به گزارش جماران به نقل از الجزیره، حملات سایبری که فروشگاه‌های مواد غذایی و بانک‌های خون را در شماری از کشورهای اروپایی هدف قرار داده‌اند، امنیت زیرساخت‌های حیاتی را در برابر آزمونی بسیار حساس قرار می‌دهند؛ این حملات توانایی نفوذهای دیجیتال در فاسد کردن کالاهای اساسی و تهدید خدمات بهداشتی آشکار شد، در حالی که هشدارهایی درباره گسترش دامنه خطر وجود دارد.
بر اساس آنچه در برنامه «هسته ظهر» از شبکه الجزیره پخش شد، وقایع در فرانسه با هدف قرار دادن سامانه‌های خنک‌سازی در حدود ۷۰۰ شعبه از فروشگاه‌های خرده‌فروشی آغاز شد، جایی که هکرهای ناشناس دمای داخل دستگاه‌ها را تا ۵۰ درجه سانتی‌گراد بالا بردند و موجب فاسد شدن تنها مواد غذایی شدند.
سپس حملات به بلژیک، هلند، سوئد و ایرلند گسترش یافت و خساراتی بر جای گذاشت که به میلیون‌ها یورو برآورد می‌شود. گستردگی دامنه جغرافیایی، سهولت انتقال تهدیدها از طریق شبکه‌های دیجیتال و چالش‌هایی را که بر امنیت زنجیره‌های تأمین و ذخیره‌سازی تحمیل می‌کند، آشکار می‌سازد.
در تحولی حساس‌تر، ۳ تأسیسات از بانک‌های خون در فرانسه هدف حمله به سامانه‌های پایش و ذخیره‌سازی قرار گرفتند و دمای دستگاه‌های نگهداری از ۳۰ درجه زیر صفر به ۱۱۰ درجه سانتی‌گراد رسید؛ واقعه‌ای که به ذخیره‌ای حیاتی برای بخش بهداشت آسیب می‌زند.
این حوادث ابعاد خطرهای ناشی از وابستگی فروشگاه‌ها، کارخانه‌ها و مراکز بهداشتی به سامانه‌های عملیاتی متصل به اینترنت را برجسته می‌کند؛ زیرا نفوذ به یک سامانه دیجیتال می‌تواند به خسارت مادی مستقیم، اختلال در خدمات و تهدید موادی که سلامتشان به زندگی شهروندان گره خورده است، تبدیل شود.
در همین زمینه، کریستوف هانسن، کمیسر غذا و کشاورزی اروپا، گفت اتحادیه اروپا این حوادث را با جدیت بسیار بالا بررسی می‌کند و هشدار داد که تأمین غذا به واقعیتی تبدیل شده که نیازمند توجه بیشتر به امنیت زنجیره‌های تأمین است و این امر حفاظت دیجیتال را در قلب پرونده امنیت غذایی قرار می‌دهد.
«عمران سالم»، کارشناس امنیت اطلاعات و امنیت سایبری، از عمان گفت آنچه در حال رخ دادن است بازتاب انتقال منطق منازعه به فضای دیجیتال است، جایی که مهاجمان می‌توانند ارکان زندگی روزمره را هدف بگیرند؛ از غذا و خدمات بهداشتی گرفته تا زیرساخت‌هایی که افراد و مؤسسات به آن‌ها وابسته‌اند.
سالم گسترش این حملات را با پیشرفت چشمگیر توانایی مهاجمان و استفاده آن‌ها از ابزارهای هوش مصنوعی مرتبط دانست و معتقد است که جهان اکنون با جنگی روبه‌روست که درون سرورها و شبکه‌ها جریان دارد. او بر لزوم همکاری بین‌المللی که شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی در آن مشارکت داشته باشند، برای محدود کردن سوءاستفاده از این ابزارها تأکید کرد.
هشداری که از اروپا فراتر می‌رود
در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا این حملات آسیب‌پذیری اروپا را آشکار می‌کند، سالم گفت که اروپا از مناطق پیشرفته در زمینه قوانین، ابزارهای حفاظتی و شرکت‌های امنیت سایبری است. اما او تأکید کرد که باز بودن فضای دیجیتال و نبود مرز در آن، همه کشورها را در معرض تهدید قرار می‌دهد.
او توضیح داد که حملاتی که اروپا شاهد آن بوده ممکن است به آمریکا، آمریکای جنوبی، کشورهای عربی و شرق آسیا نیز گسترش یابد، زیرا سامانه‌های دیجیتال در سطح جهانی به هم پیوسته‌اند. او رسیدن نفوذها به زیرساخت‌های حیاتی اروپا را نشانه‌ای خطرناک دانست که پیش از تشدید تهدید، اقدام جدی را می‌طلبد.
مقابله با این حملات در سایه نبود اطلاعاتی درباره هویت عاملان آن دشوارتر می‌شود؛ چرا که مرکز امنیت سایبری بلژیک اعلام کرد که نمی‌داند چه نهادی پشت این حملات است. در چارچوب اقدامات پیشگیرانه نیز یک نهاد امنیتی ایتالیایی توصیه کرد که اتصال سامانه‌های کنترل و پشتیبانی فنی به اینترنت بررسی و از آن جدا شود.
کارشناس امنیت سایبری بر این باور است که مهار استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی نیازمند هماهنگی میان کشورها و شرکت‌های فناوری است، و در عین حال می‌پذیرد که بازداشتن مهاجمان تنها با قوانین دشوار است. از این رو، اولویت بر کاهش خسارات و تقویت توانایی نهادها برای کشف نفوذ و مهار پیامدهای آن پیش از گسترش تمرکز دارد.
او به آنچه در فرانسه رخ داد استناد کرد و توضیح داد که سامانه‌های هشدار زودهنگام از کار افتادن سامانه‌هایی را در یکی از بانک‌های خون شناسایی کردند، امری که امکان انتقال خون به مکان‌های ایمن را فراهم کرد. او کشف زودهنگام حملات را عنصری اساسی در محدود کردن پیامدها و حفاظت از زیرساخت‌های هدف دانست.
سالم از کشورها و نهادها خواست که سامانه‌های خود را به‌صورت پیشگیرانه بررسی کنند، آسیب‌پذیری‌ها را زودهنگام شناسایی کنند و شبیه‌سازی، آزمون و تست نفوذ اخلاقی انجام دهند. به گفته این کارشناس، هدف این اقدامات آزمودن ابزارهای حفاظتی و رفع نقاط ضعف پیش از آن است که هکرها از آن‌ها سوءاستفاده کنند.
اما خطرناک‌ترین سناریویی که سالم از آن بیم دارد، چیزی است که آن را «بمب هسته‌ای سایبری» توصیف کرد؛ بمبی که می‌تواند سامانه‌های ماهواره‌ای، ارتباطات و زیرساخت‌های دریایی را از کار بیندازد. او هشدار داد که هدف قرار دادن کابل‌های دریایی ممکن است شریان اصلی اینترنت جهانی را قطع کند و به اختلال گسترده در خدمات دیجیتال بینجامد.
این کارشناس این احتمال را به توانایی ابزارهای هوش مصنوعی در کشف هزاران آسیب‌پذیری پیوند داد و درباره حملاتی هشدار داد که ممکن است به گوشی‌ها، شبکه‌ها و سامانه‌های کشورها نیز برسد. او همچنین به احتمال حمایت دولت‌ها از گروه‌های هکری با هدف نفوذ به دیگران و جمع‌آوری اطلاعات اشاره کرد و ادامه این مسیر را تهدیدی برای خدمات دیجیتال در سطح جهانی دانست.