کرد: دوم اینکه سه کشور اروپایی خودشان را بیاعتبار میکنند. سه کشور اروپایی قبلاً این مسیر را رفتهاند و دیدهاند که چه پاداشی از طرف آمریکا گرفتهاند؛ تحقیر شدند، به حاشیه رانده شدند و در عین حال موجب پیچیدهتر شدن موضوعات مرتبط با پرونده هستهای ایران شدند. سوم اینکه خواسته اینها بسیار نامعقول است. از یک طرف، آمریکا و رژیم صهیونیستی بانی و باعث این وضعیت هستند. دلیل اینکه آژانس نمیتواند دسترسی داشته باشد به مراکز و تأسیسات هستهای ایران، جنایتی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی با حمله به تأسیسات هستهای ایران مرتکب شدند. خودشان این مسیر را مسدود کردند و الان ایران را به خاطر عدم امکان دسترسی آژانس به تأسیسات هستهای ایران شماتت میکنند. این نقض غرض است.
وی ادامه داد: اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا قطعاً نشانه بدنیتی است و نشان میدهد که به دنبال تشدید اوضاع هستند. حتماً جمهوری اسلامی ایران در قبال هر اقدام نسنجیدهای از طرف سه کشور اروپایی و آمریکا، تدابیر لازم را خواهد اندیشید. ما بارها به سه کشور اروپایی توصیه کردهایم که از این حکمت ایرانی واقعاً درس بگیرند: «آزموده را آزمودن خطاست.»
کشورهای منطقه مراقب جریتر شدن دشمن اصلی صلح و امنیت باشند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «تهدیدهای مقامهای رژیم صهیونیستی علیه کشورهای منطقه و ادبیات خصمانه آنها» گفت: رژیم صهیونیستی سودای تسلط بر کل منطقه و تحقیر و تخفیف همه کشورهای منطقه را در سر دارد. اینکه مقامهای این رژیم با صراحت کشورهای منطقه را تهدید میکنند، پیش از این نیز سابقه داشته است. آنها قبلاً از رویای «اسرائیل بزرگ» سخن گفته و ترکیه را نیز به شکلهای مختلف مورد تهدید و تعرض قرار دادهاند.
وی ادامه داد: این رویکرد نشاندهنده خوی و نگاه توسعهطلبانه رژیم صهیونیستی است و همه این موارد باید برای کشورهای منطقه زنگ هشدار باشد تا دشمن واقعی صلح و امنیت منطقه را بشناسند. کشورهای منطقه باید مراقب باشند که مشغول شدن به موضوعات دیگر، دشمن اصلی و خطر واقعی برای صلح و امنیت منطقه را جریتر نکند.
اقدامات جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز کاملاً دفاعی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در روزهای اخیر شاهد تشدید آنچه برخی جنگ نفتکشها در تنگه هرمز مینامند، بودهایم. آقای وزیر نیز در همین روزها رایزنیهای دیپلماتیکی با همتایان خود در منطقه داشتند. میخواستم بدانم آثار تشدید این جنگ چه خواهد بود و آیا رایزنیهایی برای کاهش تنش در این حوزه صورت گرفته و نتیجه داده است؟» گفت: «جنگ نفتکشها» شاید اصطلاح رسایی برای اشاره به آنچه ما در منطقه شاهدش هستیم، نباشد. صورت مسئله را همیشه در ذهن داشته باشیم. از ۹ اسفند، ما با تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه شدیم و از همان زمان، تنگه هرمز و خلیج فارس ناامن شد؛ نه به دلیل اقدام ایران، بلکه به دلیل اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی و این وضعیت تا به امروز به شکلهای مختلف ادامه پیدا کرده است، از جمله از طریق محاصره دریایی.
وی ادامه داد: باز در نظر داشته باشیم که حمله به کشتیها، چه در منطقه ما و چه در دریای آزاد، توسط آمریکا شروع شد. در همین چند روز اخیر، آنچه اتفاق افتاد، مطمئن باشید که از حیث تدابیر دفاعی جمهوری اسلامی ایران علیه ناوهای جنگی آمریکا، یک تحول تعیینکننده بود. این موضوع بهانهای شد برای حمله آمریکا به شناورهای تجاری ایران.
بقائی افزود: حمله به شناورهای تجاری، اقدامی خلاف حقوق بینالملل و اقدامی تروریستی است. اینکه وزیر دفاع آمریکا، وزیر جنگ آمریکا، به این اقدام افتخار میکند، در واقع اعتراف به ارتکاب یک جنایت جنگی علیه کشتیهای تجاری است. مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد، یعنی جنگ اقتصادی و تحریم دریایی علیه ایران، این امر به منزله تداوم تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران خواهد بود و هم از حیث حقوقی و هم از حیث عملیاتی، ایران را مجاز میکند برای دفاع از خودش تدابیر لازم را اتخاذ کند. بنابراین، اقدامات ایران کاملاً دفاعی است و در برابر تداوم تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی انجام میشود.
روایت آمریکا درباره حمله به ناوهایش مطلقاً نادرست است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آمریکا اعلام کرده است که ایران به دو ناو آمریکایی موشک شلیک کرده و حمله به نفتکشهای ایرانی در پاسخ به آن بوده است. آیا تهران این روایت را تأیید میکند؟ همچنین وزیر جنگ آمریکا ایران را تهدید کرده است که در صورت حمله به ناوهای آمریکایی، نفتکشهای ایرانی بیشتری را هدف قرار خواهد داد. پاسخ ایران چیست؟» گفت» برای کشوری که خودش را بزرگترین ابرقدرت تاریخ لقب داده است، اینکه متوسل به چنین تهدیدهایی شود و برای حمله به کشتیهای تجاری در تلافی آن چیزی که خودشان اعتراف کردهاند، یعنی حمله ایران به ناو نظامیشان، اقدام کند، واقعاً هیچ افتخاری ندارد.
وی ادامه داد: اینکه چنین قدرتی برای فشار وارد کردن بر جمهوری اسلامی ایران متوسل به حمله به غیرنظامیان و کشتار کودکان در جشن عروسی شود، هیچ افتخاری ندارد. روایت آنها مطلقاً نادرست است. جمهوری اسلامی ایران در موضع دفاع از خودش قرار دارد؛ به دلیل ادامه محاصره دریایی و تداوم جنگ اقتصادی. در این شرایط، اقدامی که ایران انجام داد و ضربات دفاعی را علیه پایگاههای نظامی آمریکاییها و یا ناو نظامی آنها وارد کرد، قطعاً در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع است؛ حقی که در ماده ۵۱ منشور ملل متحد نیز بهخوبی متبلور شده و به رسمیت شناخته شده است.
«توپ در زمین آمریکاست»؛ واشنگتن آغازکننده تجاوز و نقض تفاهم بود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «گزارشها درباره گمانه زنی برخی رسانه ها درباره تلاش کاخ سفید برای شکل دادن به توافق جدید با ایران درباره تنگه هرمز و برنامه هستهای» گفت: موضع ما روشن است. در رابطه با مباحث مرتبط با امنیت منطقه و تنگه هرمز، آمریکا ناامنی را بر منطقه تحمیل کرده و خود این کشور باید برای رفع آن اقدام کند. این امر از طریق توقف همه اقدامات تجاوزکارانه و مداخلهجویانه، تحریمهای اقتصادی و محاصره دریایی امکانپذیر است.
بقائی افزود: موضع ما از ابتدای ورود به روند دیپلماتیک روشن بوده است. زمانی که در ۲۸ خردادماه به تفاهم رسیدیم، خیلی سریع و شفاف آنچه را مدنظر داشتیم در آن یادداشت تفاهم درج کردیم. مشکل از طرف آمریکایی است که تنها ۲۲ یا ۲۳ روز پس از امضای تفاهم، همه تعهدات خود را نقض کرد. بنابراین، اگر بخواهیم از همان اصطلاح مرسوم دیپلماتیک استفاده کنیم، مدتهاست که توپ در زمین آمریکاست؛ چرا که آنها هم آغازکننده تجاوز نظامی بودند و هم نقض تفاهمی را که خودشان امضا کرده بودند، آغاز کردند.
با تداوم تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، نمیتوان از امنیت تنگه هرمز سخن گفت
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا جمهوری اسلامی ایران واقعاً قصد دارد مانع تردد کشتیهای آمریکایی در تنگه هرمز شود یا هدف تهران صرفاً اعمال فشار بر ایالات متحده آمریکا است؟» گفت: ناامن شدن تنگه هرمز نتیجه قهری اقدامات آمریکاست. مگر پیش از ۹ اسفند و قبل از شروع تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تنگه هرمز دچار مشکلی بود؟ اینکه روایت وارونهای تولید میکنند و ایران را به عنوان عامل مشکل در ایمنی و امنیت تنگه هرمز معرفی میکنند، یک دروغ آشکار است.
بقائی افزود: تنگه هرمز به دلیل اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به ایران و همچنین به دلیل سوءاستفاده از قلمرو کشورهای واقع در کرانه جنوبی خلیج فارس، دچار مشکل شد و مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد، اساساً نمیتوان از امن شدن تنگه هرمز صحبت کرد. مشکل از اقدامات ایران نیست؛ مشکل از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است که کماکان ادامه دارد؛ به شکل محاصره دریایی، به شکل جنگ اقتصادی و به شکل تعرض به شناورهای تجاری ایران.
بیاعتنایی آمریکا به حاکمیت دولتها و مرزهای جغرافیایی پدیدهای جدید است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «اظهارات جنجالی اخیر رئیسجمهور آمریکا» گفت: این یک مسئله بینالمللی است و همه دنیا با چنین وضعیت نامتعارفی روبهرو هستند. اینکه هیئت حاکمه یک کشور به هیچیک از اصول و مبانی بینالمللی، بهویژه اصل حاکمیت دولتها و احترام به مرزهای جغرافیایی، پایبند نباشد، پدیدهای جدید در عرصه بینالمللی است.
وی افزود: این وضعیت نشان میدهد برخی رفتارهایی که از طرف آمریکایی شاهد هستیم و متأسفانه در سطح رسانهها و افکار عمومی نیز بهسادگی از کنار آنها عبور میشود، در واقع بخشی از عادت و طبیعت هیئت حاکمه فعلی آمریکا است؛ آنها تلاش میکنند از این طریق بهطور مستمر خود را در سطح رسانهها مطرح نگه دارند. این رفتارها بخشی از جنگ و نزاع شناختی است که طرف آمریکایی برای کل دنیا ایجاد کرده است.
هر آمریکایی سلیمالعقلی از نامگذاری یک تجاوز نظامی به عنوان «خشم» شرم میکند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «گزارشها حاکی از این است که پنتاگون به پرسنل نظامی خود دستور داده است از عنوان «عملیات خشم نظامی» دلیل این امر از دیدگاه وزارت خارجه چه بوده است؟» گفت: این عملیاتی بود که از ابتدا در مطبوعات خود آمریکا نام آن را « Operation Epstein theory » گذاشتند و بعد از مدتی نیز به « Operation Epic Failure » تبدیل شد.
وی ادامه داد: یک دلیل حتماً این است که آنچه مشهود است، این است که این اقدام تجاوزکارانه در رسیدن به اهداف خود ناکام ماند، منتها باعث بیاعتباری بیش از پیش آمریکا شد؛ از جهت نقض فاحش حقوق بشردوستانه و نقض فاحش حقوق بینالملل. قطعاً هر آمریکایی سلیمالعقلی دیگر از استفاده از این عبارات برای یک جنگ غیرقانونی و تجاوز نظامی شرم میکند.
(یاداشت تفاهم اسلام آباد) توقف تجاوز رژیم صهیونیستی علیه لبنان را دربر داشت
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «ارزیابی یادداشت تفاهم اسلام آباد و ارتباط آن با تحولات لبنان» گفت: موضوع مذاکره یک بحث مطلق نیست که بگوییم حتماً خوب یا بد است؛ مذاکره یک ابزار است و مادامی که بتوانیم از طریق مذاکره و دیپلماسی منافع ملی را تأمین کنیم، حتماً باید از این ابزار استفاده کنیم. تحلیلها درباره تفاهم ۲۸ خرداد متنوع است، اما آنچه روشن است اینکه این تفاهم با در نظر گرفتن همه جوانب و شرایطی که در آن زمان با آن مواجه بودیم، حاصل شد و اعتقاد ما این است که این تفاهم تأمینکننده منافع ملی بود.
وی ادامه داد: بدعهدی و پیمانشکنی دشمن و نقض عهد از سوی آمریکا نباید باعث شود که خودمان دستاوردهای خود را زیر سؤال ببریم. ما مسئولانه وارد نبرد دیپلماتیک شدیم تا حقوق ایران را احقاق کنیم و نتیجه آن، تفاهم ۲۸ خرداد بود. در بند نخست این تفاهم، موضوع توقف تجاوز رژیم صهیونیستی علیه لبنان نیز مورد توجه قرار گرفته بود. موضع حزبالله لبنان درباره همین بند نیز مشخص است.
بقائی گفت: اینکه آمریکا متعاقباً نقض عهد کرد، نباید باعث شود خودمان را به خاطر اقدامی که با هدف تأمین منافع ملی انجام شد، شماتت کنیم؛ همه شماتتها سزاوار طرفی است که نقض عهد کرده و آن کسی جز طرف آمریکایی نیست.
در صورت صدور بهموقع روادید، رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل شرکت میکند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا تصمیم نهایی درباره مشارکت رئیسجمهور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد گرفته شده است یا خیر، با توجه به اینکه در حال حاضر اخباری درباره وضعیت نمایندگی ایران در نیویورک منتشر شده و گفته میشود آقای ایروانی به تهران بازگشتهاند، وضعیت نمایندگی ایران در نیویورک چگونه است و آیا مشخص شده است که سفیر جدید ایران در نیویورک و سازمان ملل متحد چه کسی خواهد بود؟» گفت: درباره سفر به نیویورک برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، قبلاً نیز عرض کردم که قطعاً ما از این فرصتها برای تبیین مواضع خود، به سبک سالهای گذشته، استفاده خواهیم کرد. بنابراین، بنا بر این است که در این نشست مشارکت کنیم؛ البته منوط به اینکه کشور میزبان به تعهدات خود طبق معاهده مقر عمل کند و روادید ورود را بهموقع صادر کند.
بقائی افزود: در رابطه با وضعیت نمایندگی نیویورک نیز باید بگویم که نمایندگی نیویورک وضعیت خوبی دارد. اینکه نماینده دائم کشورمان مراجعت کردهاند، به این معناست که از این پس، تا زمان اعزام سفیر جدید، نمایندگی نیویورک توسط سفیر دوم، معاون نمایندگی و سفیر جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد مدیریت خواهد شد و الحمدلله کارها به خوبی در حال انجام است.
مذاکرات ایران و عمان به مرحله نهایی رسیده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آخرین وضعیت مذاکرات با عمان چگونه است؟» گفت: ایران و عمان به عنوان دو دولت ساحلی، مذاکراتی را با جدیت برای تعیین مسیرهای امن در تنگه هرمز آغاز کردهاند. مذاکرات بسیار خوبی داشتهایم. اگر در برهههایی شاهد برخی فراز و فرودها بودهاید، بخش عمده آن را باید به حساب اعمال نفوذ برخی طرفهای ثالث گذاشت که این اعمال نفوذها نوعاً مخل روند مذاکراتی بوده است.
وی ادامه داد: اما اکنون میتوانیم ادعا کنیم که مذاکرات ایران و عمان به مرحله نهایی رسیده است. احتمالاً ظرف روزهای آینده، تفاهم ایران و عمان برای تعیین یک مسیر موقت امن در تنگه هرمز نزد سازمان بینالمللی دریانوردی ثبت خواهد شد. البته امیدوارم که باز هم برخی طرفهای بدسگال در این روند مداخله نکنند و اجازه دهند این روند به شیوهای معقول و منطقی پیش برود.
اسامی جعلی در ضمایم قطعنامه، علت غیبت ایران در رأیگیری بود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «علت غیبت ایران در رأیگیری قطعنامه اصلاح شیوه ترسیم نقشه کشورها» گفت: برخی از ضمایم این قطعنامه حاوی استفاده از اسامی جعلی بود که با مواضع جمهوری اسلامی ایران سازگار نبود، اما ما از کلیت این قطعنامه حمایت کرده و میکنیم. این قطعنامه نوعی اصلاح رویکرد در ترسیم نقشهها از نگاه استعماری و خودبرتربینانه برخی طرفهای غربی به سمت نقشهای است که واقعاً بازتابدهنده اندازه و جایگاه کشورها در واقعیت باشد.
وی ادامه داد: از این جهت، جمهوری اسلامی ایران از این رویکرد حمایت میکند و میدانیم کشورهای آفریقایی از مدافعان این روند بودهاند و شایسته است به این کشورها به خاطر موفقیت در پیشبرد این مسیر تبریک بگوییم.
هیئت فنی ستاد کل برای پیگیری وضعیت خلبانان ایرانی به قطر سفر کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت خلبانان ایرانی در قطر و ایرانیان بازداشت شده در کویت گفت: در رابطه با سه خلبان شجاعمان، پیگیریها ادامه دارد. در هر سفری و در هر تماسی، حتماً این موضوع در دستور کار است. هیئت فنی ستاد کل نیز طی روزهای اخیر از قطر دیدار کرده و بررسیها و گفتوگوهای فنی در این رابطه ادامه دارد. قطعاً ما از پیگیری این موضوع صرفنظر نخواهیم کرد.
وی افزود: در رابطه با شهروندان ایرانی اسیر در کویت نیز سفارت ما بهجد پیگیر موضوع است. یک دیدار کنسولی انجام شد و کماکان ما پیگیر هستیم و امیدواریم دولت کویت شرایط لازم را برای آزادی این عزیزان فراهم کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در ادامه الگوی تکراری اخیر، بار دیگر ایران را تهدید کردند و از ابتدا نیز به دنبال فروپاشی ایران بودهاند. با توجه به اینکه خود نتانیاهو در آستانه انتخابات قرار دارد و رژیم صهیونیستی نیز جزو منفورترین رژیمها در جهان است، تحلیل و پاسخ شما چیست؟» گفت:میفرماید که «لِیُطۡفِـُٔواْ نُورَ ٱللَّهِ بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَٱللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِۦ وَلَوۡ کَرِهَ ٱلۡکَٰفِرُونَ». شعری نیز در این باره هست که میفرماید: «چراغی را که ایزد برفروزد، هر آنکس پف کند، ریشش بسوزد.» البته این جماعت ریش ندارند؛ قاعدتاً منظور، ریشه آنهاست.
عمان در گفتوگوهای مربوط به تنگه هرمز با حسن نیت عمل کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «تأثیر توافق ایران و عمان بر تردد در تنگه هرمز و موضع آمریکا» گفت: فرض ما این است که دو دولت ساحلی تنگه هرمز، منافع و مصالح خود را در نظر میگیرند. عمان نیز بهعنوان کشور همسایه و ساحلی و با توجه به روابط دیرینه و بسیار خوب با ایران، در این روند با حسن نیت عمل کرد.
وی افزود: اینکه در مراحل بعد با چه شرایطی مواجه خواهیم شد، باید منتظر ماند و دید. همانطور که پیشتر نیز گفتهایم، تفاهم میان ایران و عمان شرط لازم برای ایجاد امنیت در مسیرهای تردد تنگه هرمز است، اما شرط کافی نیست.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: ناامنی در تنگه هرمز محصول تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است و تجاوز آمریکا همچنان ادامه دارد؛ بنابراین تا زمانی که این وضعیت ادامه داشته باشد، کشتیها نمیتوانند با اطمینان و احساس امنیت از این مسیر تردد کنند.
حملات آمریکا به غیرنظامیان عامدانه است، نه «تلفات جانبی جنگ»
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «از نظر شما تکرار حملات توسط آمریکا به غیرنظامیان چه معنایی دارد و آیا نهادهای حقوق بشری، از جمله گزارشگر حقوق بشر ایران، در این خصوص نسبت به اقدامات آمریکا موضع خاصی گرفتهاند یا خیر؟» گفت: مقامات آمریکایی صادقانه دروغ میگویند و این خود یک هنر است. مقامات آمریکایی بهخوبی میدانند که اساساً یکی از تاکتیکهای جنگی آمریکا در این ۷۰، ۸۰ سال، حمله به اهداف غیرنظامی بوده است. اینکه شما از مفهومی تحت عنوان «عملیات پویا» تقلیل پیدا کنید به عملیاتهای کور و بیهدف، شبیه اقدامات گروه تروریستی داعش، خودش نشانه زوال اخلاقی یک سیستم است.
بقائی افزود: اقدام آمریکا در حمله به جشن عروسی، اولین بار نبود. سابقه حملات آمریکا در همین شش ماه اخیر به غیرنظامیان را مرور کنید؛ متأسفانه مشخص است که آمریکا از الگوی اسرائیل برای حمله مکرر و نظاممند به غیرنظامیان استفاده میکند.
وی ادامه داد: این الگو هم جالب است؛ در ابتدا حاشا میکنند که اساساً چنین حملهای صورت نگرفته است، بعضیها کمکشان میکنند و میگویند که این حمله توسط خود ایران انجام شده، اما بعد اسناد و مدارک را رسانههای خودشان منتشر میکنند و میگویند که گاهی اوقات اتفاق میافتد و احتمالاً collateral damage بوده است. این collateral damage نبوده؛ بلکه اقدام عامدانه بوده است. اگر معتقدند که ما به تسلیحاتی دسترسی داریم که اهداف را بهصورت میلیمتری مورد اصابت قرار میدهد، چگونه ممکن است مدرسه میناب را تشخیص ندهید؟ چگونه ممکن است تشخیص ندهید که ورزشگاهی که در لامرد مورد حمله قرار دادید، یک ورزشگاه بوده و محلی بوده که مردم غیرنظامی از آن استفاده میکردند؟ همینطور عروسی سیریک.
بقائی گفت: بنابراین، این حرفها پذیرفتهشده نیست. درباره میناب و لامرد بارها گفتند که «تحقیقات میکنیم»؛ این تحقیقات هم، میدانیم، برای سپردن موضوع به زمان است تا مشمول مرور زمان شود. اما ما بهعنوان ایرانیها و جامعه جهانی نباید اجازه دهیم که این جنایات صرفاً به بخشی از تاریخ تبدیل شوند؛ باید آمریکا را همواره پاسخگو نگه داشت.
تا منافع جمهوری اسلامی ایران تأمین نشود، امنیت به منطقه بازنمیگردد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «وزیر امور خارجه آمریکا اخیراً مدعی شده است که تفاهم ایران و آمریکا پایان یافته است. آیا از نگاه ایران، این تفاهم همچنان از نظر حقوقی و سیاسی معتبر است یا جمهوری اسلامی ایران نیز به نوعی این تفاهم را پایانیافته تلقی میکند؟» گفت: ما هیچگاه شروعکننده نقض عهد نبودهایم. آمریکا طرفی است که نقض عهد کرده و تعهدات خود را اجرا نکرده است. اینکه برخی از مقامات آمریکایی، در چارچوب دعواهایی که بین خودشان نیز وجود دارد، از ابتدا قائل به این تفاهم نبودند، نشان میدهد دعوای درونی هیئت حاکمه آمریکا یکی از عواملی بود که منجر به پیمانشکنی این کشور شد. این موضوعی است که خود آنها باید درباره آن پاسخ بدهند.
بقائی ادامه داد: جامعه جهانی، منطقه ما و ملت خودمان شاهد این هستند که طرف آمریکایی نقض عهد کرده و اکنون نیز با افتخار اعلام میکند که از نظر آنها این تفاهم پایان یافته است. برای ما اسامی مهم نیست؛ اینکه نام آن را تفاهم یا هر چیز دیگری بگذارند، اهمیت ندارد. مهم این است که در هر قالبی، به هر شکلی و در هر زمانی، مادامی که منافع جمهوری اسلامی ایران تأمین نشود، به هیچ عنوان شاهد بازگشت امنیت به منطقه نخواهیم بود. ما در مورد منافع خود، منافع ملی و منافع حیاتی خود، قطعاً مماشات نخواهیم کرد.
اروپا باید میان تبعیت از آمریکا و حفظ منافع خود تصمیم بگیرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نحوه حمایت اتحادیه اروپا از تحریمهای آمریکا علیه ایران گفت: برای ما عملکرد کشورها مهم است. اروپا باید تصمیم خودش را بگیرد. اروپا قبلاً این مسیر را آزموده است؛ مسیر راضی نگه داشتن آمریکا و تبعیت از خواستههای آمریکا، چه در سطح شورای امنیت سازمان ملل متحد و چه در شورای حکام آژانس، نتیجهاش به حاشیه رفتن بیشتر نقش اروپا بوده است.
وی ادامه داد: در رابطه با این موضوع خاص، میدانید که طبق مقررات خود اروپا، تبعیت از تحریمهای ثانویه آمریکا ممنوع است. بر اساس مقررات موسوم به «اساسنامه انسداد» (Blocking Statute)، شرکتهای اروپایی مجاز نیستند از این تحریمها تبعیت کنند و دولتهای اروپایی موظف هستند از شرکتهای خود در برابر تحریمهای آمریکا حمایت کنند. بیانیه اتحادیه اروپا قطعاً ناقض حقوق بینالملل و همچنین حاکمیت و استقلال خود آنهاست. اگر اتحادیه اروپا برای اعتبار، حاکمیت، استقلال، منافع ملی و منافع اقتصادی خود ارزش قائل باشد، قطعاً نباید از جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران تبعیت کند.
اساساً رابطهای با پرو نداشتیم که بخواهند آن را قطع کنند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که هدف پرو از قطع رابطه با ایران چیست؟ چه توصیهای به دولت این کشور دارید و ایران در قبال این اقدام دولت پرو چه واکنشی خواهد داشت؟» گفت: من توصیهای ندارم؛ به خاطر اینکه فکر میکنم این اقدام بیشتر خالیفروشی بوده است، حتی گرانفروشی هم نبوده، بلکه خالیفروشی بوده است؛ به خاطر اینکه اساساً رابطهای وجود نداشته که بخواهند آن را قطع کنند.
وی ادامه داد: به نظر میرسد این اقدام در آستانه سفر وزیر امور خارجه آمریکا به منطقه صورت گرفته است. ظاهراً قرار است وی از هفدهم تا نوزدهم شهریور ماه به آن منطقه سفر کند و این اقدام، بهنوعی تقدیم یک امر ناموجود به وزیر امور خارجه آمریکا است. ما اساساً با پرو رابطهای نداشتیم؛ نه سفارتی در آنجا داشتیم و نه آنها سفارتی در ایران داشتند. حتماً کسانی که قرار بوده از این اقدام خوشحال شوند، بعد از بررسی موضوع خواهند دید که سرشان کلاه رفته است.
هیئت قطری روز یکشنبه با هدف کمک به کاهش تنش در منطقه به ایران سفر کرد
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «سفر هیئت قطری به ایران در چند روز اخیر و محورهای مورد بحث در این رایزنیها»، ضمن تایید اصل خبر سفر گفت: قبلاً هم، در هفتههای گذشته، همانطور که اگر خاطرتان باشد، ما از عمان و از پاکستان هیئتهایی را داشتیم. تماسها بین ایران و برخی کشورهای منطقه که از مدتها قبل تلاش میکردند برای کمک به کاهش تنش، ادامه دارد. این یک روند مستمر است. هیئت قطری هم دیروز ( یکشنبه ۱۵ شهریور ماه) در ایران حضور داشت، در همان چارچوب تلاشهای قبلی قطر برای اینکه به کاهش تنشها کمک کند. این هئیت دیدارهای خوبی هم با وزیر خارجه داشتند. دیپلماسی یک امر پویا و مستمر است و قطعاً ما از ابزار دیپلماسی برای صیانت از منافع ملی ایران به نحو احسن استفاده خواهیم کرد.
رفتار عملی اروپا مبنای تنظیم مواضع و اقدامات ما خواهد بود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در صورتی که اروپا در موج جدید فشارهای آمریکا علیه ایران همراهی کند، آیا ایران قصد دارد تغییر رویکردی در روابط دیپلماتیک خود با اروپا اتخاذ کند یا خیر؟ همچنین اگر پایگاههای جنوب و شرق ناتو در اختیار آمریکا قرار بگیرد تا از آنها برای حمله به ایران استفاده کند، آیا ایران پاسخ خواهد داد؟» گفت: با توجه به رفتار عملی کشورها، مواضع و رفتارهای خودمان را تنظیم خواهیم کرد.
وی ادامه داد: در رابطه با مشارکت در تجاوز نظامی علیه ایران موضوع بسیار روشنی است؛ هیچ کشوری همدستی و مشارکت دیگران در جنگ تجاوزکارانه علیه حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینیاش را تحمل نمیکند. موضع ما درباره اروپا نیز بسیار روشن است و بارها بیان شده است. به تناسب رفتارهای آنها، ما نیز اقدامات لازم را اتخاذ خواهیم کرد.
