فعالیتهای پرورشی و نوع نگاه وزیر پیشنهادی نسبت به آن یکی از موضوعات اصلی در فرایند اخذ رای اعتماد محمدعلی نجفی است.
این روزها نجفی در حالی به عدم اعتنا به فعالیتهای پرورشی متهم می شود که به گفته کارشناسان و چهره های پیشتاز امورتربیتی، معاونت پرورشی در دوره وزارت 9 ساله نجفی با رشد فعالیتها از منظر کمی و کیفی مواجه بوده است.
علی رغم کارنامه موفق نجفی در راهبری برنامه های تربیتی، اعتراضات به وی در حالی است که اصول گرایان در دوره 8 ساله دولتهای نهم و دهم نابسامان ترین دوره فعالیت امورتربیتی را رقم زده اند.
اصول گرایان منتقد به آنچه در دوران وزارت مرتضی حاجی در خصوص امورتربیتی رخ داده بود پس از پیروزی در انتخابات سال 84 ابتدا احیای معاونت پرورشی را به عنوان یک قانون به تصویب مجلس رساندند ، محمود فرشیدی به عنوان اولین وزیر آموزش و پرورش دولت نهم در تاریخ یکم مرداد 85، سید باقر پیشنمازی را به عنوان معاون پرورشی و تربیتبدنی وزارت آموزش و پرورش منصوب کرد
در حکم انتصاب پیشنمازی آمده بود: معاونت پرورشی، خصوصاً در تولد جدید خویش، عهدهدار امانتی سنگین و رسالتی خطیر است و انتظار میرود با رویکردی تازه، به عنوان مکمل نظام آموزشی حضور و ظهور بیابد و فرصتی گسترده را برای رشد و شکوفایی استعدادهای نسل آینده فراهم سازد؛ این رویکرد تازه که مدرسه را سرشار از شور و نشاط خواهد ساخت نیازمند همکاری صمیمانه دیگر معاونان و مسئولان سازمانها و واحدها میباشد که بیتردید دریغ نخواهند کرد.
پیشنمازی به عنوان معاونی پرقدرت در معاونت پرورشی وزارت آموزش و پرورش حضور پیدا کرد و در آغاز راه، از طرحهایی خبر داد که نشان از رشد معاونت پرورشی داشت.
وی در آغاز کار، برنامههای متنوعی را پیشبینی کرد که تهیه آییننامه اجرایی قانون احیای معاونت پرورشی، افزایش ساعت ورزش، تهیه 4 هزار بازی بومی، طرح شناسایی دانشآموزان نخبه، طرح حمایت از «دانشآموزان با استعدادهای ممتاز» و طرح «جمعه با مدرسه» از جمله آنها بود.
اما پیشنمازی نتوانست نظر مثبت نمایندگان مجلس را به خود جلب کند و در نهایت در زمان تصدی وزارت علی رضا علی احمدی در 21 اسفند 86 و در حالی که یک سال و نیم از معاونتش سپری شده بود معاونت پرورشی را ترک کرد.
بعد از پیشنمازی و پس از 2 ماه که معاونت پرورشی و تربیتبدنی آموزش و پرورش بدون سرپرست بود، علیاحمدی در تاریخ دوم اردیبهشت سال 87 سید مهدی امینی را به عنوان معاون پرورشی و تربیتبدنی خود انتخاب کرد.
امینی به رغم آنکه مردی از جنس پرورشی بود اما همانند پیشنمازی نتوانست رضایت نمایندگان مجلس را در احیای امور پرورشی کسب کند و با کارنامه ناموفق در تاریخ 15 اسفند 87 استعفا کرد.
علیاصغر یزدانی پس از امینی در تاریخ 29 بهمن 87 به عنوان معاون پرورشی و تربیتبدنی وزیر آموزش و پرورش منصوب شد؛ یزدانی در نخستین نشست خبری خود با خبرنگاران که چند روز بعد از انتصابش صورت گرفت، گفت: فعالیتهای تربیتی باید قوی و با شیوههای جدید در آموزش و پرورش اجرا شده تا موجب شوق و نشاط در بین دانشآموزان شود.
یزدانی اظهار امیدواری کرد با تعامل قوی با مجموعه معاونتهای وزارت آموزش و پرورش و بهرهگیری از امکانات بخشهای مختلف و همسو کردن اهداف بتواند، امور پرورشی را به خوبی در آموزش و پرورش احیا کند.
یزدانی در تاریخ 22 آذر 89 و در زمان وزارت حمیدرضا حاجیبابایی پس از حدود دو سال فعالیت در معاونت پرورشی و تربیتبندی در حالی که هنوز نتوانسته بود، رضایت نمایندگان مجلس از احیای امور پرورشی را کسب کند به عنوان قائم مقام وزیر آموزش و پرورش در امور بینالملل و رئیس مرکز بین الملل و مدارس خارج از کشور منصوب شد تا معاونت پرورشی بار دیگر دچار تغییر وتحول بشود.
قرعه معاونت پرورشی پس از 3 ماه بی سرپرستی این بار به نام زکریا یازرلو افتاد و این چهره نزدیک به اسفندیار رحیم مشایی نهم بهمن 89 به عنوان معاون پرورشی و تربیتبدنی وزارت آموزش و پرورش منصوب شد و از اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران به این معاونت آمد تا با رویکرد پژوهشی خود، به معاونت نابسامان پرورشی سر و سامان دهد.
اما عمر معاونت یازرلو نیز به یک سال نرسیده معاون پرورشی ، آموزش و پرورش را به مقصد محیط زیست ترک کرد تا حاجی بابایی طی حکمی که در 11 بهمن 90 صادر شد سکان کشتی پرتلاطم معاونت پرورشی را به حسین هژبری بدهد.
انتصاب 5 معاون پرورشی در طول 8 سال و تغییرات چند باره ساختاری در این معاونت در حالی رخ داده است که انتقادات گسترده ای به عملکرد این معاونت در این مدت وارد است که از جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1- روشن نبودن سیاست ها و راهبردها در برنامه های دینی، ارزشی، فرهنگی،هنری و ... مدارس با توجه به قانون احیای معاونت پرورشی
2- عدم تناسب برنامه های پرورشی با سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
3- عدم تثبیت ساختار و وظایف حوزه پرورشی و تغییرات مداوم و غیرکارشناسی در آن
4- اثر بخشی اندک فعالیت های پرورشی در شکل گیری هویت اسلامی، انقلابی، اجتماعی و ملی دانش آموزان
5- مشارکت اندک بخش غیر دولتی و نهادهای مردمی
6- مغفول ماندن جایگاه و رویکرد فرهنگی و تربیتی در برنامه های آموزشی
7- انحراف ماموریت کانونهای فرهنگی و تربیتی از ارائه دهندگان خدمات فرهنگی وتربیتی به محل عرضه خدمات کمک آموزشی
8- افت کمی و کیفی فعالیت تشکلهای دانش آموزی
9- عدم توسعه و تجهیز متوازن اماکن تربیتی اعم از اردوگاه ها و کانون های فرهنگی و تربیتی
10- تضعیف سازمان دانش آموزی و تنزل یک سازمان عمومی غیر دولتی به یک زیر مجموعه ناکارآمد در حوزه پرورشی
11- تبدیل شوراها و مجلس دانش آموزی از یک تشکل موثر در تربیت اجتماعی و مدنی دانش آموزان به یک تشکل تشریفاتی و نمادین
12- تعطیلی اردوهای ملی و واگذاری اردوگاههای کشوری به استانها
13- عدم اهتمام به کارکردهای دنیای مجازی در حوزه فعالیت های پرورشی
14- نبود اطلاعات مدون پیرامون گرایش ها، باورها و علایق دانش آموزان و کم توجهی به تفاوت های فردی در مدرسه و جامعه
15- کیفیت نامطلوب ساعت ورزش و محتوای درس تربیت بدنی در مدارس و مناطق کم برخوردار
16- تعدد برنامه ریزان، سیاستگذاران و مداخله کنندگان در ورزش قهرمانی در گروههای سنی زیر 18 سال
17- وضعیت نامطلوب و تاثیر گذاری اندک برنامه های پیشگیرانه و توانمند ساز در زمینه آسیب های اجتماعی
این کارنامه پرچالش و ناموفق در حوزه فعالیتهای پرورشی در حالی است که امورتربیتی در دوران وزارت محمدعلی نجفی یکی از باثبات ترین و پرکارترین دوره های فعالیتی خود را داشته است.
بنیانگزاری مسابقات بین المللی قرآن دانش آموزان کشورهای اسلامی، برگزاری مسابقات فرهنگی و هنری مدارس در رشته های قرآن کریم، نهج البلاغه، اذان، مدیحه سرایی، شعر،هنرهای دستی و تجسمی و...، تهیه و تولید فیلم های تربیتی، تجهیز کتابخانه های مدارس،تشکیل حدود 60000 گروه هنرهای نمایشی و سرود در مدارس و.. از جمله اقدامات فرهنگی و تربیتی معاونت پرورشی در دوره وزارت محمدعلی نجفی بود.
تعداد دانش آموزان تحت پوشش فعالیتهای اردویی از 7/1 میلیون نفر-روز در آغاز وزارت نجفی به 3/17 میلیون نفر- روز در سال 74 بالغ شد.
تعداد دانش آموز جذب شده به کانونهای فرهنگی- تربیتی از 5/1 میلیون نفر در سال 68 به 9/4 میلیون نفر در سال 74 افزایش یافت و تعداد این کانونها نیز از 240 واحد به 807 واحد افزایش یافت.
در کنار این اقدامات برنامه های گسترده در راستای اعتلای تربیت دینی در معاونت پرورشی دنبال شد که بنیانگزاری کنگره سالانه نماز از آن جمله بود.
در کنار این کارنامه موفق، برنامه کاربردی نجفی برای فعالیتهای پرورشی که در برنامه ارائه شده از جانب وی به مجلس به آنها پرداخته شده است گویای اهتمام ویژه وی به این حوزه و غیر منصفانه بودن هجمه هایی است که به وی می شود.
عناوین برنامه های پرورشی برنامه ارائه شده از جانب نجفی به مجلس عبارت است از:
1- بازبینی و باز تعریف ساختار ،محتوا و فعالیت های پرورشی و تشکیلات مرتبط با آن و ارزیابی اجرای قانون احیاء معاونت پرورشی با رویکرد تعلیم و تربیت اسلامی به منظور توسعه و تقویت کارکرد پرورشی نظام آموزش و پرورش در ساحتهای شش گانه تعلیم و تربیت
2- استفاده مطلوب از ظرفیت های قانونی سازمان دانش آموزی در جهت توسعه مشارکت فعال دانش آموزان برای انجام فعالیتهای پرورشی و به کارگیری ظرفیت ها و امکانات سایر سازمانهای دولتی و غیردولتی، سمن ها و نهادهای فرهنگی در این زمینه
3- توسعه و تقویت فعالیتهای تشکلهای دانش آموزی (بسیج دانش آموزی، اتحادیه انجمن های اسلامی دانش آموزان، پیشتازان و فرزانگان، شوراهاو مجلس دانش آموزی، شهردار و پلیس مدرسه و..) در جهت رشد هویت دینی ، ملی و اجتماعی دانش آموزان و کسب شایستگیهای شهروندی
4- تقویت و تعمیم برنامه های ورزش همگانی در سطح مدارس و هماهنگی با سایر تشکلها و نهادهای اجتماعی برای افزایش بهره وری برنامه های ورزشی
5- مشارکت در عرصه ورزش قهرمانی کشور در رده سنی زیر 18 سال و اخذ مجوز دولت برای واگذاری مسئولیتها و امکانات مرتبط به وزارت آموزش و پرورش
6- استقرار نظام فراگیر مشاوره و راهنمایی اعم از تحصیلی، شغلی، روانی و اجتماعی برای دانش آموزان و خانواده با استفاده از مشاوران تخصصی، معلمان و مربیان
7- کمک به افزایش مهارتهای هنری و خلاقیت فکری دانش آموزان از طریق برنامه های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و برنامه های فرهنگی و هنری مدارس
