فوتبال به چه چیزی تبدیل شده است؟

ورزشی جماران، سال ها، رفتن به ورزشگاه برای تماشای فوتبال به معنای ۹۰ دقیقه لذت بردن بود که هر اتفاقی ممکن بود بیفتد. با بغل کردن همدیگر گل ها جشن گرفته می شد، درباره صحنه های جنجالی با هواداران کناری بحث می شد و خاطره ها با کسانی که در آنجا بودند باقی می ماند. برای اثبات اینکه آن لحظه را تجربه کردید نیازی به ویدئو نداشتید. اکنون هنگام خوشحالی صدها موبایل در حال ثبت این لحظه هستند و به شکل عکس یا ویدئو در شبکه های اجتماعی منتشر می شوند. برخی ها از ورود بازیکنان به زمین فیلمبرداری می کنند، بعضی دیگر گل ها را به اشتراک می گذراند و تماشاگرانی هستند که یک لحظه موبایل خود را به زمین نمی گذارند. به خصوص در لحظات مهم بازی، برخی از هواداران ترجیح می دهند از طریق نمایشگر آن را نگاه کنند. 

به جایی رسیدیم که یک باشگاه تصمیم می گیرد به هوادارانش به خاطر استفاده نکردن از موبایل در جریان بازی ها جایزه بدهد. و آن هر باشگاهی نیست. به نوشته آس، دورتموند که به خاطر جو ورزشگاه و دیوار زردش معروف است آغازگر این ابتکار بوده است تا دوباره هوادارانش به جای تماشای فوتبال از نمایشگر به زمین نگاه کنند. پیراهن های امضا شده و تخفیف هایی برای فروشگاه رسمی باشگاه در عوض کنار گذاشتن موبایل در جریان بازی ها. درک این موضوع سخت است که هوادارانی هستند که برای ورود به ورزشگاه پول می‌دهند و یک باشگاه باید جوایزی پیشنهاد دهد تا آن ها در طول بازی حواسشان پرت نشود.

این ابتکار فن مودوس (FanModus) نام دارد و با همکاری دورتموند و شرکت ودافون خلق شده است. ۲۴ اکتبر در جریان دیدار برابر فرانکفورت از آن رونمایی شد که از طریق برنامه رسمی باشگاه کار می کند. هواداران سیستم را فعال می کنند و از هر دقیقه که از موبایل خود در طول بازی استفاده نکنند امتیاز به دست می آورند. هر چقدر کمتر استفاده کنند احتمالش بیشتر است که جایزه بگیرند. بین دو نیمه بدون اینکه امتیازشان را از دست بدهند می توانند از موبایل خود استفاده کنند. این کمپین بر اساس نظر سنجی ودافون در سال ۲۰۲۳ از هزار هواداری که همیشه به ورزشگاه می روند است. ۶۳ درصد از آن ها اعلام کردند به طور منظم از موبایل خود در جریان بازی استفاده می کنند. تقریبا دو نفر از هر سه نفر تایید کردند که هنگام حضور در مسابقات ورزشی از تلفن همراهشان استفاده می کنند. 

وسواس فیلمبرداری از همه چیز 

دیگر زمان پخش فوتبال تلویزیون تنها نیست. زمانی که یک بازی برگزار می شود، خیلی از هواداران همراه خود موبایل دارند تا درباره یک صحنه از بازی در واتس اپ درباره اش حرف بزنند، آمار را نگاه کنند یا وارد برنامه X شوند و ببینند درباره تصمیم داور چه چیزی گفته اند. گاهی اوقات، بحث درباره صحنه در شبکه های اجتماعی قبل از صحنه آهسته تلویزیون شروع می شود. تماشاگر دیگر منتظر آنالیز بعد از بازی نمی ماند و می توانند صدها نظر در لحظه بخواند و در حالی که بازی در جریان است در این گفت و گو شرکت کند. 

به صورت لحظه ای از جایگاه ها ویدئو در اینترنت پخش می شود. برخی از هواداران با این هدف به ورزشگاه می روند تا تمام اتفاقاتی که پیرامونشان می افتد را ضبط کنند از ورود بازیکنان، گرم کردن و واکنش ها در نیمکت گرفته تا اعتراضات به داور. بعضی از آن ها به دنبال ثبت جزئیات جلوتر از همه هستند تا آن را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارند. برای برخی از تماشاگران رفتن به ورزشگاه بیشتر شبیه یک روز پشت دوربین است تا یک عصر لذت بردن از فوتبال.

با این حال تغییر فراتر از استفاده از موبایل هنگام تماشای فوتبال است. اکنون حتی لازم نیست یک بازی را به صورت کامل دید تا متوجه شد چه اتفاقی افتاده است. خلاصه بازی می تواند در یک دقیقه هم گل ها و هم صحنه های مهم را نشان دهد. برای چه ۹۰ دقیقه فوتبال تماشا کنیم وقتی که در ۶۰ ثانیه می توان از همه چیز باخبر شد؟ مشکل اینجاست در این یک دقیقه استرس های معمول یک بازی، تغییر ریتم بازی و تمام صحنه هایی که به گل ختم نمی شوند ناپدید می شوند اما نشان می دهند چگونه نتیجه رقم خورده است. 

در یک نظرسنجی منتشر شده توسط بانگو در ماه جون ۲۰۲۶ مشخص شد ۴۷ درصد شرکت کنندگان که بین ۱۸ تا ۲۴ ساله بودند خلاصه بازی ها را جایگزین تماشای کامل بازی کردند. 

همچنین روی هزینه ها تاثیر می گذارد. تماشای کامل بازی ها نیازمند خرید حق اشتراک است و گاهی اوقات به بیش از یک پتلفرم نیاز می شود. در حالی که اغلب خلاصه ها و لحظات مهم بازی به صورت رایگان در اینترنت پخش می شوند. همه یک ویدئو یک دقیقه ای را برای اینکه صبور نیستند انتخاب نمی کنند. برخی ها نمی توانند از پس هزینه های شبکه های پولی برآیند. 

خودنمایی هم نقش دارد

قبل از گردش توپ، موبایل ها آماده عکاسی از ورزشگاه، فیلمبرداری از سرود یا انتشار نخستین استوری عصرگاهی هستند. برای برخی ها حضور در ورزشگاه اگر در اینستاگرام ثبت نشود ناقص به نظر می رسد. اکنون استادیوم تنها جایی برای لذت بردن از تماشای فوتبال نیست، همچنین به ویترینی برای فخر فروشی در مورد حضور در یک بازی بزرگ تبدیل شده است. گاهی اوقات گرفتن یک عکس خوب به اندازه تجربه خود بازی اهمیت دارد. به ورزشگاه برویم فوتبال تماشا کنیم یا همچنین برای اینکه دیگران بفهمند که ما آنجا بودیم؟ 

یک تحقیق منتشر شده توسط دیلویت در سال ۲۰۲۴ درباره تکنولوژی در مسابقات ورزشی زنده نشان داد که در جریان بازی ها تقریبا از هر چهار هوادار یک نفر از موبایل استفاده می کند تا در شبکه های اجتماعی پست بگذارد. همان تحقیق مشخص می کند که ۶۸ درصد شرکت کنندگان احساس می کنند وقت زیادی صرف تلفن همراه خود می کنند. 

سپس بحث اینفلوئنسرها مطرح می شود. مهمان های باشگاه ها و برندهای تولید محتواهایی که در بازی ها شرکت می کنند، از جایگاه ها بازدید می کنند یا از تجربیات خاصشان لذت می برند. شبکه های اجتماعی پر می شود از تصاویر ورزشگاه ها، پیراهن های متفاوت تیم ها و پست های تبلیغاتی. برخی از آن ها در یک پایان هفته یک تیم را تشویق می کنند و هفته بعد تیم دیگری را. این در حالی است که خیلی از هواداران حساب می کنند ببیند می توانند هزینه بلیت را بپردازند یا سال ها منتظر فرصتی می مانند تا تجربه مشابهی داشته باشند. 

این موضوع ربطی به این ندارد که بر اساس پیراهنی که پوشیده‌اند تصمیم بگیریم چه کسی بیشتر طرفدارتر است یا اینکه انکار کنیم که یک اینفلوئنسر می‌تواند شور و اشتیاق واقعی به فوتبال داشته باشد. با این حال زمانی که یک بازی فوتبال تبدیل به صحنه نمایش کمپین تبلیغاتی می شود، این سوال منطقی است که بپرسیم چقدر خود ورزش اهمیت دارد. برای بعضی از مهمان ها حضور در عکس ها، ویدئو یا پستی که بعدا منتشر می شود مهم تر از همه چیز است. مسئله این نیست که کسی به خاطر فالوور جمع کردن از رفتن به ورزشگاه منع شود بلکه مسئله این است که بپرسیم کدام یک بیشتر ارزش دارد: شور و اشتیاق برای یک تیم یا توانایی جلب توجه در اینترنت. 

چیزی که در شبکه های اجتماعی دیده نمی شود

دانستن نتیجه مثل تماشای بازی نیست. یک خلاصه بازی می تواند گل ها را نشان دهد اما استرس های لحظات پایانی دیدار زمانی که تیم محبوبتان نیاز به گل دارد، سکوت هواداران پیش از ضربه پنالتی یا تنش یک موقعیت که می تواند همه چیز را عوض کند، نشان نمی دهد. همچنین فیلمبرداری از یک صحنه هم نمی تواند حس جشن گرفتن یک گل در میان هزاران نفر، در آغوش گرفتن کسی که نمی‌شناسید یا شنیدن صدای شعار دادن کل ورزشگاه را به تصویر بکشد. این ها لحظاتی هستند که وقتی آن جا هستید، هر بخشی از بازی را تماشا می‌کنید و نمی‌دانید در ادامه چه اتفاقی خواهد افتاد، به طور متفاوتی تجربه می‌شوند.

دورتموند نه موبایل را ممنوع کرده است نه از هوادارانش خواسته است شبکه های اجتماعی را ترک کنند. این باشگاه تصمیم گرفته است به کسانی که می توانند خود را کنترل کنند زمانی که تیمشان بازی دارد، جایزه پیشنهاد دهد. ورزشی که توانست از طریق نمایشگرها میلیون ها نفر را به خود جذب کند اکنون تلاش می کند هوادارانشان دوباره توجهشان به این بازی جلب شود. چگونه از پرداخت هزینه بلیت برای لذت بردن از ۹۰ دقیقه فوتبال به باشگاهی رسیدیم که باید به هوادارانش به خاطر توجه به اتفاقات زمین جایزه بدهد؟