به گزارش ایرنا ، سمن های مردمی دوستدار محیط زیست شرق سمنان همزمان با آغاز فعالیت های معدنکاوی در سال 92 اعتراض های زیادی را آغاز کرده و همچنان رسیدگی به این موضوع را خواستار هستند.
در 2 ماه گذشته مخالفت ها با ادامه فعالیت معدن بوکسیت در کوه شاهوار شاهرود با مشخص شدن آسیب هایی که به محیط زیست وارد می کند جدی تر و وارد مرحله جدیدی شده است. اکنون بسیاری از مسوولان شهرستانی و حتی کشوری با مردم هم صدا شده و نسبت به ادامه این روند معترض هستند.
*** گزارش مرکز پژوهش های مجلس آسیب ها را تأیید کرد
انتشار گزارش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در تاریخ 25 شهریور با عنوان 'بررسی چالش های زیست محیطی و اجتماعی معدن بوکسیت تاش' نشان داد نگرانی های مردم و سمن ها بی مورد نبوده و ادامه فعالیت این معدن به این شکل، می تواند علاوه بر وارد کردن ضربه های جبران ناپذیر به طبیعت منطقه، حیات مردم را نیز در معرض تهدید قرار دهد.
این مرکز در گزارش 23 صفحه ای خود در سه بخش به معرفی معدن بوکسیت تاش، چالش های زیست محیطی و اجتماعی این معدن و بررسی روند قانونی اکتشاف و بهره برداری از آن پرداخته و در نهایت راهکار ارائه کرده است.
تهدید منابع آب زیرزمینی منطقه، آلودگی آب های سطحی و زیرزمینی، از بین رفتن مراتع، در خطر قرار گرفتن حیات وحش منطقه، ایجاد ریزگرد و گرد و غبار، از بین رفتن جاذبه اصلی گردشگری منطقه، از بین رفتن پوشش گیاهی و درختان و نیز چالش مدیریت پسماند و ایجاد سیلاب در اثر دپوی باطله در مسیر آب ودره ها از جمله سرفصل های بخش دوم این گزارش است که برای نمونه به چند مورد آن اشاره می شود.
*** مهم ترین تأمین کننده آب شاهرود در معرض خطر
یکی از مهم ترین موارد مطرح شده در گزارش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، موضوع تهدید منابع آبی و آلوده شدن آب منطقه است. در این گزارش با اشاره به اینکه کل منطقه شاهرود - بسطام از طریق ذخیره ایجاد شده در این حوضه آبریز تغذیه می شوند، نوشته شده است: حفرات کارستیک سنگ های آهک موجود در این منطقه، محل ذخیره آب است و از ذخایر استراتژیک آب ایران محسوب می شود. فعالیت های معدنی به ویژه انفجارهای صورت گرفته در معدن بوکسیت تاش، خطر نابودی سنگ مخزن منابع آب منطقه را ایجاد کرده است.
در ادامه می خوانیم: معدنکاری در مرز شمالی حوضه آبخیز شاهرود ، بسطام در مجاورت حوضه آبخیز علی آباد گرگان صورت می گیرد و تخریب وسیع در مرز حوضه آبخیز سبب می شود که شیب توپوگرافی در حوضچه های جمع آوری آب به سمت شمال تغییر کند و آب به سمت حوضه آبخیز علی آباد گرگان جاری شود و تأمین آب منطقه شاهرود دچار مشکل شود. در سازندهای آهکی با سن بیش از 200 میلیون سال تا عمق 800 متری امکان استخراج بوکسیت وجود دارد که در صورت ادامه بهره برداری روباز از این معدن، خطر نابودی ذخایر آب منطقه وجود دارد.
گفتنی است، رضا اردکانیان وزیر نیرو در جریان سفر ماه گذشته خود به شاهرود درباره تهدید منابع آب این منطقه به خبرنگار ایرنا گفت: باید گزارش مرکز پژوهش های مجلس را مطالعه کنم و اگر در محدوده مسوولیتی وزارت نیرو باشد، به طور قطع این وزارت خانه وارد عمل می شود.
همچنین رئیس شورای شهر شاهرود چندی پیش در نشستی که برای بررسی آسیب های این معدن به میزبانی شورای شهر برگزار شده بود، از اثبات آلودگی منابع آبی شاهوار به آلومینیوم خبر داد.
حسینعلی سمیعی با اشاره به نمونه گیری آب از چندین نقطه مختلف در شرایط استاندار در ماه مبارک رمضان و ارسال به آزمایشگاه مرکز فرآوری ایران، تصریح کرد: مقدار آلومینیوم در این نمونه ها بسیار بیش از حد استاندارد آن بوده و یکی از نمونه ها نیز آلودگی به سرب را نشان می دهد.
گفتنی است خبرنگار ایرنا موفق به دریافت پاسخ از سوی مسوولان دانشگاه علوم پزشکی شاهرود درخصوص مضرات آلودگی منابع آبی شاهرود نشد.
*** چالش مدیریت پسماند
بنابر آنچه در گزارش مرکز پژوهش های مجلس بیان شده، آخرین مطالعات انجام شده توسط شرکت مشاور، نشان دهنده ذخیره 8.31 میلیون تنی در این معدن است، در حالی که در پروانه بهره برداری، ذخیره آن 775 هزار تن ذکر شده است. معدن بوکسیت تاش همچنین ظرفیت تولید 300 تا 400 هزار تن در سال را در محدوده ای به مساحت 13.13 کیلومتر مربع دارا است.
براساس اعلام کارشناسان شرکت آلومینای ایران، تاکنون 1.4 میلیون تن بوکسیت استخراج شده است که در برابر این میزان برداشت، 1.86 میلیون تن باطله برداری صورت گرفته و باطله برداری تا نسبت 56 به 1 نیز امکانپذیر(رسیدن به نقطه سر به سر از نظر اقتصادی) است. حجم پیش بینی شده نهایی دامپ باطله نیز حدود 62 میلیون تن است.
در ادامه این گزارش می خوانیم: در سال های آینده حجم عظیمی باطله (بیش از 10 میلیون تن) تولید خواهد شد که نبود برنامه مشخص برای مدیریت این میزان باطله یکی از مهمترین چالش های معدن بوکسیت تاش است.
*** بی نتیجه بودن نشست مسوولان درباره فعالیت معدن بوکسیت
هفته گذشته نشست بررسی فعالیت معدن بوکسیت تاش شاهرود با حضور مدیرعامل شرکت آلومینای ایران ، معاون اداره کل سرمایه گذاری استانداری سمنان ، مسوول بهره برداری معدن بوکسیت ، فرماندار شاهرود و جمعی از کارشناسان به منظور بررسی مصوبات نشست 14 مهر در فرمانداری ویژه شهرستان شاهرود برگزار شد.
بر اساس مصوبات نشست پیشین، شرکت بهره بردار معدن تاش می بایست مسیر عبور آب را پاکسازی و باطله برداری کرده و نیز پنج نقطه حادثه خیز این مسیر را پاکسازی کند. همچنین براساس بند 14 مصوبه نشست مهرماه قرار بود چنانچه شرکت بهره بردار هر یک از مصوبات را انجام نداده باشد، فعالیت این شرکت تعطیل شود. اما معاون استاندار سمنان و فرماندار شاهرود، توضیحات مدیران شرکت بهره بردار مبنی بر انجام تعهدات را قانع کننده ندانست و این نشست بی نتیجه به پایان رسید.
محمد کرم محمدی فرماندار شاهرود در گفت وگو با خبرنگار ایرنا، اعلام کرد: تا زمانی که شرکت آلومینا به تعهداتش عمل نکند، معدن بوکسیت تاش باید تعطیل شود.
وی افزود: در نشستی که برگزارشد، تعهدات داده شده این شرکت مورد بررسی قرار گفت، اما مشخص شد این تعهدات فقط بر روی کاغذ بوده و اجرایی نشده و عزمی هم برای اجرای آن هاوجود ندارد.
فرماندار شاهرود ادامه داد: از سال 92 تا کنون نشست های زیادی دراین خصوص برگزار شده که تا کنون هیچ کدام از مصوبات آن ها اجرا نشده است.
معاون استاندار سمنان به ماده 14 مصوبات شهریور هم اشاره کرد و گفت: براساس این ماده فرماندار شاهرود اختیار دارد، چنانچه هر یک از مصوبات اجرا نشود، از ادامه فعالیت این معدن جلوگیری نموده ومراتب را به استانداری سمنان اعلام نماید.
لازم به یادآوری است، هفته گذشته تلف شدن یک قلاده توله خرس قهوه ای آمار تلفات این حیوان در معرض خطر انقراض را در یک سال گذشته در این منطقه به عدد هفت رساند. این توله خرس در اثر برخورد با خودروهای عبوری در مسیر شاهرود- مجن به شدت از ناحیه سر آسیب دیده و تلف شد.
فعالان محیط زیست علت تلف شدن بی سابقه این تعداد خرس را فعالیت معدن بوکسیت تاش و رانده شدن حیوانات به سمت جاده و روستاها می دانند. همچنین برخی رسانه ها به نقل از نماینده تشکل های زیست محیطی شاهرود اعلام کردند در صورتی که اداره حفاظت محیط زیست شاهرود خسارت تلف شدن این خرس ها را از معدن بوکسیت تاش نگرفته باشد، علیه این اداره اعلام جرم می کند.
فعالیت مردم و مسوولان در چند ماه گذشته برای رسیدگی به وضعیت کوه شاهوار افزایش یافته است. برگزاری نشست های گوناگون در سطح شهرستانی، استانی و کشوری در راستای کاهش آسیب های برداشت معدن از سوی مسوولان تا جمع آوری امضای مردمی از سوی سازمان های مردم نهاد برای استمداد از مقام های عالی رتبه کشور از جمله این کارها است.
سید حسن حسینی شاهرودی نماینده مردم شاهرود و میامی هم صدور دستور جبران خسارت های وارد شده به شاهوار را از سوی وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت خواستار شده بود. همچنین یک ماه پیش حمید ظهرابی معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست کشور با بیان اینکه بهرهبرداری از معدن بوکسیت شاهوار بدون هماهنگی با سازمان حفاظت محیط زیست و بدون مطالعات مدیریت محیط زیستی انجام شده، مخالفت این سازمان را با فعالیت این معدن به شکل کنونی اعلام کرد.
هفته گذشته ستاد مردمی حفاظت از طبیعت شاهرود در نامه ای که به امضای مسوولان تشکل های محیط زیستی شهرستان رسیده، خطاب به کاظم جلالی رئیس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، پیگیری برای دریافت دستور تعطیلی معدن بوکسیت تاش از وزیر صنعت، معدن و تجارت را خواستار شده است.
با این که زیانبار بودن برداشت معدن بوکسیت شاهوار ثابت شده ، اما هنوز هیچ اقدام عملی برای وادار کردن شرکت بهره بردار برای رعایت مسایل زیست محیطی انجام نشده است.
مسوولان شرکت بهره بردار معدن بوکسیت شاهرودگفت وگو با خبرنگاران را به صورت گزینشی انجام داده و از پاسخ به خبرنگاران خودداری می کنند.
کوه شاهوار با ارتفاع 4017 متر بلندترین قله در قسمت شرقی رشتهکوه البرز است، شاهوار در شمال شهرستان شاهرود و در مرز دو استان گلستان و سمنان واقع شده است.
این کوه علاوه بر آنکه از مهمترین تامین کنندگان آب شهرستان شاهرود و روستاهای کوهپایه آن است، یکی از رویشگاههای ارزشمند 'سروکوهی' (اُرس) نیز محسوب میشود. از سوی دیگر، این قله نزد اهالی شاهرود به عنوان یکی از نمادهای طبیعی این شهرستان محسوب میشود و همواره مورد توجه است.
7359/6167
انتهای پیام در 2 ماه گذشته مخالفت ها با ادامه فعالیت معدن بوکسیت در کوه شاهوار شاهرود با مشخص شدن آسیب هایی که به محیط زیست وارد می کند جدی تر و وارد مرحله جدیدی شده است. اکنون بسیاری از مسوولان شهرستانی و حتی کشوری با مردم هم صدا شده و نسبت به ادامه این روند معترض هستند.
*** گزارش مرکز پژوهش های مجلس آسیب ها را تأیید کرد
انتشار گزارش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در تاریخ 25 شهریور با عنوان 'بررسی چالش های زیست محیطی و اجتماعی معدن بوکسیت تاش' نشان داد نگرانی های مردم و سمن ها بی مورد نبوده و ادامه فعالیت این معدن به این شکل، می تواند علاوه بر وارد کردن ضربه های جبران ناپذیر به طبیعت منطقه، حیات مردم را نیز در معرض تهدید قرار دهد.
این مرکز در گزارش 23 صفحه ای خود در سه بخش به معرفی معدن بوکسیت تاش، چالش های زیست محیطی و اجتماعی این معدن و بررسی روند قانونی اکتشاف و بهره برداری از آن پرداخته و در نهایت راهکار ارائه کرده است.
تهدید منابع آب زیرزمینی منطقه، آلودگی آب های سطحی و زیرزمینی، از بین رفتن مراتع، در خطر قرار گرفتن حیات وحش منطقه، ایجاد ریزگرد و گرد و غبار، از بین رفتن جاذبه اصلی گردشگری منطقه، از بین رفتن پوشش گیاهی و درختان و نیز چالش مدیریت پسماند و ایجاد سیلاب در اثر دپوی باطله در مسیر آب ودره ها از جمله سرفصل های بخش دوم این گزارش است که برای نمونه به چند مورد آن اشاره می شود.
*** مهم ترین تأمین کننده آب شاهرود در معرض خطر
یکی از مهم ترین موارد مطرح شده در گزارش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، موضوع تهدید منابع آبی و آلوده شدن آب منطقه است. در این گزارش با اشاره به اینکه کل منطقه شاهرود - بسطام از طریق ذخیره ایجاد شده در این حوضه آبریز تغذیه می شوند، نوشته شده است: حفرات کارستیک سنگ های آهک موجود در این منطقه، محل ذخیره آب است و از ذخایر استراتژیک آب ایران محسوب می شود. فعالیت های معدنی به ویژه انفجارهای صورت گرفته در معدن بوکسیت تاش، خطر نابودی سنگ مخزن منابع آب منطقه را ایجاد کرده است.
در ادامه می خوانیم: معدنکاری در مرز شمالی حوضه آبخیز شاهرود ، بسطام در مجاورت حوضه آبخیز علی آباد گرگان صورت می گیرد و تخریب وسیع در مرز حوضه آبخیز سبب می شود که شیب توپوگرافی در حوضچه های جمع آوری آب به سمت شمال تغییر کند و آب به سمت حوضه آبخیز علی آباد گرگان جاری شود و تأمین آب منطقه شاهرود دچار مشکل شود. در سازندهای آهکی با سن بیش از 200 میلیون سال تا عمق 800 متری امکان استخراج بوکسیت وجود دارد که در صورت ادامه بهره برداری روباز از این معدن، خطر نابودی ذخایر آب منطقه وجود دارد.
گفتنی است، رضا اردکانیان وزیر نیرو در جریان سفر ماه گذشته خود به شاهرود درباره تهدید منابع آب این منطقه به خبرنگار ایرنا گفت: باید گزارش مرکز پژوهش های مجلس را مطالعه کنم و اگر در محدوده مسوولیتی وزارت نیرو باشد، به طور قطع این وزارت خانه وارد عمل می شود.
همچنین رئیس شورای شهر شاهرود چندی پیش در نشستی که برای بررسی آسیب های این معدن به میزبانی شورای شهر برگزار شده بود، از اثبات آلودگی منابع آبی شاهوار به آلومینیوم خبر داد.
حسینعلی سمیعی با اشاره به نمونه گیری آب از چندین نقطه مختلف در شرایط استاندار در ماه مبارک رمضان و ارسال به آزمایشگاه مرکز فرآوری ایران، تصریح کرد: مقدار آلومینیوم در این نمونه ها بسیار بیش از حد استاندارد آن بوده و یکی از نمونه ها نیز آلودگی به سرب را نشان می دهد.
گفتنی است خبرنگار ایرنا موفق به دریافت پاسخ از سوی مسوولان دانشگاه علوم پزشکی شاهرود درخصوص مضرات آلودگی منابع آبی شاهرود نشد.
*** چالش مدیریت پسماند
بنابر آنچه در گزارش مرکز پژوهش های مجلس بیان شده، آخرین مطالعات انجام شده توسط شرکت مشاور، نشان دهنده ذخیره 8.31 میلیون تنی در این معدن است، در حالی که در پروانه بهره برداری، ذخیره آن 775 هزار تن ذکر شده است. معدن بوکسیت تاش همچنین ظرفیت تولید 300 تا 400 هزار تن در سال را در محدوده ای به مساحت 13.13 کیلومتر مربع دارا است.
براساس اعلام کارشناسان شرکت آلومینای ایران، تاکنون 1.4 میلیون تن بوکسیت استخراج شده است که در برابر این میزان برداشت، 1.86 میلیون تن باطله برداری صورت گرفته و باطله برداری تا نسبت 56 به 1 نیز امکانپذیر(رسیدن به نقطه سر به سر از نظر اقتصادی) است. حجم پیش بینی شده نهایی دامپ باطله نیز حدود 62 میلیون تن است.
در ادامه این گزارش می خوانیم: در سال های آینده حجم عظیمی باطله (بیش از 10 میلیون تن) تولید خواهد شد که نبود برنامه مشخص برای مدیریت این میزان باطله یکی از مهمترین چالش های معدن بوکسیت تاش است.
*** بی نتیجه بودن نشست مسوولان درباره فعالیت معدن بوکسیت
هفته گذشته نشست بررسی فعالیت معدن بوکسیت تاش شاهرود با حضور مدیرعامل شرکت آلومینای ایران ، معاون اداره کل سرمایه گذاری استانداری سمنان ، مسوول بهره برداری معدن بوکسیت ، فرماندار شاهرود و جمعی از کارشناسان به منظور بررسی مصوبات نشست 14 مهر در فرمانداری ویژه شهرستان شاهرود برگزار شد.
بر اساس مصوبات نشست پیشین، شرکت بهره بردار معدن تاش می بایست مسیر عبور آب را پاکسازی و باطله برداری کرده و نیز پنج نقطه حادثه خیز این مسیر را پاکسازی کند. همچنین براساس بند 14 مصوبه نشست مهرماه قرار بود چنانچه شرکت بهره بردار هر یک از مصوبات را انجام نداده باشد، فعالیت این شرکت تعطیل شود. اما معاون استاندار سمنان و فرماندار شاهرود، توضیحات مدیران شرکت بهره بردار مبنی بر انجام تعهدات را قانع کننده ندانست و این نشست بی نتیجه به پایان رسید.
محمد کرم محمدی فرماندار شاهرود در گفت وگو با خبرنگار ایرنا، اعلام کرد: تا زمانی که شرکت آلومینا به تعهداتش عمل نکند، معدن بوکسیت تاش باید تعطیل شود.
وی افزود: در نشستی که برگزارشد، تعهدات داده شده این شرکت مورد بررسی قرار گفت، اما مشخص شد این تعهدات فقط بر روی کاغذ بوده و اجرایی نشده و عزمی هم برای اجرای آن هاوجود ندارد.
فرماندار شاهرود ادامه داد: از سال 92 تا کنون نشست های زیادی دراین خصوص برگزار شده که تا کنون هیچ کدام از مصوبات آن ها اجرا نشده است.
معاون استاندار سمنان به ماده 14 مصوبات شهریور هم اشاره کرد و گفت: براساس این ماده فرماندار شاهرود اختیار دارد، چنانچه هر یک از مصوبات اجرا نشود، از ادامه فعالیت این معدن جلوگیری نموده ومراتب را به استانداری سمنان اعلام نماید.
لازم به یادآوری است، هفته گذشته تلف شدن یک قلاده توله خرس قهوه ای آمار تلفات این حیوان در معرض خطر انقراض را در یک سال گذشته در این منطقه به عدد هفت رساند. این توله خرس در اثر برخورد با خودروهای عبوری در مسیر شاهرود- مجن به شدت از ناحیه سر آسیب دیده و تلف شد.
فعالان محیط زیست علت تلف شدن بی سابقه این تعداد خرس را فعالیت معدن بوکسیت تاش و رانده شدن حیوانات به سمت جاده و روستاها می دانند. همچنین برخی رسانه ها به نقل از نماینده تشکل های زیست محیطی شاهرود اعلام کردند در صورتی که اداره حفاظت محیط زیست شاهرود خسارت تلف شدن این خرس ها را از معدن بوکسیت تاش نگرفته باشد، علیه این اداره اعلام جرم می کند.
فعالیت مردم و مسوولان در چند ماه گذشته برای رسیدگی به وضعیت کوه شاهوار افزایش یافته است. برگزاری نشست های گوناگون در سطح شهرستانی، استانی و کشوری در راستای کاهش آسیب های برداشت معدن از سوی مسوولان تا جمع آوری امضای مردمی از سوی سازمان های مردم نهاد برای استمداد از مقام های عالی رتبه کشور از جمله این کارها است.
سید حسن حسینی شاهرودی نماینده مردم شاهرود و میامی هم صدور دستور جبران خسارت های وارد شده به شاهوار را از سوی وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت خواستار شده بود. همچنین یک ماه پیش حمید ظهرابی معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست کشور با بیان اینکه بهرهبرداری از معدن بوکسیت شاهوار بدون هماهنگی با سازمان حفاظت محیط زیست و بدون مطالعات مدیریت محیط زیستی انجام شده، مخالفت این سازمان را با فعالیت این معدن به شکل کنونی اعلام کرد.
هفته گذشته ستاد مردمی حفاظت از طبیعت شاهرود در نامه ای که به امضای مسوولان تشکل های محیط زیستی شهرستان رسیده، خطاب به کاظم جلالی رئیس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، پیگیری برای دریافت دستور تعطیلی معدن بوکسیت تاش از وزیر صنعت، معدن و تجارت را خواستار شده است.
با این که زیانبار بودن برداشت معدن بوکسیت شاهوار ثابت شده ، اما هنوز هیچ اقدام عملی برای وادار کردن شرکت بهره بردار برای رعایت مسایل زیست محیطی انجام نشده است.
مسوولان شرکت بهره بردار معدن بوکسیت شاهرودگفت وگو با خبرنگاران را به صورت گزینشی انجام داده و از پاسخ به خبرنگاران خودداری می کنند.
کوه شاهوار با ارتفاع 4017 متر بلندترین قله در قسمت شرقی رشتهکوه البرز است، شاهوار در شمال شهرستان شاهرود و در مرز دو استان گلستان و سمنان واقع شده است.
این کوه علاوه بر آنکه از مهمترین تامین کنندگان آب شهرستان شاهرود و روستاهای کوهپایه آن است، یکی از رویشگاههای ارزشمند 'سروکوهی' (اُرس) نیز محسوب میشود. از سوی دیگر، این قله نزد اهالی شاهرود به عنوان یکی از نمادهای طبیعی این شهرستان محسوب میشود و همواره مورد توجه است.
7359/6167
کپی شد
