دکتر علی جعفریان جانشین وزیر بهداشت با بیان اینکه روند خروج اعضای هیئت علمی از دانشگاههای بزرگ کشور متوقف نشده است، گفت: عوامل متعددی در این زمینه نقش دارند که یکی از مهمترین آنها مسائل مالی است و تلاش وزارت بهداشت این است که این روند را کاهش دهد.
به گزارش جماران، دکتر علی جعفریان ضمن بیان این مطلب درباره وضعیت همکاری دانشگاههای علوم پزشکی با ایرانیان نخبه خارج از کشور، اظهار کرد: بسیاری از همکاران ما که از سطح علمی بالایی برخوردار هستند و خارج از کشور حضور دارند، مایل به همکاری با وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی هستند و این امکان از سالها قبل در وزارت بهداشت فراهم بوده است.
وی افزود: دانشگاههای علوم پزشکی از حدود ۱۵ سال قبل مدلی تحت عنوان «هیئت علمی وابسته» برای استادان خارج از ایران داشتهاند و این افراد به شیوههای مختلف با دانشگاههای ما همکاری میکنند؛ از جمله اینکه این اساتید در کنگرهها حضور مییابند، برنامههای آموزشی برگزار میکنند و به صورت آنلاین به همکاران ما مشاوره میدهند. برای این افراد نیز احکام هیئت علمی وابسته صادر میشود.
جانشین وزیر بهداشت با بیان اینکه «این مدل همچنان امکان اجرا دارد»، ادامه داد: مشکلی که وجود دارد این است که وقتی ارتباطات و رفتوآمدها دشوار میشود، طبیعی است که این همکاریها نیز رونق مورد انتظار را پیدا نمیکند.
جعفریان تأکید کرد: اگر بخواهیم موضوع را درست ببینیم، باید بتوانیم نه فقط با ایرانیان خارج از کشور، بلکه با هر استادی که در یک حوزه تخصص و تبحر دارد و علاقهمند به همکاری با ایران است، ارتباط علمی برقرار کنیم. در برخی حوزهها در این زمینه موفق بودهایم و در برخی موارد نیز موفق نبودهایم که عمدتاً مسائل حاشیهای و عوامل دیگر در آن نقش داشته است.
روند خروج اعضای هیئت علمی متوقف نشده است
وی در پاسخ به پرسشی درباره روند مهاجرت اعضای هیئت علمی از دانشگاههای بزرگ کشور نیز گفت: اینکه در طول سالهای گذشته اعضای هیئت علمی از دانشگاههای بزرگ کشور به خارج رفتهاند، کاملاً درست است؛ اما اینکه این روند اکنون ادامه دارد یا خیر، در حد اطلاعاتی که من دارم، باید بگویم متوقف نشده است.
جعفریان افزود: دلایل متعددی در این زمینه وجود دارد که یکی از آنها مسئله مالی است. وقتی عضو هیئت علمی ما در داخل کشور درآمد مشخصی دارد و همان فرد میتواند با حضور در یک کشور یا منطقه دیگر چندین برابر، مثلاً ۱۰ برابر درآمد فعلی خود، درآمد داشته باشد، این موضوع طبیعتاً زمینهساز خروج او خواهد شد و چندان تعجببرانگیز نیست.
وی با اشاره به تلاشهای وزارت بهداشت برای کاهش این روند اظهار کرد: همه تلاش ما این است که این روند را کاهش دهیم، اما بخشی از این تلاشها به نتیجه رسیده و بخشی نیز به نتیجه نرسیده است. ممکن است تلاش ما کافی نبوده باشد، زمان کافی برای نتیجه دادن آن نگذشته باشد یا اینکه دیگران به اندازه کافی متوجه ابعاد این مشکل نشده باشند؛ بحث حقوق اعضای هیئت علمی یکی از همین موارد است.
همه کسانی که در خارج هستند لزوماً نخبه نیستند
جانشین وزیر بهداشت در ادامه با تأکید بر ضرورت توجه به ظرفیت نیروهای علمی داخل کشور گفت: یک نکته مهم را باید مورد تأکید قرار دهم؛ نباید فراموش کنیم کسانی که در داخل کشور هستند نیز نخبهاند. اینکه فردی از کشور خارج شده، لزوماً به این معنا نیست که نخبه بوده و کسانی که ماندهاند نخبه نبودهاند.
وی ادامه داد: هر کسی که در کشور مانده و در شرایط موجود کار مثبتی انجام میدهد و به مردم خدمت میکند، چه در حوزه آموزش، پژوهش، درمان یا بهداشت، نخبه است؛ چراکه با امکانات محدود و با وجود مشکلات متعدد، کار مردم را پیش میبرد.
جعفریان با اشاره به وضعیت علمی و خدمات سلامت کشور گفت: سطح پزشکی و خدمات پزشکی ما در حوزههای بهداشت، درمان، آموزش و پژوهش همچنان در سطح قابل قبولی قرار دارد. البته نمیگویم عالی یا ایدهآل است و نمیتوانم بگویم افت نداشتهایم؛ بهویژه در حوزه پژوهش با افت جدی مواجه بودهایم.
وی یکی از عوامل مؤثر بر این افت را مشکلات مربوط به دسترسی به شبکه اینترنت عنوان کرد و گفت: در سال گذشته یکی از مسائلی که داشتیم، بحث اتصال به شبکه اینترنت بود که باعث کاهش مقالات ثبتشده ما در سایتهای علمی شد و این مسئله قطعاً میتواند موجب افت رتبه پژوهشی شود.
جانشین وزیر بهداشت خاطرنشان کرد: با وجود دهها مشکل، زیرساختها و نیروی انسانی کشور همچنان ظرفیت بالایی دارند و اینکه با این میزان محدودیت توانستهایم در رتبههای علمی جهانی، از جمله رتبههای حدود ۱۷ یا ۱۸ دنیا قرار بگیریم، کار سادهای نیست.
جعفریان درباره بازگشت متخصصان و نخبگان ایرانی به کشور نیز گفت: در زمینه بازگشت افراد به کشور نمیتوانم عدد دقیقی ارائه کنم و بگویم این روند زیاد یا کم شده است، اما اتفاق عجیبی که نشاندهنده یک تغییر بزرگ در روند بازگشت باشد، در حال حاضر مشاهده نمیکنیم.
وی تأکید کرد: در عین حال، ظرفیت همکاری با ایرانیان خارج از کشور وجود دارد و بسیاری از همکاران ما که در سطح علمی بالایی قرار دارند، علاقهمند به همکاری با کشور هستند. باید از این ظرفیت استفاده کنیم و موانع ارتباط و همکاری علمی را تا حد امکان کاهش دهیم.
جعفریان در پایان خاطرنشان کرد: هدف نباید صرفاً همکاری با ایرانیان خارج از کشور باشد؛ بلکه باید بتوانیم با هر استاد برجستهای در هر نقطه از جهان که علاقهمند به همکاری علمی با ایران است، ارتباط برقرار کنیم و از ظرفیت علمی او برای ارتقای آموزش و پژوهش در کشور بهره بگیریم.
