جهان فوتبال نسبت به فروش احتمالی جام جهانی توسط فیفا واکنش نشان داد و به شدت از این تصمیم انتقاد کرد.
ورزشی جماران، فیفا در مرکز انتقادات جهان فوتبال است. ایده فروش بخشی هایی از تورنمنت های برجسته این سازمان مانند جام جهانی (مردان و زنان) یا جام جهانی باشگاه ها به سرمایه گذاران خصوصی واکنش های بی شماری را بر انگیخته است که در این میان جانی اینفانتینو، رییس فیفا چهره ای منفی از خود نشان می دهد. "فوتبال فروشی نیست" یا "هیچ یک از ما صاحب فوتبال نیستیم. فروش آن به فیفا مربوط نیست" و "یک بار که یک بخش را فروختید، خودتان را فروخته اید" برخی از جملات علیه فیفا بودند. این سازمان از طریق شورای خود و ۲۱۱ فدراسیون عضو، به سرمایههای خصوصی اجازه ورود به عرصه بزرگ تجاری جام جهانی و سود بالقوه از آن را داد. اگرچه فیفا این موضوع را انکار میکند اما این سهام در واقع میتواند با سود سرمایه قابل توجهی فروخته شود.
این احتمال جامعه فوتبال را به واکنش وا داشت که با یوفا شفرین شروع شد و در انگلیس، جایی که روابط نزدیک اینفانتینو با نزدیکان دونالد ترامپ از مدت ها پیش مورد انتقاد قرار گرفته است طوفان به پا کرد. به نوشته آس، اکنون ارتباط رییس فیفا با جاشوا کوشنر (داماد ترامپ و موسس شرکت ترایو کپیتال)، نقش اصلی تمام این پروسه، آخرین تیر ترکش بوده است.
اندی برنام، نخست وزیر انگلیس از برنامه های فیفا انتقاد کرد و گفت: "فوتبال به سرمایه گذاران تعلق ندارد. به مردمی تعلق دارد که جایگاه ها را پر می کنند، هر هفته کنار زمین هستند چه باران ببارد چه آفتاب باشد. جام جهانی یک محصول نیست. بزرگترین تورنمنت ورزشی جهان است و هرگز مالکی نداشته که به فروش برسد. می توانید هر طور که دلتان بخواهد آن را معرفی کنید. یک بار که بخشی از آن را فروختید، بخشی از خودتان را خواهید فروخت. فوتبال به هواداران تعلق دارد. همیشه این چنین بوده است و خواهد بود."
واکنش های بی شمار
فدراسیون باشگاه های اروپایی (EFC) که ریاست آن را ناصر الخلیفی بر عهده دارد با تعجب به تمام این پروسه واکنش نشان داد و این موضوع را برجسته کرد که از طریق رسانه متوجه این قضیه شده است. این سازمان اعلام کرد: "فدراسیون باشگاه های فوتبال اروپا با نگرانی شدید کنفرانسهای خبری ناگهانی و یک جانبه و اعلامیه فیفا در مورد ساختار جدید احتمالی مشارکتی برای بازاریابی برخی از مسابقات فوتبال را دنبال میکند. به عنوان موسسه ای که معرف بیش از ۸۵۰ باشگاه فوتبال (شامل باشگاه های عضو، بازیکنان و جوامعی که اعضای اصلی دنیای فوتبال هستند، به خصوص تورنمنت های فیفا، شامل همه مسابقات بین المللی باشگاهی) کاملا مناسب است در مورد پیشنهادی با این ابعاد به طور کامل مورد مشورت قرار گیرد. EFC مانند اکثر ذینفعان دیگر در جهان فوتبال از این پیشنهاد مطلع شد: بدون اطلاع قبلی و از طریق رسانهها.
فدراسیون باشگاه های فوتبال اروپا همیشه به دنبال همکاری و حمایت از همه ذینفعان است: فیفا، یوفا، تمام کنفدراسیون ها، فدراسیون ها، لیگ ها، انجمن های بازیکنان و هواداران. در این راستا، ما خواستار مشورت کامل در مورد همه مسائلی هستیم که بر اکوسیستم فوتبال تاثیر میگذارند، همراه با اجرای فرایندهای مدیریتی دقیقتر و شفافتر برای محافظت از این ورزش در درازمدت. تنها از این طریق میتوانیم چارچوبهای نهادی و روابط لازم برای ارتقای موفقیت، ثبات و پایداری واقعی فوتبال را ایجاد کنیم."
آن ها تنها واکنش ها نبودند. بزرگترین انجمن هواداران فوتبال انگلیس شکی نداشت که به این خبر واکنش نشان دهد، همانطور که قبلا نسبت به سوپرلیگ این کار را کرده بود. این انجمن در یک بیانیه نوشت: "خیلی از هواداران از جام جهانی برگشتند با این باور که فیفا دیگر بیشتر از این مسابقات فوتبالی که بیشتر از همه دوست داریم را نابود نمی کند. مانند خیلی از افراد دیگر جهان فوتبال خشمگین هستیم. تمام جزئیات را به محض مشخص شدن بررسی خواهیم کرد اما به عنوان هوادار تمام تلاش خود را خواهیم کرد
تا با فهرست طولانی تصمیماتی که به دلیل منافع تجاری کوتاه مدت، آینده فوتبال را به طور جدی تهدید میکنند، مبارزه کنیم. این نمیتواند گام دیگری در تلاش جیانی اینفانتینو برای اصلاح فوتبال بدون در نظر گرفتن هواداران یا ورزش به طور کلی باشد. از بیانیه یوفا حمایت می کنیم. تمام سازمان ها، فدراسیون ها، لیگ ها، باشگاه ها، هواداران و سایر طرف های ذینفع اکنون مسئولیت دارند متحد شوند و از آینده ورزش ما محافظت کنند."
کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) نیز به همین اندازه قاطع بود و از اینکه برنامههای فیفا از طریق کانالهای معمول مورد بحث قرار نگرفت، ابراز تاسف کرد: "ای اف سی اطلاعیه فیفا در مورد پیشنهاد ایجاد FIFA Forward Enterprise را مورد توجه قرار داده است. در مورد این پیشنهاد با ای اف سی مشورت نشده و از اینکه موضوعی با این اهمیت، قبل از اینکه خانواده ای اف سی فرصت بررسی و بحث در مورد آن را از طریق کانالهای مدیریتی مناسب و مستقر داشته باشد، علنی شده است، ابراز تاسف میکند. در حالی که ای اف سی اهمیت بررسی رویکردهای نوآورانهای که آینده فوتبال جهان را تقویت میکنند، درک میکند، ابتکاراتی با این بزرگی و اهمیت باید بر اساس اصول حکمرانی خوب، شفافیت و مشاوره معنادار باشد."
فیفاپرو اروپا، بزرگترین اتحادیه نماینده بازیکنان حرفه ای از آخرین نهادهایی بود که واکنش نشان داد: "فیفاپرو اروپا با نگرانی عمیق پیشنهاد تبدیل جام جهانی فیفا و سایر مسابقات فیفا به داراییهای سرمایهگذاری برای سهام خصوصی را مورد توجه قرار داده است، اقدامی که به طور اساسی و برگشتناپذیری انگیزههای زیربنایی مسابقاتی را که بازیکنان در آن کار، رقابت و حرفه خود را توسعه میدهند، تغییر میدهد.
با توجه به پیامدهای گسترده این پیشنهاد برای رفاه بازیکنان، تقویم مسابقات بینالمللی و مدیریت آینده فوتبال، به ویژه نگرانکننده است که پروژهای با این عظمت پشت درهای بسته تدوین شده و توافق تقریبا نهایی بدون مشورت با کسانی که بیشترین آسیب را دیدهاند، حاصل شده است. تصمیم برای دور زدن مکانیسمهای گفتگوی ایجاد شده بین فیفا و فیفاپرو تنها این نگرانیها را تقویت میکند.
این پیشنهاد همچنین نگرانیهای اساسی در مورد مدیریت آینده جهان فوتبال و یکپارچگی این ورزش ایجاد میکند. مشارکت ذینفعان در تصمیمگیری فیفا همیشه محدود بوده است. اکنون نباید با نفوذ تجاری جایگزین شود و اجازه دهد منافع مالی بر صدای کسانی که بیشترین آسیب را دیدهاند، غلبه کند. فیفاپرو اروپا هرگز از چنین مدلی حمایت نخواهد کرد."
در فیفا، نه فیفاپرو و نه بازیکنان حق رای دارند. با این حال آن ها مدت ها پس از ترک سمت مدیریت کنونی فیفا با پیامدهای چنین تصمیماتی زندگی خواهند کرد.
در حالی که فیفا در بیانیهای طولانی تأکید کرد که شرکت تابعه ایجاد شده برای این تلاش جمعآوری کمکهای مالی (FIFA Forward Enterprise) همیشه تحت کنترل اکثریت و مطلق فیفا خواهد بود که همیشه اختیار انحصاری بر مدیریت فوتبال، مسابقات، تقویم مسابقات بینالمللی و تمام تصمیمات نظارتی و ورزشی را خواهد داشت، صرف این واقعیت که چنین اتفاقی در حال رخ دادن است، موجی از انتقادات را به همراه آورده است. مطبوعات انگلیس در صفحات نخست خود به شدت از آن انتقاد کردند. جایگاه اینفانتینو بیش از قبل خدشه دار شده است چون نشریه تایم اعلام کرد که او ظاهرا پس از پایان دوران ریاستش در فیفا، مسئول کل این طرح خواهد شد. او چهره محبوب در ورزش آمریکا است.
برای فیفا، طبق بیانیه ای که منتشر کرد آن چیزی بیش از دموکراتیزه کردن فوتبال در سراسر جهان نیست. این موضع، با موضع یوفا که آن را چیز خیلی جدی می داند که از خطی عبور میکند که نهادهای تنظیمکننده فوتبال هرگز نباید از آن عبور کنند در تضاد است. روح و حاکمیت فوتبال داراییهایی نیستند که بتوان آنها را معامله کرد، به خصوص با عدم شفافیت در مورد اینکه چه کسی از نظر مالی سود میبرد.
فیفا برای توضیح و توجیه برنامههای خود اشاره میکند که فدراسیونهای عضو آن از مزایای مالی قابل توجهی بهرهمند خواهند شد. فیفا قول داده است که هرگونه سرمایهگذاری خصوصی بیش از ۱۷ میلیارد یورو را برای توزیع بین فدراسیونهای متقاضی فراهم میکند؛ تایید آن ها برای مجاز کردن سرمایهگذاری خصوصی در این شرکت تابعه تازه تاسیس ضروری است.
خاویر تباس، رییس لالیگا از طریق شبکه های اجتماعی به این قضیه واکنش نشان داد و نوشت: "فیفا در حالی که برای جذب سرمایهگذاران خصوصی جهت خرید حقوق و مسابقات خود آماده میشود، بیش از ۱۰ میلیارد دلار و تا ۲۰ میلیون دلار اضافی به هر فدراسیون وعده داده است. این به نظر اصلاحات نمیرسد. به نظر میرسد یک کمپین انتخاباتی است که با آینده فوتبال تامین مالی میشود. توسعه نمیتواند برای خرید رای یا سکوت استفاده شود. مسابقات و حقوق تجاری فیفا، دارایی شخصی اینفانتینو نیستند. هر کسی که سیاست، نظم، پول و قدرت را بدون شفافیت با هم ترکیب کند، نمیتواند رهبری چیزی را بر عهده بگیرد. اینفانتینو راه حل مدیریت فیفا نیست. او خود مشکل است. ما در حال ورود عمیقتر به کوه یخ هستیم و هنوز چیزهای بیشتری در راه است." سپ بلاتر، رییس سابق فیفا در شبکه های اجتماعی به رابطه ترامپ و اینفانتینو اشاره کرد و نوشت: "رابطه نزدیک رییس فیفا با رییس جمهور آمریکا به بُعد مالی رسیده است که آسیب عمیقی به فوتبال وارد می کند. هیچکس حق ندارد ورزش ما را بفروشد."
نشریه گاردین یادآوری کرد که اینفانتینو پیش از این تلاش مشابهی را برای جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه با شرکت سرمایه گذاری ژاپنی سافت بانک انجام داده بود اما به خاطر واکنش های منفی، هر گونه اقدامی متوقف شد. اکنون تنها چند ماه مانده به انتخابات ریاست فیفا، این برنامههای اینفانتینو دنیای فوتبال را تکان داده است. مرد سوییسی که از ماه فوریه ۲۰۱۶ ریاست فیفا را بر عهده گرفت، سمتی که پس از هفت سال دبیر کلی یوفا (۲۰۰۹ تا ۲۰۱۶) به دست آورد، با چهارمین دوره ریاستش در فیفا روبرو است که تا سال ۲۰۳۱ طول خواهد کشید.
در هر صورت، ایجاد احتمالی شرکت تابعه فیفا فوروارد اینترپرایز پیشبینی می کند دوران جدیدی در فوتبال آغاز شده است و این تنها فصل اول نبردی بین همه بازیگران پادشاه ورزش ها است که انتظار میرود شدید باشد.
