نشست کمیته ۱۷۳۷ علیه ایران در شورای امنیت بی نتیجه بود

 به گزارش جماران، به نقل از ایرنا، کشور کلمبیا که ریاست دوره ای شورای امنیت در ماه جاری میلادی (ژوئن) را برعهده دارد، با فشار آمریکا و حامیان غربی او به رغم پایان یافتن قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) و مخالفت روسیه و چین برای طرح این موضوع در نشست شورای امنیت سازمان ملل، از جایگاه خود سوءاستفاده کردند و نشست بی نتیجه کمیته ۱۷۳۷ را تشکیل دادند.

 برغم مخالفت روسیه و چین، کلمبیا در یک رای گیری رویه ای و ذیل دستور کار به اصطلاح «عدم اشاعه» دستور کار شورای امنیت با عنوان کمیته ۱۷۳۷ (۲۰۰۶) در مورد تحریم ها علیه ایران را تصویب کرد تا نشست خود را بتواند برگزار کند.

اعضای شورای امنیت سازمان ملل در این رای گیری رویه ای با ۱۱ را موافق، ۲ رای مخالف چین و روسیه و ۲ رای ممتنع پاکستان، سومالی تصمیم به تشکیل جلسه گرفتند.

اگرچه در یک رای گیری رویه ای که وتو درباره آن اعمال نمی شود، دستور کار شورا با عنوان کمیته ۱۷۳۷ (۲۰۰۶) در مورد تحریم ها تشکیل شد تا آمریکا و حامیانش بار دیگر ادعاهای خود را همزمان با تلاش های ضد ایرانی در شورای حکام آزانس بین المللی انرژی اتمی مطرح کنند.

در این نشست شورای امنیت، هیچ نماینده ای از سوی «آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل حضور نداشت و هیچ گزارشی نیز در این باره قرائت نشد.

قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت به‌طور قطعی در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ خاتمه یافته است و از آن تاریخ به بعد، این قطعنامه فاقد هرگونه اثر حقوقی یا ماموریت اجرایی محسوب می‌شود.

بر این اساس، نقش شورای امنیت ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ به‌طور قطعی پایان یافته است و تمامی مفاد، اقدامات و محدودیت‌های مرتبط با موضوع هسته‌ای به‌طور دائمی خاتمه یافته‌اند.

در اسفند ماه سال گذشته نیز همزمان با آغاز جنگ علیه ایران، در حالیکه آمریکا ریاست شورای امنیت را برعهده داشت، چنین نشستی تشکیل و بدون نتیجه پایان یافت.

نمایندگان روسیه و چین در نشست شورای امنیت سازمان ملل اعلام کردند قطعنامه ۲۲۳۱ درباره ایران خاتمه یافته و شورای امنیت بررسی موضوع هسته‌ای ایران را به پایان رسانده اما اصرار برخی کشورها برای برگزاری نشست‌هایی درباره این موضوع شکاف و اختلاف‌ها در شورای امنیت را تشدید کرده و روند دستیابی به یک راه‌حل سیاسی برای موضوع هسته‌ای ایران را نیز به شدت مختل خواهد کرد.

نمایندگان روسیه و چین با اعتراض به برگزاری این نشست شورای امنیت اعلام کردند که کمیته تحریم‌های ۱۷۳۷ شورای امنیت علیه ایران منقضی شده و بنابراین مبنای حقوقی برای تشکیل این جلسه وجود ندارد.

«واسیلی نبنزیا» سفیر و نماینده دائم روسیه در سازمان ملل با تشکیل این نشست مخالفت کرد و گفت که قطعنامه ۲۲۳۱ و برجام، مبنای لغو تحریم‌ها را تعیین کرده‌اند.

سفیر و معاون نمایندگی چین در سازمان ملل نیز از موضع روسیه حمایت کرد و تلاش تلاش برای بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران را فاقد مبنا دانست.

اما «جیمز کاریوکی» سفیر و نماینده انگلیس در سازمان ملل با مخالفت با اظهارات مسکو و پکن و تکرار ادعاهای لندن بر فعال‌سازی مکانیزم ماشه برای بازگشت تحریم‌ها علیه ایران تاکید کرد.

سفیر انگلیس در سازمان ملل با حمایت از رای مثبت لندن برای تشکیل این جلسه مدعی شد:  همان‌طور که چین و روسیه می‌دانند، فرآیند بازگشت خودکار تحریم‌ها در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ تکمیل شد و در نتیجه، شش قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل و تحریم‌های سازمان ملل دوباره به اجرا درآمدند.

وی ادعا کرد که لندن  اظهارات مطرح‌شده از سوی نمایندگان روسیه و چین را رد می‌کند و این نشست کاملا مطابق با تصمیمات و رویه‌های شورای امنیت برگزار می‌شود.

نماینده انگلیس با تکرار ادعاهای لندن گفت: انگلیس به همراه فرانسه و آلمان، سازوکار بازگشت خودکار تحریم‌ها را کاملا مطابق با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت فعال کرد. ما این اقدام را به دلیل عدم اجرای اساسی و قابل‌توجه تعهدات ایران ذیل برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) انجام دادیم.

«ژروم بونافونت» سفیر و نماینده دائم  فرانسه در سازمان ملل نیز در این نشست مدعی شد: دبیرخانه سازمان ملل متحد نیز در مکاتبات رسمی خود این واقعیت‌ها را مورد توجه قرار داده است. همچنین، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز چنین کرده و گزارش‌های خود درباره تعهدات هسته‌ای ایران را بر اساس قطعنامه‌هایی که در سپتامبر دوباره لازم‌الاجرا شدند، تهیه کرده است.

سفیر فرانسه ادعا کرد: بنابراین، کاملا موجه است که شورای امنیت امروز برای تبادل نظر درباره فعالیت‌های این کمیته تشکیل جلسه دهد؛ هرچند که متاسفانه دو عضو شورای امنیت (روسیه و چین) با تصویب گزارش فصلی این کمیته مخالفت کرده‌اند اما فرانسه از دستور کار پیشنهادی حمایت می‌کند.

نماینده فرانسه در شورای امنیت همچنین ادعا کرد: قطعنامه‌های شورای امنیت درباره موضوع ایران، از طریق سازوکار بازگشت خودکار تحریم‌ها و به‌منظور بازگرداندن تحریم‌ها، مجددا برقرار شده‌اند و کاملا  مطابق با بندهای ۱۱ و ۱۲ قطعنامه ۲۲۳۱ انجام گرفته است.

 «تمی بروس» سفیرو معاون نمایندگی آمریکا در سازمان ملل نیز با عصبانیت از مخالفت روسیه و چین گفت: ما اظهارات نمایندگان فدراسیون روسیه و چین را قویا رد می‌کنیم و از اظهاراتی که نمایندگان انگلیس و فرانسه بیان کردند، بطور کامل حمایت می‌کنیم.

وی مدعی شد: مایه تاسف است که کارشکنی دو عضو شورا مانع ارائه این گزارش الزامی به شورای امنیت شد؛ در حالی که این گزارش صرفا شرحی کاملا مبتنی بر واقعیت از فعالیت‌های کمیته در دوره گزارش‌دهی بود.

نماینده آمریکا تصریح کرد: با این حال، لازم است که این نشست ادامه یابد، زیرا فرصتی مهم برای بحث درباره اجرای تدابیر تحریمی است که توسط شورای امنیت دوباره برقرار شده‌اند.

وی پیش از تشکیل این نشست از همه اعضای شورای امنیت خواست با رای مثبت به تصویب دستور کار، برگزاری این نشست را ممکن سازند و مدعی شد که با این رای، شورای به انجام وظایف خود ادامه می دهد!

 ادامه گزارش نشست شورای امنیت

در این نشست دیپلمات بحرینی نیز با استفاده از این تریبون به تکرار ادعاهای کشورش علیه جمهوری اسلامی ایران پرداخت.

نماینده بحرین بدون اشاره به در اختیار گذاشتن حریم هوایی و قلمرو کشورش در اختیار آمریکا و اسرائیل برای حمله به ایران و نیز نقض قوانین بین المللی از سوی کشورش  و متجاوزان مدعی شد: وخامت اوضاع زمانی آشکارتر می‌شود که ایران حملات غیرقانونی و غیرموجه پهپادی و موشکی خود علیه پادشاهی بحرین و دولت کویت را از سر گرفته است. این امر تایید می‌کند که موضوعی که امروز در برابر شورای امنیت قرار دارد، نه تنها یک موضوع صرفا فنی، بلکه الگویی مستمر است که غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی را در معرض خطر قرار می‌دهد و اعتماد به رژیم عدم اشاعه و نظام تحریم‌های سازمان ملل را تضعیف می‌کند.

دیپلمات بحرینی ادعا کرد:  در برابر این وضعیت نگران‌کننده، بحرین بر اهمیت ادامه فعالیت کمیته تحریم‌های ۱۷۳۷ تاکید می‌کند و  این کمیته ابزاری اساسی برای تضمین احترام به تعهدات مربوطه است.

روسیه: توهم غرب درباره اجرای دوباره قطعنامه های ضد ایرانی و فعالیت کمیته 1737

«واسیلی نبنزیا» سفیر و نماینده روسیه در سازمان ملل متحد اما در این نشست پس از رای گیری رویه ای گفت: برنامه هسته ای ایران پیش تر از دستور کار شورای امنیت سازمان ملل حذف شده است.

نماینده دائم روسیه در شورای امنیت سازمان ملل گفت: «هدف واقعی کشورهای غربی ایجاد این توهم است که قطعنامه‌های ضدایرانی شورای امنیت دوباره به اجرا درآمده‌اند و کمیته ۱۷۳۷ فعالیت خود را از سر گرفته است.»

وی تاکید کرد: هیچ‌گونه احیا یا بازگشتی برای قطعنامه‌های ضدایرانی صورت نگرفته است. قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت (۲۰۱۵) در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شد. در همان تاریخ، موضوع «عدم اشاعه» از فهرست موضوعات در دستور کار شورای امنیت حذف شد.

سفیر روسیه در سازمان ملل تاکید کرد: به عبارت دیگر «شورای امنیت رسیدگی خود به موضوع هسته‌ای ایران را به پایان رسانده است.»

نبنزیا تصریح کرد: سیاسی کردن دستور کار شورای امنیت سازمان ملل در مورد این موضع تنها منجر به تشدید تنش ها می شود و تاثیر منفی بر چشم‌اندازهای یک راه حل مذاکره شده خواهد داشت.

نماینده روسیه در سازمان ملل در عین حال گفت:: چنین رویکرد غیرسازنده‌ای مانع ایجاد شرایط برای از سرگیری فعالیت بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ایران خواهد شد که در نتیجه اقدامات غیرقانونی و بی‌ملاحظه آمریکا و اسرائیل تضعیف شده است.

وی بار دیگر تاکید کرد: هیچ زمینه‌ای برای برگزاری این نشست  کمیته ۱۷۳۷ شورای امنیت در مورد تحریم‌های ایران وجود ندارد و  این نهاد در سال ۲۰۱۵ به فعالیت خود پایان داد و شورای امنیت، هیچ قطعنامه‌ای برای از سرگیری فعالیت  آن تصویب نکرده است.

 انتقاد چین و پاکستان از سوء استفاده از شورای امنیت

سفیر و معاون نمایندگی چین در سازمان ملل نیز در نشست شورای امنیت گفت: اقدامات خصمانه آمریکا موضوع هسته‌ای ایران و امنیت خاورمیانه را به پرتگاهی خطرناک کشانده است

وی تصریح کرد: خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام و استفاده از زور علیه ایران، ریشه اصلی وضعیت پیچیده و خطرناک امروز است.

معاون نمایندگی چین در سازمان ملل تاکید کرد: شورای امنیت نباید به ابزاری برای پیشبرد دستورکار سیاسی چند کشور تبدیل شود و باید بر حل‌وفصل سیاسی موضوع هسته‌ای ایران تمرکز کند.

این دیپلمات چین با بیان اینکه حفظ آتش‌بس و فراهم‌کردن فضای کافی برای دیپلماسی، اولویت اصلی برای بازگرداندن ثبات به منطقه است، تاکید کرد که شورای امنیت پیش‌تر بررسی موضوع هسته‌ای ایران را به پایان رسانده است.

 او همچنین با اشاره به وضعیت کنونی که آن را «بسیار شکننده» توصیف کرد، بر لزوم «احتیاط» از سوی شورای امنیت تاکید کرد.

نماینده دائم چین در سازمان ملل دیدگاهی را مطرح کرد مبنی بر اینکه جهان بر پایه مفهوم «امنیت تفکیک‌ناپذیر» است؛ به این معنا که هیچ کشوری نمی‌تواند در امنیت باشد مگر آنکه همه کشورها در امنیت باشند.

«عاصم افتخار احمد» سفیر و نماینده پاکستان در سازمان ملل نیز در این نشست به خطرات ناشی از یک آتش‌بس «نسبتاً شکننده» اشاره کرد.

سفیر پاکستان ابراز نگرانی کرد که طرف‌های ذی‌ربط در این شرایط حساس بیش از پیش از یکدیگر فاصله می‌گیرند.

افتخار احمد با استقبال از اعتماد به پاکستان و میانجیگری او، خواستار خویشتنداری شد و از همه طرف‌ها خواست که «کمی زمان بیشتری» به روند صلح بدهند.

در پایان این نشست شورای امنیت سازمان ملل بدون هیچ نتیجه ای خاتمه یافت.