به گزارش جی پلاس، پلی استور گوگل در حال حاضر بیش از 2.2 میلیون اپ در اختیار دارد و با اختلاف کمی بالاتر از اپ استور اپل قرار گرفتهاست. اما چرا با وجود رقابت سنگین این دو شرکت، گوگل بر این تعداد بیشتر اپ مانور نمیدهد؟ نظریه ما این است: این تعداد اپ نه تنها موفقیت نیست، بلکه فاجعه است و گوگل بزرگ نیز آن را میداند. دلیل فاجعهبودن آن نیز بهدردنخور بودن بخش اعظم این اپهاست.
تعجب میکنید اگر بدانید به دلیل نظارت ضعیف گوگل بر فرایند بررسی اپ، چه اپهای افتضاحی در گوشه و کنار پلی استور وجود دارد. کافی است یک اپ نیمهمحبوب را جستجو و در صفحه اسکرول کنید. تعداد زیادی اپ مشابه با توضیحات زیاد و افزونههای بهدردنخور میبینید که حضورشان هیچ فایدهای ندارد. هرکدام از این اپها باید از زیر نظر دستگاه بررسی گوگل بگذرد ولی گویا این فرآیند بیدردسر و آسان است. اجازه دهید از اتفاقاتی که بدافزارها در طول زندگی کوتاه اندروید رقم زدهاند، بگذریم.
مشکلاتی که گفتیم مهماند، اما ارزش بحث و گفتگو ندارند. بحث ما بر سر چیز دیگری است.
اپهای خاصی وجود دارد که با وجود فریب کاربران خود، محبوبیت بالایی دارند. اصطلاحا این اپها را پاککننده (Cleaner)، سرعتدهنده (Booster) و آنتیویروس (Antivirus) مینامند. به لیست اپهایی که بیشترین تعداد نصب و بالاترین امتیاز را در بازارهای اپ دارند، نگاهی بیندازید. حضور این اپها در این لیست کمی مشکوک به نظر میرسد، به همین دلیل در این مقاله به بررسی چگونگی کارکرد و دلیل محبوبیت این اپها میپردازیم.
شاید بررسیهای ما زیاد علمی نباشد، اما همه اپهایی که تست کردیم، برای راحتی کاربر طراحی شدهاند، در حالی که قابلیت مفیدی ارائه نمیدهند. البته اگر شما تبلیغات مزاحم را مفید بدانید، این اپها با قدرت تمام به کار خود ادامه میدهند!
از زمانی که اینترنت به وجود آمد، افراد زیادی سعی کردند از عدم آگاهی فنی مردم سوءاستفاده کنند، پس وجود چنین اپهای کلاهبرداری عجیب نیست. BonziBuddy را بخاطر دارید؟ این نرمافزار در قالب یک میمون بنفش به کاربران در جستجوی بهتر در وب کمک میکرد. همچنین ابزار تبلیغاتی بود که دسکتاپ کاربران را با آگهیهای مزاحم به سطل زباله تبدیل میکرد.
داستان ما هم مشابه همین قضیه است، فقط خوشبختانه میمونی ندارد. این اپها خود را به عنوان ابزاری مفید تبلیغ میکنند، در حالیکه وسیلهای برای تبلیغات هستند.
خب به نظر میرسد گوگل باید از شر اپهای کلاهبردار خلاص شود، اینطور نیست؟ پس چرا نمیشود؟ تصویر زیر را ببینید:
سادهلوحانه است اگر فکر کنیم شرکت چند میلیارد دلاری به کاربرانش اهمیت میدهد. این اپها مقدار زیادی پول پارو میکنند و بخشی از آن را به حساب بزرگترین تبلیغدهندهشان یعنی گوگل میریزند. پس طبیعی است که این اپها را بدون توجه به نظر کاربران ترویج کند.
غمانگیزترین بخش ماجرا این است که کاربران از این کار بدشان نمیآید. با نگاهی به بخش نظرات کاربران، میتوان حجم بالایی از توصیههای غلط و ستارههای مثبت را دید که حجم زیادی از آنها نیز جعلی است. تعداد کمی از افراد آگاه، امتیاز تک ستاره دادهاند و توصیههای صحیح کردهاند.
در یک مورد واقعی، کاربر از ماهیت تبلیغاتی بودن اپ Cleaner باخبر میشود و امتیاز تک ستاره میدهد. سازنده آن اپ با یک ایمیل مبهم و نه چندان قانعکننده، به راحتی نظر کاربر را برمیگرداند و به اینصورت امتیاز بالا میگیرد. بیشتر این اپها با تبلیغ اینکه شما در خطرید و با نصب این اپ، گوشی خود را نجات میدهید، کاربر جذب میکنند و برنامه تبلیغاتی را به خورد آنان میدهند.
افراد زیادی مشتاق استفاده از این اپهای کلاهبردارند و این تنها مختص گوگل و اکوسیستمش نیست. چندین سال پیش، کامپیوتر بدون آنتیویروس را به اینترنت متصل نمیکردند، زیرا نگرانی فکریای وجود داشت که میگفت همیشه یک تهدید اینترنتی وجود دارد یا همیشه یک نفر قصد ورود به سیستم شما را دارد. اینگونه اپها نیز از همین ترفند برای پیشرفت خود استفاده میکنند.
ما 5 اپ پاککننده (Cleaner) را بررسی کردیم که طبق آمار AppAnnie بیشترین تعداد دانلود را داشتند. هر اپ را روی گوشی Blu Vivo XL با اندروید 5.1 نصب کردیم. ترافیک مصرفی اپها را با استفاده از Fiddler، ابزار رایگان برای آنالیز مصرف اینترنت، اندازه گرفتیم. چند دقیقهای با هر اپ گذراندیم و بیشتر ویژگیهای تبلیغشده را امتحان کردیم، به جز آنهایی که نیاز به ساخت حساب کاربری یا نصب اپ جداگانهای داشتند.
Clean Master
Clean Master معروفترین اپ در این زمینه است که توسعهدهنده نه چندان مشهور چینی، چیتا موبایل، آن را ساخته. ویژگیهای تبلیغشده آن شامل پاککننده فایلهای بدردنخور، افزایش سرعت گوشی، آنتیویروس، خنککننده پردازنده و غیره است! از جمله قابلیتهای در دسترس آن میتوان به تبلیغات درون اپ، تبلیغات در صفحه دوم قفل، تبلیغات در صفحات وب هنگام فعالبودن ویژگی Safe Browsing و ویدیوهای تبلیغاتی اشاره کرد. البته این اپ چند ویژگی خوب دارد که میتوان نقطه قوت آن در نظر گرفت. اما این نقاط قوت و ضعف همه با دروغهایی که درباره قابلیت پاککردن فایلهای بیهوده و خنککننده پردازنده گفته شده است، زیر سوال رفتهاند. در آزمایشی که انجام شد، متوجه شدیم این اپ به سایتهای مستهجن و قمار لینکهایی داده است.
DFNDR
گویا دنیای ریاضی با ورود DFNDR دچار تغییر و تحول شدهاست! این اپ قرار بود 700 مگابایت حافظه در حال استفاده رم را کاهش دهد، در حالیکه پس از انجام فرآیند، تغییری را شاهد نبودیم. همین قضیه درباره ابزار پاککننده فایلهای بیهوده آن نیز صدق میکند. با اینحال، آنتیویروس آن مقداری اطلاعات به وبسرویسی مخصوص میفرستد که البته اسکن آن نیز شامل تبلیغات هم میشود. یک کاربر پلی استور تبلیغات پاپآپ این اپ را خوب توصیف کردهبود!
Junk Cleaner
Junk Cleaner یکی از دو اپی است که با یک اسم در لیست ما قرار گرفتهاند. این اپ ظاهرا از افزایش کاربر بدش میآید، چرا که خود را از لیست برنامههای پلی استور حذف کرده و بطور انحصاری از طریق یک نوتیفیکیشن در دسترس است. یکی از ویژگیهای جالب توجه آن تفاوت 436 با 4.36 مگابایت است که این اپ، کاماگذاری را اشتباه انجام داده و احتمالا در بهروزرسانیهای آینده رفع خواهد کرد. این اپ قابل ستایش نیست و ما فقط به توضیحات صفحه خود اپ بسنده میکنیم: بسیاری از کاربران اندروید هنگام استفاده از گوشی همراه خود از لگها و حافظه ناکافی رنج میبرند، اگر دنبال یک اپ پاککننده برای گوشی خود هستید، Junk Cleaner یک انتخاب خوب است. رایگان است، امتحانش کنید.
SUPO Security
اپ بسیار امنی که بعد از استفاده اول، غیرقابل دسترس میشود. ما مجبور شدیم این اپ را دوبار نصب کنیم، دفعه اول به نحوی دسترسی به پلی استور را مسدود کرد و تمام آثار خود را از بین برد، هرچند خدمات پسزمینه خود مانند پینگکردن به QQ، یک سرویس چت معروف چینی، در هر دو ثانیه را برجای گذاشت. خیلی از کاربران نیز گزارش کردهاند پس از نصب این اپ، تعداد زیادی پیشنهاد نصب اپهای دیگر دریافت کردهاند، البته ما این تجربه را نداشتیم. از طرف دیگر، حذفکردن این اپ هم دشوار است. هنگام نصب، این اپ دسترسی به فعال و غیرفعالسازی اپها را میگیرد و کار را سخت میکند.
Junk Cleaner / Junk Cleaner Lite
به گفته توسعهدهنده: «Junk Cleaner بطور حرفهای عملکرد دستگاه را بهینه میکند و گوشی شما مثل روز اول کار خواهد کرد.» با نسخه لایت این اپ شروع کنید، تا به سرعت متوجه شوید که قابلیتهای بیشتری نیاز دارید. گرچه همان قابلیتهایی هم که در نسخه لایت دیده میشود، تبلیغات است. درست مانند Clean Master، این اپ هم به سایتهای مشکوک لینک داده، تبلیغ پاپآپ دارد و صفحه قفل دوم آن پر از تبلیغ است. علاوه بر این ویژگیهای جالب، این اپ کمتر از میزان واقعی رم مورد استفاده را نشان میدهد و در جهت معکوس بهینهسازی گوشی گام برمیدارد.
جمعبندی
متاسفانه خیلی از افراد به دلیل رتبه بالای این اپهای کلاهبردار، که با ترویجشدن توسط گوگل و از پیش نصبشدن توسط شرکتهای گوشیساز به وجود آمده، به آنها اعتماد میکنند. با اینکه ما فقط 5 مورد از این اپهای به ظاهر پاککننده را بررسی کردیم، تعداد بسیار زیادی از اینگونه اپها وجود دارد. درنهایت همچنان به شما توصیه میکنیم از این قبیل اپها استفاده نکنید.