آنچه در پی می آید گزیده ای است از دیدگاه های حضرت امام خمینی(س) درباره عوامل و زمینه هایی که عامل انگیزش عمومی و قیام همگانی مردم مسلمان ایران برای سرنگونی رژیم ستمشاهی و استقرار نظام اسلامی گردید. حضرت امام در این نگرش بیش از هر چیز به نقش محوری و مبنایی توجه و عنایت و مساعدت الهی و ایمان زلال مردم و پایبندی آنان به تعالیم اسلام و فضایل و ارزش های والای نهفته در دین مبین حق نظر می گسترند و آن را زیر ساخت حرکت الهی مردم و خاستگاه انقلاب و نظامی اسلامی معرفی می نمایند.
1- الهی بودن
این دست خداست؛ هیچ قدرتى نمىتواند در ظرفِ- الآن مىشود گفت- یک سال و چند ماه، یک سال و چقدر[این تحول را پدید آورد] براى اینکه قبلش یک قدرى همین طور تدریجى بود کار، و باز خروجى نکرده بود، در ظرف یک سال و چند ماه آن تحول و تغییرى که در مملکت ما و در ملت ما حاصل شده است، که راه صدها ساله رفته، یعنى 2500 سال را زیر پا گذاشته و مالیده، این نمىشود که با دست زید و عَمْرو باشد. هیچ نمىشود گفت روحانیون این کار را کردهاند؛ نمىشود گفت مردم بازار این کار را [کردهاند]؛ خیر، دست خداست و از متن ملت جوشیده است این [انقلاب] به امر خدا. و لهذا امیدبخش است. این الهى است؛ امیدبخش است.
(صحیفه امام، ج4، ص: 256)
2- قدرت و بیداری مردم
امام: ما اتکاى به ملت و قدرت ملت داریم. هیچ ملتى را بعد از آنکه بیدار شدند و به جنبش در آمدند، کسى نمىتواند از آن راهى که دارند منحرف کند. و هیچ قدرتى نمىتواند یک ملت را سرکوب نماید. البته قدرتها مىتوانند بریزند و در یک مملکتى قتل عام کنند و لکن نمىتوانند ملت را از خواستى که دارند منحرف کنند. و ملت ما به آن مرحله رسیده است که تمام اقشار قیام ضد رژیم و ضد ظلم کردهاند. ابر قدرتها نمىتوانند این قیام را بشکنند و به علاوه ملت ایران مطلبى را خواهانند که تمام مردم جهان با این درخواست متفق القول است و آن آزادى و استقلال است. و ابرقدرتها نمىتوانند در برابر عواطف تمامى مردم جهان، [خواستههاى خود را] تحمیل کنند. و امید ما این است براى اینکه حرفمان حق، و مردم هم همه قیام کردهاند، بر تمام قدرتها غلبه مىکنند.
(صحیفه امام، ج5، ص : 307)
3- تکیه بر مستضعفین
به نظر من بیشتر انقلابیون واقعى؛ یعنى آنها که نیروى عظیم و کوبنده این انقلاب بودند، مردم غیرمرفه بودند؛ کسانى که بیشترین کشتهها را دادند و با نیروى ایمان واقعى و اعتقاد راسخ؛ باعث پیروزى انقلاب شدند همان کسانى بودند که به هیچ وجه اشرافى و مرفه نبودند و از طبقه پابرهنه بودند.
(صحیفه امام، ج6، ص : 297)
این یک مطلبى است که براى ما و بر هیچ کس پوشیده نیست که آن طبقهاى که این نهضت را به ثمر رساندند، آن طبقه محروم، از زن و مرد بود. اینهایى که در خیابانها ریختند و با صداى «اللَّه اکبر» و با مشت فشرده و با ایمان، اعتنا به قدرتهاى شیطانى نکردند همین زنهاى محترم و مردهاى عزیز محترم بودند که از طبقه محروم در آن رژیم بودند. اینها بودند که توانستند این قدرت شیطانى را بشکنند و این سد را خرد کنند و اینها هستند که از این به بعد باز تکلیف دارند؛ یعنى همه تکلیف داریم.
(صحیفه امام، ج7، ص : 475)
4- وحدت کلمه رمز پیروزی
ما باید از همه طبقات ملت تشکر کنیم که این پیروزى تا اینجا به واسطه وحدت کلمه بوده است. وحدت کلمه مسلمین- همه، وحدت کلمه اقلیتهاى مذهبى با مسلمین، وحدت دانشگاه و مدرسه علمى، وحدت طبقه روحانى و جناح سیاسى. باید همه این رمز را بفهمیم که وحدت کلمه رمز پیروزى است؛ و این رمز پیروزى را از دست ندهیم و- خداى نخواسته- شیاطین بین صفوف شما تفرقه نیندازند.
(صحیفه امام،ج6، ص : 10)
بى تردید رمز بقاى انقلاب اسلامى همان رمز پیروزى است؛ و رمز پیروزى را ملت مىداند و نسلهاى آینده در تاریخ خواهند خواند که دو رکن اصلى آن: انگیزه الهى و مقصد عالى حکومت اسلامى؛ و اجتماع ملت در سراسر کشور با وحدت کلمه براى همان انگیزه و مقصد.
(صحیفه امام، ج21، ص: 393)
ما در این نهضت اخیر آنچه را که مىتوانم بگویم بهترین ثمرات این نهضت است، این وحدتى [است] که حاصل شد بین قشرهاى مختلف. دانشگاهى به روحانیین نزدیک شد، روحانیین به آنها نزدیک شدند، بازارى با همه اینها نزدیک شد، دهقان با همه اینها نزدیک شد. و شما الآن مىبینید که در سرتاسر ایران تمام طبقات با هم همفکر و هم عقیده و یکصدا جمهورى اسلامى را مىخواهند. و رمز موفقیت ما، که قدرتهاى بزرگِ دنیا را عقب نشاند و یک قدرت شیطانى مثل قدرت خاندان پهلوى را فرو ریخت، این رمز موفقیت همین وحدت اقشار و وحدت کلمه بود. اگر بنا بود که قشر روحانى تنها مىخواست به جنگ اینها برود خفه مىکردند او را؛ نویسنده مىخواست به جنگ آنها برود آنها را از بین مىبردند؛ دانشگاهى مىخواست این کار را بکند نمىتوانست؛ بازار مىخواست این کار را تنها بکند نمىشد؛ دهقان مىخواست بکند نمىشد. اینکه همه چیز را ما به دست آوردیم، و ان شاء اللَّه بعد هم به دست مىآوریم، این براى همین پیوستگى است که بین اقشار ملت حاصل شد. و ما باید این همبستگى را نگه داریم.
(صحیفه امام، ج6، ص : 188)
5- تحول روحی
این تحول روحى اعجاب آور است. این تحول روحى باعث شد که این پیروزى از براى ملت ما حاصل شد. دعا کنید که خداوند این تحول را در همه ملتهاى اسلام و مستضعفین پیش بیاورد، و خداى تبارک و تعالى مقدر فرماید که همه متحول بشویم. این تحول روحى و این انقلاب اسلامى تحفهاى است که خداى تبارک و تعالى از عالم بالا براى ملت ما به هدیه فرستاد و ما باید شکر خداى تبارک و تعالى را بکنیم؛ و از عهده شکر بر نمىآییم. من باید شکر این نعمت را و شکر این رحمت را و شکر این محنتها را که ملت ایران کشیدند، شکر اینها را بکنم؛ و من از عهده برنمى آیم. آنها بودند که همه کارها را انجام دادند، و خدا بود که اینها را مؤید کرد. و قدرت خدا و قدرت ایمان ملت که در این اواخر شکوفایى پیدا کرد، این قدرت بود که با دست خدا یک سلطنت 2500 ساله را از ریشه کند؛ در صورتى که پشت سر او امریکا ایستاده بود، شوروى هم سِرّاً بود، و چین هم بود، انگلستان هم بود؛ تمام ابرقدرتها پشت سر او ایستاده بودند. و آن هم داراى همه سلاحهاى مدرن بود و ملت ما دست خالى بود؛ تفنگ هم نداشت، هیچ نداشت! لکن قدرت ایمان بود، قدرت خدا بود. این تعجب ندارد که خداى تبارک و تعالى مقدر بفرماید یک ملتى که هیچ ندارد، هیچ سلاح ندارد، همین سلاح ایمان دارد، بر همه قدرتها غلبه بکند.
(صحیفه امام، ج6، ص : 229)
6- شهادت طلبی
برادران من! عزیزان من! این رمز را از دست ندهید: رمز توجه به خدا، رمز توجه به اسلام. شهادت براى مُسْلم، براى مؤمن سعادت است؛ جوانهاى ما شهادت را سعادت مىدانند؛ این رمز پیروزى است.
(صحیفه امام، ج7، ص: 137)
