به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه انگلیسی گاردین در گزارشی نوشت: استفاده از عبارت «نقطه عطف» شاید اغراق آمیز باشد، اما مورخان آینده به احتمال زیاد سال 20166 را دقیقا با همین عبارت توصیف خواهند کرد. برجسته ترین رویداد، پیروزی شگفت انگیز «دونالد ترامپ» رئیس جمهور منتخب آمریکا بود. شکست «هیلاری کلینتون» کاندیدای دموکرات شوکی به وجود آورد که در سراسر جهان طنین انداخت. این میلیاردر نیویورکی بیستم ژانویه وارد کاخ سفید می شود. بسیاری از آن تاریخ با عنوان «جمعه سیاه» یاد می کنند و نگرانند که حامیان ترامپ (ترامپیسم ها) آسیب های جبران ناپذیری به امنیت بین المللی، محیط زیست و حقوق بشر وارد کنند. دیگران آن را به عنوان نشانه ای از تغییر استقبال می کنند. 2017 یک سال زندگی خطرناک خواهد بود.
با این حال 2016 به بسیاری از دلایل دیگر – خوب یا بد - قابل توجه بود. جنگ با داعش در سوریه و عراق تسریع یافت و جنایات تروریستی زندگی مردم را از شهر «نیس» در فرانسه تا شهر «جاکارتا» در اندونزی هدف گرفت. یک قرارداد صلح در کلمبیا امضا شد و به طولانی ترین شورش در جهان پایان داد. با رای انگلیسی ها به خروج، اتحادیه اروپا دچار سردرگمی شده است. موافقتنامه پاریس نیز موفقیتی در بخش تغییرات آب و هوایی محسوب می شود.
انتخابات ها و همه پرسی ها
موضع انزواطلبی حامیان ترامپ، اجتناب ناپذیری جهانی شدن را زیر سوال برده و بازگشت به دوران ناسیونالیسم اقتصادیِ ماقبل 1939، تعرفه های تنبیهی، موانع تجاری، کنترل بر جابجایی های نیروی کار و سرمایه، بازارها و اذهان بسته را نشان می دهد.
بسیاری امیدوارند که ترامپ یک مسیر بیشتر عملی و کمتر تخیلی را طی کند. اما او سودمندی نهادهای بین المللی مانند سازمان ملل متحد، بانک جهانی و ناتو را زیر سوال برده است. او در ائتلاف های امنیتی کلیدی در آسیا شبهاتی را مطرح کرده است. ترامپ همچنین نگرانی هایی را درباره توافق تغییرات آب و هوایی پاریس مطرح کرده است.
پشتیبانی مطرح شده ترامپ از راه اندازی جنگ یک جانبه، حکومت استبدادی، شکنجه، بازداشت نامحدود و بدون محاکمه، و ثبت نام های مهاجران و پناهندگان می تواند به حمایت های جهانی از حقوق قانونی و انسانی از سال 1945 از طریق سیستم سازمان ملل متحد آسیب وارد کند.
نخستین رهبر جهانی که ترامپ پس از پیروزی اش در انتخابات با او صحبت کرد، «عبدالفتاح السیسی» رئیس جمهور مصر بود که این کار، اولویت های وی را نشان می دهد.
رای «آری» انگلیسی ها به خروج از اتحادیه اروپا نیز دیگر رویداد غیر منتظره بود. اگر جدول زمانی دولت انگلیس رعایت شود، روند اجرای برگزیت در ماه مارس آغاز خواهد شد. مذاکرات سختی در این زمینه پیش بینی می شود.
می توان انتظار داشت که اختلافات داخل انگلیس تشدید شود؛ به خصوص اگر استرلینگ بی ارزش تر شود و آنگونه که انتظار می رود، هزینه های زندگی به شدت افزایش یابد. جهت گیری های سیاسی در اروپا تصویر پسا-برگزیت را پیچیده تر خواهد کرد.
فرانسه نیز در فصل بهار یک انتخابات ریاست جمهوری در پیش خواهد داشت. انتظار می رود «مارین لوپن» رهبر جبهه ملی راست افراطی بسیار خوب در این انتخابات ظاهر شود. لوپن می خواهد فرانسه اتحادیه اروپا و یورو را ترک کند. «فرانسوا فیون» به احتمال زیاد رقیب اصلی وی در این انتخابات خواهد بود. «فرانسوا اولاند»، رئیس جمهور کنونی سوسیالیست نمی خواهد برای انتخاب مجدد تلاش کند. در انتخابات سراسری پیش روی در هلند، «گیرت ویلدرز» اسلام ستیز، می تواند نسخه هلندی لوپن محسوب شود. ویلدرز طرفدار «نگزیت» - خروج هلند از اتحادیه اروپا - است.
آلمان انتخابات فدرال خود را در ماه سپتامبر برگزار می کند. «آنگلا مرکل» به دنبال دستیابی به پست صدراعظمی برای چهارمین بار است اما از سوی حزب ضد مهاجر «جایگزین برای آلمان» با مخالفت مواجه شده است.
همه این بی ثباتی های داخلی ممکن است اتحادیه اروپا را در سال 2017 فلج کند زیرا این اتحادیه با موج پناهندگان، ضعف مزمن منطقه یورو، تهدید از سوی روسیه و یک شریک نامشخص در واشنگتن مواجه است. اینکه مرکل تبدیل به مدافع ارشد دموکراسی لیبرال غربی شده است به نظر می رسد افکار واهی و پوچی باشد.
درگیری ها و تروریسم
با وجود تلاش های مکرر سازمان ملل در زمینه برقراری صلح، جنگ داخلی سوریه در سال 2016 از پنجمین سال خود گذشت. اقدام نظامی روسیه اوضاع را بسیار تغییر داد. تروریست های تحت پشتیبانی غرب عقب نشینی کردند و دولت «بشار اسد» رئیس جمهور سوریه به کار خود ادامه داد.
در پایان سال عملیات در شهر «حلب» به پایان رسیده و تخلیه شهروندان مجروح آغاز شده است. اسد و ایران پیروز این میدان معرفی شدند.
در عراق نیز عملیات آزادسازی شهر «موصل» به کُندی در حال پیشروی است. در یمن هیچ آثاری از توقف جنگ به چشم نمی خورد و آمریکا و انگلیس همچنان در حال فروش سلاح به عربستان هستند؛ عربستانی که حملات آن جان بسیاری از غیرنظامیان را گرفته است. در لیبی تهدید جدیدی از سوی داعش ظهور کرده که مرکز این تهدید شهر «سرت» است.
داعش در افغانستان هم فعال است و با طالبان که در تلاش برای سلطه بر منطق شهری است، مقابله می کند. افغانستان اکنون طولان ترین جنگ آمریکا است. بیش از هشت هزار نیروی آمریکایی هنوز در این کشور حضور دارند. آیا همان گونه که اوباما در سال 2009 تلاش کرد این جنگ را به پایان برساند ترامپ هم در سال 2017 تلاش خواهد کرد این جنگ را به پایان برساند؟
ترامپ گفته است داعش اولویت وی در خارج از کشور است.
امسال امکان دارد شاهد تمرکز کمتر آمریکا بر داعش در موصل و «رقه» در سوریه باشیم زیرا تروریست ها توسط نیروهای دولتی در محاصره قرار دارند.
با این حال تهدید داعش همچنان وجود دارد. آژانس های امنیت غربی نگران هستند که تروریست های آواره در سال 2017 راه خود را به سمت اروپا کج کنند و حملاتی مانند حمله «بروکسل» در بلژیک را که به کشته شدن 32 نفر منتهی شد، طراحی و اجرا کنند. وب سایت منسوب به داعش انتخاب ترامپ را جشن گرفتند.
در نیجریه نیز بوکوحرام همچنان به اقدامات خود ادامه می دهد.
کشورهای با اکثریت مسلمان نظیر پاکستان، مالزی و بنگلادش با تهدیدات مداوم مواجه هستند. در ماه ژوئیه در حمله و گروگانگیری در رستورانی در شهر «داکا» 20 تن از گروگان ها کشته شدند. در شهر «کویته» در ماه اکتبر بیش از 50 پلیس جوان در کشتاری که داعش مسئولیت آن را برعهده گرفت، کشته شدند.