جزئیات و زمان همایش «تحریرالوسیله امام خمینی، شروح و تعلیقات» توسط رئیس نمایندگی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در قم اعلام شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، حجت الاسلام و المسلمین سید حبیب‌الله موسوی در خصوص برگزاری همایشی درباره تحریرالوسیله که قرار است در قم برگزار شود، گفت: از آنجا که برای معرفی شخصیت علمی حضرت امام خمینی(س) به علاقه‌مندان به ایشان در سرتاسر جهان نیاز است که از روش‌های مختلف استفاده شود، از این رو در آستانه پنجاهمین سالگرد قیام ایشان، از این فرصت استفاده کردیم و همایشی را با عنوان «همایش تحریرالوسیله، شروح و تعلیقات» در نظر گرفته‌ایم. این همایش گرچه تخصصی است و لکن بُعد دیگری از ابعاد علمی را نشان خواهد داد، به ویژه برای حوزههای علمیه که حقاً استواری و ماندگاری آنان، مدیون زحمات آن بزرگمرد است، فرصت مغتنمی خواهد بود که با تحریرالوسیله و آنچه درباره آن به عنوان شرح، تعلیقه و حواشی نگاشته است، آشنا شوند.
وی با بیان این‌که دفتر نمایندگی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) که بر اساس ضرورت نشر آثار علمی و حوزوی حضرت امام تشکیل شده است بحمدالله تاکنون توانسته است فعالیتهای ارزشمندی را در این زمینه عرضه نماید، افزود: تحقیق، تألیف و نشر ده‌ها نسخه از آثار امام خمینی(س) و نشر آثار مختلفی پیرامون اندیشه‌های فلسفی، فقهی، اصولی، عرفانی، اخلاقی، قرآنی و ... نشان از تلاش گسترده و عمیق این دفتر دارد.
موسوی با اشاره به این‌که تلاش برای عرضه مجموعه آثار امام خمینی(س) با عنوان موسوعة الامام الخمینی(س) که از سال‌ها قبل آغاز شده و محققان ارجمند و باسابقه مؤسسه دست‌اندرکار آن هستند، از دیگر فعالیتهای علمی این دفتر است، گفت: یکی دیگر از فعالیتهای قابل توجه و ماندگار در این دفتر تهیه دانشنامه امام خمینی(س) است که با بیش از 1000 مدخل در همه زمینه‌های شخصیتی آن حضرت، در حال تهیه و تنظیم می‌باشد، که این اثر علمی به عنوان دائرة المعارف جامعی عرضه خواهد شد. جشنواره اندیشه جاوید که سال‌ها به همت این دفتر و برخی از مراکز حوزوی مانند مرکز خدمات حوزههای علمیه به انجام می‌رسد از دیگر فعالیتهای حوزوی سراسری است که جهت آشنایی طلاب جوان و علاقه‌مند به آرمان‌ها و اندیشه‌های حضرت امام(س) برگزار می‌شود.
وی با یادآوری این‌که از دیگر فعالیتهای قابل توجه این دفتر آموزش اندیشه‌های حضرت امام در ابعاد گوناگون است که در دوره‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت و تخصصی برای طلاب و سایر اقشار فرهیخته و فرهنگی به انجام می‌رسد و تاکنون ده‌ها دوره برگزار شده است، اظهار داشت: نشست‌های علمی و تخصصی در زمینه‌های فقهی، اصولی، فرهنگی و اجتماعی مرتبط با حوزه‌ها یکی دیگر از فعالیتهایی است که این دفتر در چندین نوبت به انجام رسانده و به لطف خداوند، استقبالی خوبی از آن‌ها به عمل آمده و مطالب ارزشمند و علمی در برخی مسائل حوزوی برای علاقه‌مندان عرضه گردیده است. در این زمینه می‌توان از نشست «اجزاء در تقیه مداراتی»، «منشور روحانیت»، « منشور برادری» و « امام خمینی، اخلاق و حوزه» را نام برد. در همین زمینه همکاری‌های خوبی با مراکز دانشگاهی نیز داشته‌ایم که دو نشست مقدماتی و اصلی با عنوان «امام خمینی، تعلیم و تربیت اسلامی» در دانشگاه قم از این نمونه است.
موسوی تصریح کرد: این همه نشان از این دارد که امام خمینی(س) علاوه بر این‌که مرجع دینی و فقهی است، شخصیتی است که جامع علوم معقول و منقول است و در اکثر رشته‌های علوم اسلامی مانند کلام، اخلاق، تفسیر، عرفان و فلسفه صاحب‌نظر و رأی و صاحب سبک و در برخی موارد صاحب تألیف مستقل می‌باشد. ایشان در میان فقیهان شیعه از جامعیتی برخوردار است که کمتر می‌توان نظیری برایش نام برد، زیرا فقیهان بزرگوار ما عمدتاً در زمینه‌های علوم حوزوی سرآمد بودند و بعضاً در مسائل اجتماعی دخالتی نداشتند و علاقه‌ای هم نشان نمی‌دادند، ولی ویژگی برجسته حضرت امام این است که با نگاهی که به جامعیت دین داشت خود نیز از جامعیتی در همه ابعاد اجتماعی، سیاسی، مدیریتی و علمی برخوردار بود. از این‌رو معرفی امام نیز نیازمند جامع‌نگری و برگزاری همایش‌ها و نشست‌های تخصصی است که مؤسسه در سطح بین‌المللی و داخلی به صورت مستقل و گاه با همکاری سایر مراکز به این مهم پرداخته است.
رئیس دفتر قم موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در خصوص دلیل بررسی تحریرالوسیله امام نیز گفت: در میان کتاب‌های امام، تحریرالوسیله نسبت به همه کتاب‌های فقهی و فتوایی ایشان، حتی نسبت به کتاب‌های فقهی دیگر علمای بزرگوار از اهمیت خاصی برخوردار است. تحریرالوسیله با توجه به جامعیت و دارا بودن نوآوری‌های ارزشمند و برخورداری از مسایل مستحدثه، یکی از کتاب‌های مهم و ماندگار فقه شیعه به شمار می‌رود و به همین دلیل بیش از صد جلد شرح و تعلیقه بر آن توسط مراجع، علما و مدرسین نوشته شده است.
تحریرالوسیله کتابی است فقهی، فتوایی و علمی که حضرت امام خمینی آن را به عنوان حاشیه و یا تکمله بر کتاب وسیله النجاة مرجع و عالم بزرگوار شیعه مرحوم حاج سید ابوالحسن اصفهانی به رشته تحریر درآورده‌اند و ابوابی چون حج، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر، حدود، قصاص و دیات را بر آن افزوده‌اند. حضرت امام حاشیه بر وسیله را به مدت هفت سال نوشته بودند. کتاب تحریرالوسیله در دوران تبعید امام در شهر بورسای ترکیه با توجه به محدودیتهای امام به ویژه در زمینه منابع و کتب مربوط و مناسب، خیلی عالمانه، دقیق و کامل نوشته شده و در نجف به چاپ رسیده است. و به دلیل این‌که کتاب جامع و دارای فروعات دقیق و موضوعات نو و روز بوده است در اندک زمانی مورد استقبال حوزههای علمیه عراق و ایران و دیگر بلاد اسلامی و شیعی قرار گرفت، به طوری که در بسیاری از حوزه‌ها محور بحث و پژوهش درس خارج مراجع و علما گردید.
وی افزود: این کتاب به عنوان یک کتاب فتوایی دارای نوآوری‌هایی در زمینه فقه و دستورات شرعی و سبک خاص و جامعیت منحصر به فردی است که در رابطه با مسائل قضایی به ویژه پس از انقلاب در نبود قوانین مناسب، در محاکم حرف اول را زده و مشکلات عدیده‌ای را برطرف نموده است. لذا مؤسسه قم درصدد آن بر آمد، به بهانه رونمایی جامع‌ترین شرحی که بر تحریر نوشته شده، به نام «تفصیل الشریعة فی شرح تحریرالوسیله» تألیف مرحوم آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی، همایشی برگزار نماید تا فضلا و طلاب و روحانیون به ویژه طلاب جوانی که چندان دوران امام را درک نکرده‌اند با امام و این اثر ارزشمند بیشتر آشنا شوند.
موسوی با بیان این‌که جالب است بدانیم کتاب تحریر امام در تبعید نوشته شده است و این شرح هم در تبعید نوشته شده است، خبر داد: این همایش بنا است 5 بهمن امسال با حضور علما، فضلا و طلاب برگزار گردد.
وی سپس در بیان برنامه‌های این همایش اظهار داشت: سخنرانی یکی از مراجع بزرگوار و بعضی از اساتید و بزرگان حوزه درباره تحریرالوسیله، رونمایی از کتاب تفصیل الشریعة فی شرح تحریرالوسیله،تقدیر از اساتید درس خارج تحریرالوسیله، تقدیر از شارحان و نویسندگان پیرامون تحریرالوسیله، برگزاری نمایشگاهی از تحریرالوسیله و شروح و تعلیقات آن، تهیه نرم‌افزار تحریرالوسیله و آثار پیرامون آن از جمله برنامه های این همایش خواهد بود.
رئیس دفتر قم موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در پایان در معرفی مهم‌ترین شروح و کتاب‌های پیرامون تحریرالوسیله امام که تاکنون منتشر شده‌اند، اظهار داشت: جامع‌ترین و کامل‌ترین آن همین کتاب تفصیل الشریعة فی شرح تحریرالوسیله مرحوم آیت‌الله فاضل است که توسط مؤسسه فقهی ائمه اطهار(ع) تحقیق و آماده‌سازی شده و توسط مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ویرایش و در 28 جلد به چاپ رسیده است که جلد 28 آن نمایه دوره کامل این کتاب است. مستند تحریرالوسیله حجت الاسلام والمسلمین احمد مطهری در بیش از 15 جلد، مستند تحریرالوسیله مرحوم آیت الله حاج آقا مصطفی خمینی در 2 جلد، انوار الفقاهة فی شرح تحریرالوسیله تألیف آیت‌الله العظمی مکارم که تاکنون 6 جلد چاپ شده است.
وی ادامه داد: فقه الثقلین فی شرح تحریرالوسیله تألیف آیت الله العظمی صانعی در 2 جلد و تعلیقه ایشان بر تحریرالوسیله در 2 جلد، مبانی تحریرالوسیله آیت‌الله مؤمن در 3 جلد، شرح تحریر کتاب الحج آیت‌الله العظمی سبحانی در 2 جلد، دلیل تحریرالوسیله تألیف آیت‌الله سیفی مازندرانی بیش از 10 جلد، مدارک تحریرالوسیله مرحوم آیت‌الله بنی فضل در 5 جلد، تعلیقه آیت‌الله العظمی گرامی در 2 جلد، تعلیقه آیت‌الله مشکینی در 4 جلد، مشکاة الشریعه حجت الاسلام والمسلمین سید ضیاء مرتضوی، تقریر الحقیقه آیت‌الله احمد بهشتی، معتمد تحریرالوسیله حجت الاسلام والمسلمین عباس ظهیری، در مسائل مستحدثه از سایر آثار مهم در شرح این اثر ارزشمند حضرت امام است.
موسوی در پایان ابراز امیدواری کرد که پس از همایش، کلیه مقالات، آثار، مصاحبه‌ها و سخنرانی به صورت کتاب و CD در دسترس همگان قرار گیرد.
