از جنگ نفتکش‌ها تا حملات به عربستان؛ برنت بالای 100 دلار

این هفته شاید دیگر نمی توان بحران خاورمیانه را فقط با «تنش در تنگه هرمز» توضیح داد. آمریکا ادعا کرد پنج نفتکش ایرانی را پس از تلاش برای حمله به یک شناور نظامی خود از کار انداخته و ایران نیز اعلام کرد در پاسخ، ۱۰ کشتی را در محدوده خلیج فارس و تنگه هرمز هدف قرار داده است؛ بزرگ‌ترین موج حملات متقابل به کشتیرانی از زمان آغاز جنگ. همزمان حوثی‌ها چند شهر و تاسیسات انرژی عربستان را با موشک و پهپاد هدف قرار دادند و ۷۳ نفر زخمی شدند؛ پاکستان نیز از تهران خواسته برای جلوگیری از گسترش بحران بر حوثی‌ ها فشار وارد کند. یعنی بازار اکنون با دو جبهه همزمان روبروست: امنیت کشتیرانی در خلیج فارس و امنیت زیرساخت انرژی عربستان و مسیر دریای سرخ.

تنگه هرمز هنوز کار می‌کند، اما دیگر نمی‌شود روی آن برنامه‌ریزی کرد

مسئله فقط تعداد کشتی‌هایی که عبور می‌کنند نیست؛ مسئله این است که جریان کالا دیگر ثبات ندارد. تحلیل Reuters از داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد حتی با استفاده گسترده از «عبورهای خاموش» و خاموش‌کردن فرستنده‌های موقعیت‌یاب، صادرات نفت کشورهای خلیج فارس هنوز فقط حدود دو سوم سطح قبل از جنگ است. در همین شرایط، هزینه اضافی بیمه و ریسک جنگ برای بعضی سفرهای نفتکش از تنگه هرمز به ۱۰ تا ۲۰ میلیون دلار رسیده و تعداد مالکان کشتی حاضر به ورود به منطقه محدود شده است. این یعنی حتی اگر یک محموله بتواند امروز عبور کند، هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت محموله بعدی نیز با همان هزینه و همان زمان عبور خواهد کرد.

نفت برنت مجددا بالای ۱۰۰ دلار شد

برنت که جمعه گذشته در محدوده ۹۳ دلار قرار داشت، با تشدید جنگ نفتکش‌ها، حملات به عربستان و نگرانی از کاهش بیشتر عرضه دهم سپتامبر نزدیک ۱۰۱ دلار در هر بشکه معامله شد. تفاوت این حرکت با برخی جهش‌های قبلی این است که اکنون بخشی از کاهش عرضه واقعی شده؛ موجودی جهانی پایین آمده و OPEC+ نیز در جلسه شش سپتامبر تصمیم گرفت سیاست تولید اکتبر را بدون تغییر نگه دارد. بنابراین بازار فعلاً مسیر سریع و مطمئنی برای جایگزینی نفت از دست‌ رفته نمی‌بیند.

برای بازار قیر، بحران حالا بیشتر از قیمت نفت درباره «قابلیت اجرا»ست

افزایش قیمت نفت برنت و هزینه سوخت تنها بخشی از مسئله است. وقتی بیمه، War Risk، دسترسی به کشتی، دموراژ و مسیر حمل ظرف چند روز تغییر می‌کنند، فاصله میان قیمت اسمی قیر و قیمت واقعا قابل اجرا بیشتر می‌شود. همین مسئله باعث شده بازارهای مختلف واکنش یکسانی به افزایش نفت نشان ندهند؛ در بعضی مناطق عرضه محدود قیمت را بالا برده و در بعضی دیگر ضعف تقاضا هنوز اجازه انتقال کامل هزینه‌ها را نداده است.

 شرق آسیا: فیول جهش کرد و قیر هم بالاتر رفت، اما چین داستان متفاوتی دارد 

بر اساس گزارش های بین المللی، HSFO 180 CST سنگاپور به حدود ۶۱۸ دلار در هر تن رسید و قیر سنگاپور نیز در حدود ۶۵۵ دلار معامله شد؛ قیر کره جنوبی نیز به حدود ۵۸۵ دلار در هر تن رسید. افزایش روزانه بیش از ۲۰ دلار در فیول نشان می‌دهد فشار انرژی دوباره سریع به بازار منطقه برگشته است. 

همچنین قیمت قیر صادراتی جنوب چین حدود ۶۳۵ تا ۶۵۰ دلار فوب بنادر جنوبی ارزیابی می شود. در عین حال قیمت‌های داخلی شرق و جنوب چین نیز بالا رفته، اما افزایش هزینه‌ها خود باعث شده برخی پیمانکاران خرید و پروژه‌های غیرضروری را عقب بیندازند.

 هند: مانسون آرام‌تر شد، اما مشکل واردات هنوز حل نشده است 

نشریه Argus از نشانه‌های بازگشت تدریجی مصرف با کاهش بارندگی خبر می‌دهد، اما عرضه وارداتی همچنان محدود است؛ بسیاری از مالکان کشتی به دلیل ریسک حمل حاضر به بارگیری از خلیج فارس نیستند و هزینه‌های جنگ، توقف کشتی و دموراژ بالاتر رفته است. پالایشگاه‌های دولتی هند نیز از ابتدای سپتامبر قیمتها در هر تن حدود 13 تا 14 دلار افزایش دادند، در نتیجه، حتی با بهبود تدریجی تقاضا مصرف قیر، واردکننده هنوز باید اختلاف بزرگ میان قیمت مبدا و هزینه واقعی رساندن کالا به هند را مدیریت کند، پیش بینی می شود برای نیمه ماه سپتامبر مجددا قیمت قیر در هند افزایش پیدا کند.

 اروپا: آرام‌تر از آسیا؛ بحرین همچنان روی ۵۵۰ دلار 

بازار اروپا برخلاف شرق آسیا هنوز با عرضه نسبتا کافی و بازگشت کند تقاضا بعد از تعطیلات تابستانی روبروست، قیمت قیر فوب کشورهای اروپایی تقریبا در محدوده 530 تا 560 دلار در هر تن قرار دارد. در بحرین نیز قیمت برای یک هفته دیگر در حدود ۵۵۰ دلار بدون تغییر مانده، در حالی که محدودیت کشتی همچنان صادرات دریایی را پایین نگه داشته است.

 ایران: قیمت پایین‌تر از آسیا مانده، اما دریا مزیت قیمت را گرفته 

در ایران، قیمت قیر فاصله چشمگیری با قیمت‌های تولیدکنندگان آسیایی دارد اما محدودیت حمل دریایی، نگرانی از حملات، تحریم، هزینه بیمه و لغو برخی سفارشات باعث شده، صادرات دریایی محدود بماند و مسیرهای زمینی و ریلی به کشورهای همسایه اهمیت بیشتری پیدا کنند. در چنین شرایطی، قیمت مبدأ فقط نقطه شروع محاسبه است، نه قیمت واقعی معامله.

فروشنده معتبر فقط قیمت نمی‌دهد؛ عدم‌قطعیت را هم مدیریت می‌کند

در بازاری مثل این هفته، مشتری انتظار ندارد فروشنده آینده را پیش‌بینی کند؛ انتظار دارد وقتی شرایط عوض شد، فروشنده ناپدید نشود. قیمت درست یعنی عددی که پشت آن مسیر، ظرفیت حمل و زمان اعتبار مشخص وجود داشته باشد. اگر آن شرایط تغییر کرد، پاسخ سریع و توضیح شفاف مهم‌تر از تلاش برای حفظ مصنوعی قیمت قبلی است. اعتماد دقیقاً در همین لحظه ساخته می‌شود: زمانی که مشتری بداند حتی اگر بازار عوض شود، طرف معامله‌اش همچنان در دسترس است و واقعیت را قبل از تبدیل‌شدن به مشکل با او در میان می‌گذارد.