در حالی که حجم معاملات مسکن در ماههای اخیر به شکل محسوسی کاهش یافته، کارشناسان معتقدند این وضعیت را نباید به معنای رکود عمیق بازار تعبیر کرد. به باور فعالان صنعت ساختمان، آنچه امروز در بازار مشاهده میشود بیشتر ناشی از نااطمینانیهای اقتصادی و انتظار خریداران و فروشندگان برای ثبات بیشتر است و نه کاهش واقعی تقاضا.
به گزارش جماران، از سوی دیگر، کاهش ساختوساز و افت عرضه مسکن به یکی از مهمترین نگرانیهای بازار تبدیل شده؛ موضوعی که در صورت بهبود شرایط اقتصادی میتواند زمینه افزایش دوباره قیمتها را فراهم کند.
چرا معاملات مسکن کاهش یافته است؟
بازار مسکن این روزها یکی از کمتحرکترین دورههای خود را پشت سر میگذارد. بسیاری از خریداران منتظر ثبات بیشتر در اقتصاد هستند و فروشندگان نیز تمایل چندانی به کاهش قیمتهای پیشنهادی ندارند.
همزمان، افزایش هزینههای ساخت، رشد قیمت مصالح ساختمانی و دشواری تأمین مالی باعث شده بسیاری از سازندگان، آغاز پروژههای جدید را به تعویق بیندازند.
کاهش معاملات به معنای رکود بازار نیست
فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان و توسعهگران مسکن و ساختمان، معتقد است بازار مسکن بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی و میزان اطمینان فعالان اقتصادی قرار دارد.
به گفته وی، کاهش حجم معاملات در شرایط فعلی الزاماً به معنای رکود بازار نیست، زیرا تقاضای مصرفی همچنان در بازار وجود دارد و بخشی از سرمایهگذاریها نیز ادامه دارد.
وی با اشاره به وضعیت بازار در تهران، خراسان و استانهای شمالی گفت که اگرچه تعداد معاملات کاهش یافته، اما بازار همچنان از تقاضای واقعی خالی نشده است.
افت ساختوساز؛ مهمترین تهدید بازار مسکن
پورحاجت مهمترین چالش فعلی بازار را کاهش عرضه مسکن عنوان کرد و گفت افزایش هزینههای ساخت، رشد قیمت مصالح، کاهش سرمایهگذاری، افت صدور پروانههای ساختمانی، محدودیتهای تأمین مالی و پیچیدگی مقررات، روند تولید مسکن را با کاهش محسوسی روبهرو کرده است.
به اعتقاد وی، ادامه این روند باعث عمیقتر شدن شکاف میان عرضه و تقاضای واقعی خواهد شد.
احتمال افزایش تقاضا پس از ثبات اقتصادی
دبیر کانون سراسری انبوهسازان تأکید کرد که تجربه سالهای گذشته نشان داده هر زمان نااطمینانیهای اقتصادی کاهش پیدا کند، بخشی از تقاضای انباشته وارد بازار خواهد شد.
او هشدار داد که با توجه به کاهش تولید مسکن در سالهای اخیر، در صورت بازگشت ثبات اقتصادی، بازار ممکن است با موج جدیدی از تقاضا روبهرو شود؛ موضوعی که در صورت نبود عرضه کافی، احتمال رشد دوباره قیمتها را افزایش میدهد.
نقش مسکن در اقتصاد کشور
پورحاجت با اشاره به اهمیت بخش مسکن در اقتصاد ایران گفت این بخش با بیش از ۱۲۰ رشته فعالیت اقتصادی ارتباط مستقیم و غیرمستقیم دارد و رونق آن میتواند موجب افزایش اشتغال، رشد سرمایهگذاری و تحرک صنایع وابسته شود.
وی همچنین از دولت و مجلس خواست با اصلاح قوانین، تسهیل صدور مجوزهای ساختمانی، بهبود نظام مالیاتی و بیمهای، توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی و حمایت از سرمایهگذاری بخش خصوصی، زمینه افزایش تولید و عرضه مسکن را فراهم کنند.
چشمانداز بازار مسکن
بررسی شرایط فعلی نشان میدهد مسئله اصلی بازار مسکن، کمبود عرضه است نه صرفاً کاهش معاملات. اگر اقتصاد کشور به سمت ثبات حرکت کند، احتمال فعال شدن تقاضای انباشته وجود دارد؛ اما در صورت ادامه روند نزولی ساختوساز، بازار ممکن است با کمبود واحدهای مسکونی و فشار مجدد بر قیمتها روبهرو شود. از این رو، بسیاری از کارشناسان افزایش تولید مسکن را مهمترین راهکار برای جلوگیری از جهشهای قیمتی در سالهای آینده میدانند.
