بازار اجاره دکل در ایران بازاری داغ است. متوسط هزینه اجاره یک دکل روزانه چیزی حدود ١٥٠ هزار دلار است. از ٢٧ دکلی که در گزارش های بین المللی در حال کار برای ایران اعلام شده اند، بخش مهمی اجاره ای است.
بازار اجاره دکل در ایران بازاری داغ است. متوسط هزینه اجاره یک دکل روزانه چیزی حدود ١٥٠ هزار دلار است. از ٢٧ دکلی که در گزارشهای بینالمللی در حال کار برای ایران اعلام شدهاند، بخش مهمی اجارهای است.
به گزارش جماران، آمارها نشان میدهد ٣٥ درصد از کل دکلهای دریایی ایران ملکی است و مابقی نیاز از بازار اجاره تامین شده است. اما چه کسانی به ایران دکل اجاره دادند؟ هند، چین، نروژ.
هندیها رکورددار بازار اجاره
مروری بر آمار اجاره دکل در ایران نشان میدهد هندیها در سالهای گذشته تنها درصدد فروش برنج دانه بلند و چای به ایران نبودهاند. حتی داستان به لباسهای بیکیفیتی که به «یک بار بپوش» در بازار ایران مشهور شده است باز نمیگردد. هندیها کارهای مهمتری از فروش این اجناس انجام دادهاند. آنها سهمی بزرگ از بازار اجاره دکل در ایران را از آن خود کردهاند. بررسیها نشان میدهد سابقه حضور هندیها در بازار ایران به بیش از ١٠ سال برمیگردد. شرکت فراساحل ابان هفت دکل به ایران اجاره داده است. هر چند هندیها روی خوشی برای خرید گاز از ایران نشان ندادند و با پروژه خط لوله صلح چندان کاربردی برخورد نکردند، اما در همه سالهای تحریم خریدار نفت ایران بودند و حالا بدهیای به بزرگی ٥/٦ میلیون دلار به ایران دارند؛ بدهیای که قرار است ظرف دو ماه آینده به دلار و روپیه، نه برنج و چای و پوشاک تحویل ایران شود.
اینبار چینیها
این تنها نگاه به شرق ایران نیست که حضور چین را در کشور برجسته کرده است. تمام دکلداران و دکلخواهان، چین را نام مهمی در صنعت دکل ایران میدانند. مدیرعامل شرکت حفاری شمال میگوید اغلب دکلهای جهان چینی است و کیفیت دکل بستگی به نوع ساخت دارد. به این ترتیب این تنها ایران نیست که از چین دکل میخرد دیگرانی هم در این پروسه حضور دارند؛ آنها که در این صنعت فعالیت میکنند. شرکت «فراساحل چین» که چینی بودنش از نامش هویداست چهار دکل به ایران اجاره داده است.
یک هندی دیگر
شرکت فورسایت گروپ هر چند شرکتی بینالمللی است اما میتواند شرکتی نزدیک به هندیها نیز تلقی شود چرا که سهام عمده آن به هندیها تعلق دارد. این شرکت بینالمللی ٣ دکل حفاری دریایی به ایران اجاره داده است.
چین و نروژ و دوباره چین
ایران از شرکت ملی نفت چین نیز دو دکل اجاره کرده است. هر دو دکل برای شرکت نفت و گاز پارس کار میکند. شرکتی نروژی نیز چهار دکل و شرکت چینی شنگلی نیز یک دکل به ایران اجاره داده است.
بازار داغ اجاره
هزینه یک روز اجاره یک دکل حفاری بین ١١٠ تا ١٨٠ هزار دلار است. اگر متوسط قیمت اجاره یک دکل حفاری ١٥٠ هزار دلار در نظر گرفته شود، با احتساب ٦٥ روز تعمیرات و... ٣٠٠ روز کار یک دکل حفاری میلیونها دلار برای ایران هزینه برمیدارد. بررسیها نشان میدهد راندمان کاری دکلها در ایران پایین است. به طور متوسط هر دکل سالانه در حدود دو حلقه چاه حفر میکند این در حالی است که راندمان کاری در بسیاری از کشورها بالاتر از این حرفهاست. پیش از این هشدارهایی درباره مانور دلالان در بازار اجاره دکل داده شده بود. بررسیها نشان میدهد در حالی نرخ اجاره دکل در ایران بالاست که این نرخ در امریکا و اروپا بنا به گزارشهای دریافتی، کاهش یافته است، مثلا شرکتهایی که ٥٠دستگاه حفاری داشتهاند، در حال حاضر٣٠ دکل بیکار دارند و این روال موجب شده تا قیمت حفاری را پایین آوردهاند و در نهایت قیمت فروش دکل هم پایین آمده است. ایران به لحاظ تحریم مجبور است هزینه بیشتری برای اجاره و خرید دکلهایش پرداخت کند اما به نظر میرسد آنها که در این میان سود میبرند همان کسانی باشند که رییسجمهور یک بار غیرمستقیم آدرسشان را به مردم داد؛کاسبان تحریم.
کاسبان تحریم در بازار دکل ایران قدرتنمایی فراوانی داشتهاند اما به نظر میرسد دوران حکومت بر این بازار رو به پایان است چرا که یکی از درهای رانتخواری در حوزه دکل بسته شده است. سازمان توسعه تجارت با ابلاغ بخشنامهای تاکید کرد از این پس واردات دکلهای حفاری مستعمل نفت و گاز به داخل کشور ممنوع است. به این ترتیب کاسبان تحریم باید کاری دیگر برای خود دست و پا کنند خصوصا که حساسیتهای دکلی میتواند دلالی در بازار اجاره را نیز با خطراتی جدی روبهرو کند.
چشمک روزانه ١٠ میلیارد تومانی در بازار دکل
بر اساس آماری که بدان اشاره شد هزینه اجاره هر دکل روزانه ٥٠٠ میلیون تومان است، محاسبه بر اساس دلار ٣٣٤٠ تومان به طور متوسط انجام شده است. با احتساب ٢١ دکل اجارهای وسعت بازار اجاره دکل ایران روزانه به بیش از ١٠ میلیارد و ٥٠٠ میلیون تومان میرسد. چشمپوشی از منافع این بازار برای دلالانی که عادت کردهاند میان متقاضی و ارایهدهنده تقاضا بایستند، کار سادهای نیست. برخی گزارشها حکایت از آن دارد که برخی از شرکتهای واسطه نفتی روزانه نزدیک به ٧٠ هزار دلار حق دلالی (واسطهگری) در اجاره دکل را از شرکتهای حفاری نفتی دریافت میکنند؛ رقمی که باید به زودی برای چشمپوشی از آن آماده شوند.
منبع: اعتماد
