در آستانه انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر اسرائیل، گسترش گرایش‌های راست‌گرایانه در میان نسل جوان و افزایش نفوذ جریان‌های ملی‌گرای افراطی و مذهبی، از تغییرات عمیق در ساختار سیاسی و اجتماعی این رژیم حکایت دارد. روزنامه بریتانیایی «گاردین» در گزارشی تحلیلی با بررسی رشد نفوذ ایتامار بن‌گویر و متحدانش، افول جریان‌های چپ و میانه و کمرنگ‌شدن جایگاه راه‌حل تشکیل کشور فلسطینی در برنامه احزاب اسرائیلی، هشدارهای منتقدان داخلی درباره آینده دموکراسی، تشدید افراط‌گرایی و تداوم سیاست‌های نظامی در قبال فلسطینیان را بررسی کرده است.
پیشنهادهای کاهان طیف گسترده‌ای از سیاست‌های تبعیض‌آمیز علیه فلسطینیان و غیر یهودیان را در بر می‌گرفت؛ از اخراج گسترده فلسطینیان گرفته تا اجرای مقررات مبتنی بر جداسازی نژادی، از جمله ایجاد سواحل جداگانه برای یهودیان و غیر یهودیان و جرم‌انگاری روابط جنسی میان آنان.
اکنون، چهار دهه پس از آن دوران، جایگاه سیاسی جریان‌های نزدیک به اندیشه‌های کاهان به‌طور چشمگیری تغییر کرده است. وارثان سیاسی او ممکن است در انتخابات پارلمانی ماه جاری کرسی‌های بیشتری در کنست نسبت به بازماندگان حزب کارگر اسرائیل به دست آورند؛ حزبی که زمانی از قدرتمندترین جریان‌های سیاسی این رژیم به شمار می‌رفت و چهره‌هایی همچون اسحاق رابین، شیمون پرز و گلدا مایر را در میان رهبران خود داشت.
این جابه‌جایی احتمالی در توازن سیاسی، نشان‌دهنده تحولی گسترده‌تر در جامعه اسرائیل است؛ تحولی که طی آن جریان‌هایی که زمانی در حاشیه سیاست قرار داشتند، اکنون به بازیگرانی تأثیرگذار در ساختار قدرت تبدیل شده‌اند.
بن‌گویر و احیای میراث سیاسی کاهان
ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل و از چهره‌های شاخص جریان راست افراطی، یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های این تغییر است. بن‌گویر در یک گردهمایی انتخاباتی در هفته جاری، با افتخار از محکومیت خود در سال ۱۹۹۸ سخن گفت؛ محکومیتی که به دلیل استفاده از برچسب‌هایی بر سپر خودرو با شعار «خاخام کاهان درست می‌گفت» صورت گرفته بود.
او در جریان این سخنرانی، درخواست‌هایی برای پاکسازی قومی را با اظهاراتی تمسخرآمیز درباره گرسنه نگه‌داشتن زندانیان فلسطینی درهم آمیخت؛ مواضعی که بازتاب‌دهنده تداوم تأثیر اندیشه‌های کاهان بر بخشی از جریان راست افراطی اسرائیل است.
در همین حال، نتایج یک نظرسنجی که روز جمعه برای روزنامه «اسرائیل هیوم» منتشر شد، نشان می‌دهد حزب «قدرت یهودی» به رهبری بن‌گویر ممکن است در انتخابات ۲۷ اکتبر به ۹ کرسی در کنست دست یابد.
در مقابل، حزب «دموکرات‌ها» که جانشین حزب کارگر سابق شده و رهبری آن را یائیر گولان، ژنرال پیشین ارتش اسرائیل، بر عهده دارد، طبق همین نظرسنجی احتمالاً هشت کرسی به دست خواهد آورد.
چرخش جامعه اسرائیل به راست؛ نقش تعیین‌کننده نسل جوان
ظهور و افزایش نفوذ سیاسی بن‌گویر را نمی‌توان صرفاً موفقیت یک سیاستمدار یا یک حزب دانست، بلکه این تحول یکی از نمودهای آشکار گرایش گسترده‌تر جامعه یهودی اسرائیل به جریان‌های راست‌گرا به شمار می‌رود. این تغییر به‌ویژه در میان نسل جوان مشهود است و می‌تواند بر جهت‌گیری‌های سیاسی دولت آینده اسرائیل، صرف‌نظر از اینکه چه کسی پس از انتخابات نخست‌وزیر شود، تأثیر بگذارد.
نتایج یک نظرسنجی اخیر برای شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل نشان می‌دهد که از زمان برگزاری انتخابات پیشین در سال ۲۰۲۲ تاکنون، بیش از ۵۰۰ هزار اسرائیلی به سن قانونی رأی‌دادن رسیده‌اند. بر اساس این نظرسنجی، سه‌چهارم رأی‌دهندگان یهودی که برای نخستین بار در انتخابات شرکت می‌کنند، گرایش سیاسی خود را راست‌گرا یا راست میانه توصیف کرده‌اند.
البته این نظرسنجی شهروندان فلسطینی دارای تابعیت اسرائیلی را شامل نمی‌شود و نتایج آن صرفاً به رأی‌دهندگان یهودی مورد بررسی مربوط است.
نسلی که اکنون برای نخستین بار وارد فرآیند انتخابات می‌شود، در شرایط سیاسی و امنیتی متفاوتی نسبت به نسل‌های پیشین رشد کرده است. این نسل در دوره‌ای به بلوغ رسیده که پس از فروپاشی روند صلح اسلو، چشم‌انداز دستیابی به راه‌حلی سیاسی برای مناقشه اسرائیل و فلسطین به‌تدریج کم‌رنگ شده است.
برای بسیاری از این جوانان، مناقشه با فلسطینیان نه مسئله‌ای دارای چشم‌انداز مشخص برای حل‌وفصل، بلکه واقعیتی دائمی در زندگی سیاسی و اجتماعی آنان بوده است.
این نسل همچنین هنگام حملات حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ در دوران نوجوانی قرار داشت؛ حملاتی که به کشته‌شدن حدود ۱۲۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامیان، منجر شد. در جریان این حملات، نیروهای مسلح حماس ۲۵۱ نفر را به‌عنوان گروگان زنده به غزه منتقل کردند و پیکر شماری از کشته‌شدگان نیز به این منطقه انتقال یافت؛ رویدادی که بحرانی دوساله بر سر وضعیت گروگان‌ها به دنبال داشت.
ترس، جنگ و ناامیدی از صلح؛ عوامل مؤثر بر نگرش نسل جدید
ارز اوزان، نایب‌رئیس گروه «دموکرات‌های جوان»، در تشریح فضای فکری حاکم بر بخشی از نسل جدید اسرائیل، بر نقش ترس، تجربه جنگ و کاهش امید به حل مناقشه با فلسطینیان تأکید می‌کند.
او می‌گوید: «بسیاری از مردم، به‌ویژه جوانان، بر این باورند که این مناقشه هیچ‌گاه حل نخواهد شد و ما همواره درگیر جنگ خواهیم بود. نژادپرستی و نفرت بسیاری وجود دارد، اما بیش از هر چیز، ترس حاکم است.»
این ارزیابی نشان می‌دهد که درک بخشی از نسل جوان از آینده سیاسی و امنیتی اسرائیل، تحت تأثیر تصور تداوم درگیری‌ها و نبود چشم‌اندازی روشن برای دستیابی به توافق سیاسی شکل گرفته است.
در چنین فضایی، مسائل امنیتی و نگرانی درباره جنگ می‌توانند بر نگرش‌های سیاسی جوانان و میزان استقبال آنان از جریان‌هایی که بر قدرت نظامی و سیاست‌های سخت‌گیرانه تأکید دارند، تأثیر بگذارند.
تفاوت اسرائیل با روندهای جهانی؛ جوانان راست‌گراتر از نسل‌های پیشین
دالیا شیندلین، تحلیلگر سیاسی و پژوهشگر افکار عمومی، معتقد است گرایش‌های سیاسی نسل جوان اسرائیل در مقایسه با بسیاری از روندهای مشاهده‌شده در دیگر نقاط جهان، ویژگی متفاوتی دارد.
به گفته او، برخلاف روندهای جهانی، جوانان اسرائیلی در مقایسه با نسل‌های مسن‌تر گرایش‌های راست‌گرایانه بیشتری دارند و همین موضوع می‌تواند در ترکیب کنست آینده بازتاب پیدا کند.
شیندلین احتمال می‌دهد شمار نمایندگان راست‌گرا در پارلمان جدید اسرائیل حتی از دوره کنونی نیز بیشتر شود.
در این میان، تحولات جمعیتی نیز بخشی از تغییرات سیاسی جامعه اسرائیل را توضیح می‌دهند.
جوامع یهودیان فوق‌ارتدوکس یا حریدی و همچنین ملی‌گرایان مذهبی، که به‌طور سنتی از مواضع راست‌گرایانه حمایت می‌کنند، سهم رو به افزایشی از جمعیت یهودی اسرائیل را تشکیل می‌دهند.
با این حال، این گروه‌ها در مجموع تنها حدود یک‌چهارم کل رأی‌دهندگان را شامل می‌شوند. ازاین‌رو، افزایش جمعیت گروه‌های مذهبی محافظه‌کار به‌تنهایی نمی‌تواند شکاف فزاینده میان نسل‌های مختلف اسرائیل در زمینه گرایش‌های سیاسی را توضیح دهد.
به باور شیندلین، بخش مهمی از این تغییر را باید در محیط سیاسی، اجتماعی و گفتمانی جست‌وجو کرد که جوانان اسرائیلی طی سال‌های رشد خود در آن زندگی کرده‌اند.
رشد نسلی در فضای ملی‌گرایی افراطی و گفتمان پوپولیستی
شیندلین در توضیح تأثیر فضای سیاسی اسرائیل بر شکل‌گیری نگرش نسل جوان تأکید می‌کند که این نسل از آغاز زندگی سیاسی و اجتماعی خود، عمدتاً با دولت‌های راست‌گرا و گفتمان‌های ملی‌گرایانه مواجه بوده است.
او می‌گوید: «تمام اسرائیلی‌ها، و به‌ویژه جوان‌ترها، در فضای سیاسی‌ای زیسته‌اند که در آن نه‌تنها دولت راست‌گراست، بلکه گفتمان عمومی نیز به‌شدت پوپولیستی و فوق‌ملی‌گرایانه است. آن‌ها جز این، چیزی نمی‌شناسند و در چنین فضایی پرورش یافته‌اند.»
این اظهارات بر نقش محیط سیاسی و اجتماعی در شکل‌گیری گرایش‌های نسل جدید تأکید دارد؛ نسلی که تجربه مستقیمی از دوره‌هایی با حضور پررنگ‌تر جریان‌های چپ و میانه یا امید گسترده‌تر به مذاکرات صلح با فلسطینیان نداشته است.
از این منظر، افزایش گرایش به راست در میان جوانان اسرائیلی تنها با تغییرات جمعیتی یا تحولات انتخاباتی قابل توضیح نیست، بلکه با تجربه تاریخی این نسل، استمرار مناقشه با فلسطینیان، گسترش گفتمان امنیتی و حضور بلندمدت جریان‌های ملی‌گرا در ساختار سیاسی و فضای عمومی ارتباط دارد.
افول ارزش‌های دموکراتیک و به حاشیه رفتن مسئله فلسطین در فضای سیاسی اسرائیل
گسترش گفتمان راست‌گرایانه و ملی‌گرایی افراطی در جامعه اسرائیل، نه‌تنها بر گرایش‌های انتخاباتی نسل جوان تأثیر گذاشته، بلکه جایگاه مفاهیمی همچون دموکراسی، حقوق بشر، صلح و حق تعیین سرنوشت فلسطینیان را نیز در فضای عمومی و رقابت‌های سیاسی این رژیم تضعیف کرده است.
دالیا شیندلین، تحلیلگر سیاسی و پژوهشگر افکار عمومی، در تشریح پیامدهای این تغییر گفتمانی تأکید می‌کند که در فضای سیاسی کنونی اسرائیل، دفاع از ارزش‌های جهان‌شمول و حقوق انسانی، در بسیاری از موارد نه به‌عنوان ضرورتی سیاسی و اخلاقی، بلکه به‌مثابه نشانه‌ای از ضعف یا حتی خیانت تلقی می‌شود.
او می‌گوید: «در این فضا، هرآنچه به دموکراسی، ارزش‌های جهان‌شمول یا حقوق بشر مربوط می‌شود، به‌شدت کم‌اهمیت جلوه داده شده است. اگر هم صحبتی از این مفاهیم به میان آید، نشانه‌ای از ضعف تلقی می‌شود و چه‌بسا هم‌تراز با خیانت دانسته شود. در این میان، سیاستمداران بسیار اندکی درباره صلح، امتیازدهی، مذاکره، حق تعیین سرنوشت فلسطینیان یا حتی رفاه و آسایش آنان سخن می‌گویند.»
این وضعیت در شرایطی شکل گرفته که رقابت‌های انتخاباتی اسرائیل به‌تدریج از بحث درباره راه‌حل‌های سیاسی برای مناقشه با فلسطینیان فاصله گرفته و مسائل امنیتی، نظامی و هویتی جایگاه برجسته‌تری در برنامه احزاب پیدا کرده‌اند.
دشواری تشکیل دولت؛ بن‌بست ائتلافی مخالفان نتانیاهو
نتایج اکثریت قاطع نظرسنجی‌های انتخاباتی اسرائیل نشان می‌دهد ائتلاف کنونی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، با احزاب یهودی فوق‌ارتدوکس و جریان‌های راست افراطی، در انتخابات پیش‌رو با فاصله‌ای قابل‌توجه از حد نصاب ۶۱ کرسی موردنیاز برای تشکیل دولت قرار دارد.
با این حال، کاهش احتمالی کرسی‌های ائتلاف حاکم لزوماً به معنای هموارشدن مسیر تشکیل دولت جایگزین نیست.
احزاب مخالف نتانیاهو از نظر ترکیب کرسی‌ها می‌توانند از طریق ائتلاف با احزاب نماینده شهروندان فلسطینی اسرائیل، که در ساختار سیاسی این رژیم با عنوان احزاب عرب شناخته می‌شوند، زمینه دستیابی به اکثریت پارلمانی را فراهم کنند.
اما گسترش گرایش‌های راست‌گرایانه در میان جریان‌های سیاسی اسرائیل باعث شده است بیشتر احزاب تحت رهبری سیاستمداران یهودی، تشکیل چنین ائتلافی را رد کنند.
این مخالفت در حالی مطرح می‌شود که در دوره‌های انتخاباتی گذشته نیز برخی وعده‌های مشابه درباره خودداری از همکاری با احزاب عرب پس از برگزاری انتخابات کنار گذاشته شده‌اند.
در نتیجه، حتی در صورت کاهش حمایت انتخاباتی از ائتلاف نتانیاهو، اختلافات سیاسی و محدودیت‌های ائتلاف‌سازی می‌توانند تشکیل دولت جدید را با دشواری مواجه کنند.
غلبه رویکرد نظامی در میان مخالفان نتانیاهو
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فضای سیاسی اسرائیل، نزدیکی بخش قابل‌توجهی از احزاب مخالف دولت به رویکردهای امنیتی و نظامی نتانیاهو، به‌ویژه در قبال مسئله فلسطین است.
بیشتر این احزاب، مخالفت جدی و بنیادینی با ادعای نتانیاهو مطرح نمی‌کنند که امنیت اسرائیل تنها از طریق برتری و سلطه نظامی و الحاق سرزمین‌هایی در گستره‌ای از غزه تا سوریه و لبنان قابل تأمین است.
در چنین شرایطی، اختلافات انتخاباتی بیشتر بر نحوه اداره دولت و عملکرد سیاسی نتانیاهو متمرکز شده و بحث درباره جایگزین‌های دیپلماتیک و سیاسی برای سیاست‌های امنیتی موجود، جایگاه محدودی پیدا کرده است.
توافق‌های صلح اسرائیل با مصر و اردن که به تثبیت مرزهای این رژیم با دو کشور انجامید، نیز به‌ندرت به‌عنوان نمونه‌هایی از امکان حل مناقشات از مسیر مذاکره در مباحث انتخاباتی مطرح می‌شوند.
این در حالی است که مصر و اردن در گذشته از منظر سیاست‌گذاران اسرائیلی تهدیدهایی موجودیتی به شمار می‌رفتند؛ تهدیدهایی که در فضای سیاسی آن دوران با جایگاه امروز ایران در محاسبات امنیتی اسرائیل مقایسه می‌شدند.
با وجود این تجربه تاریخی، احزاب مخالف نتانیاهو عمدتاً تبلیغات انتخاباتی خود را بر موضوعاتی دیگر متمرکز کرده‌اند؛ از جمله مقابله با فساد، ضرورت پاسخ‌گویی درباره ناکامی‌های منجر به حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳، بهبود وضعیت مدارس و جلوگیری از معافیت یا فرار یهودیان فوق‌ارتدوکس از خدمت سربازی.
حذف راه‌حل تشکیل کشور فلسطینی از برنامه احزاب اصلی اسرائیل
یکی از مهم‌ترین پیامدهای چرخش فضای سیاسی اسرائیل به راست، به حاشیه رفتن راه‌حل تشکیل کشور مستقل فلسطینی در برنامه‌های احزاب عمده این رژیم است.
مواضع رهبران اصلی مخالف نتانیاهو نشان می‌دهد که اختلاف آنان با نخست‌وزیر الزاماً به معنای مخالفت با سیاست‌های توسعه‌طلبانه یا حمایت از تشکیل کشور فلسطینی نیست.
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل و یکی از چهره‌های اصلی رقابت سیاسی برای جایگزینی نتانیاهو، سابقه‌ای طولانی در ساختار فرماندهی نظامی دارد. آیزنکوت از تدوین‌کنندگان دکترین نظامی موسوم به «ضاحیه» است؛ دکترینی که بر استفاده از «نیروی نامتناسب» برای واردکردن خسارت و ویرانی گسترده تأکید دارد.
در سوی دیگر، نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل و رئیس سابق شورای شهرک‌نشینان، از الحاق بخش عمده‌ای از کرانه باختری اشغالی به اسرائیل حمایت می‌کند.
آویگدور لیبرمن نیز خواستار انحلال تشکیلات خودگردان فلسطین و جایگزینی آن با نوعی کنفدراسیون اسرائیلی ـ اردنی است؛ طرحی که ظاهراً بدون مشورت با مقام‌های اردنی مطرح شده است.
این مواضع نشان می‌دهد که حتی در میان شخصیت‌هایی که برای جایگزینی نتانیاهو رقابت می‌کنند، حمایت از تشکیل کشور مستقل فلسطینی جایگاه برجسته‌ای ندارد.
مخالفت نکردن اغلب احزاب با گسترش شهرک‌سازی‌ها
روزنامه اسرائیلی «یدیعوت آحارونوت» پس از بررسی مواضع تمامی احزاب درباره آینده کرانه باختری اشغالی، گزارش داد که هیچ‌یک از احزاب تحت رهبری سیاستمداران یهودی از تشکیل کشور مستقل فلسطینی در آینده حمایت نکرده‌اند.
بر اساس این بررسی، تنها حزب «دموکرات‌ها» با گسترش شهرک‌سازی‌های اسرائیلی در سرزمین‌های اشغالی مخالفت کرده است.
در مقابل، حزب «یاشار» به رهبری گادی آیزنکوت متعهد شده است سیاست تقویت و توسعه شهرک‌سازی‌ها را دنبال کند.
شهرک‌سازی‌هایی که از منظر قوانین داخلی اسرائیل قانونی شناخته می‌شوند، بر اساس حقوق بین‌الملل غیرقانونی محسوب می‌شوند.
این اختلاف میان قوانین داخلی اسرائیل و مقررات بین‌المللی، یکی از ابعاد اصلی مناقشه بر سر آینده سرزمین‌های اشغالی فلسطین است.
دموکرات‌ها؛ آخرین پایگاه سیاسی چپ صهیونیست
حزب دموکرات‌ها، که از آن به‌عنوان تنها پایگاه سیاسی باقی‌مانده برای جریان چپ صهیونیست اسرائیل یاد می‌شود، تحت رهبری یائیر گولان فعالیت می‌کند. گولان، ژنرال پیشین و معاون سابق رئیس ستاد ارتش اسرائیل، در جریان حملات حماس در صبح هفتم اکتبر ۲۰۲۳ شخصاً برای نجات غیرنظامیان به شهرک‌ها و جوامع واقع در مناطق مرزی اعزام شد.
با وجود تعلق سیاسی به جریان چپ صهیونیست، او نیز راه‌حل تشکیل دو کشور مستقل اسرائیلی و فلسطینی را رد می‌کند.
برنامه سیاسی گولان در بسیاری از کشورهای اروپایی در محدوده جریان‌های میانه‌رو قرار می‌گیرد، اما چرخش گسترده فضای سیاسی اسرائیل به راست موجب شده است همین جریان در داخل اسرائیل از سوی مخالفان افراطی به‌عنوان گروهی رادیکال معرفی شود.
فعالان حزب دموکرات‌ها نیز بارها هدف حملات لفظی و فیزیکی قرار گرفته‌اند؛ حملاتی که نشان‌دهنده افزایش فشار بر جریان‌های سیاسی مخالف راست افراطی است.
افزایش خشونت علیه فعالان چپ؛ حمله به اعضای حزب دموکرات‌ها در اورشلیم
هفته گذشته، گروهی از فعالان راست‌گرا به داوطلبان حزب دموکرات‌ها که در بازار تاریخی «محانه یهودا» در اورشلیم غرفه‌ای برپا کرده بودند، حمله کردند. مهاجمان با لگدزدن، ضرب‌وشتم و تف‌انداختن به فعالان این حزب، آنان را هدف خشونت قرار دادند و یک دستگاه تلفن همراه را نیز به سرقت بردند.
این حمله در شرایطی رخ داد که نیروهای پلیس در محل حضور داشتند و به تماشای وقایع ایستاده بودند.
گسترش این‌گونه حملات، فعالان حزب دموکرات‌ها را به اتخاذ تدابیری برای حفاظت از اعضای خود واداشته است.
ارز اوزان، از مسئولان گروه دموکرات‌های جوان، می‌گوید شدت آزار و حملات علیه فعالان حزب به اندازه‌ای بوده که آنان آموزش‌هایی درباره اقدام مستقیم بدون خشونت و مدیریت موقعیت‌های پرتنش دریافت کرده‌اند.
او هدف از این آموزش‌ها را چنین توضیح می‌دهد: «تا بدانند چگونه در موقعیتی که می‌توانند ایمن بمانند و تنش‌زدایی کنند، خود را مدیریت کنند.»
چپ میانه چگونه عرصه امنیت و سیاست خارجی را به راست افراطی واگذار کرد؟
ارز اوزان معتقد است افزایش نفوذ جریان راست افراطی پدیده‌ای محدود به اسرائیل نیست و در سطح جهانی نیز نشانه‌هایی از رشد این جریان دیده می‌شود.
با این حال، او تأکید می‌کند که شرایط خاص اسرائیل و سیاست‌هایی که بر استمرار درگیری‌های نظامی استوار شده‌اند، زمینه مساعدتری برای گسترش جذابیت پیام‌های قوم‌گرایانه و ملی‌گرایانه افراطی فراهم کرده‌اند.
اوزان می‌گوید: «ما در ترس بزرگ می‌شویم و جنگ را در پیرامون خود می‌بینیم؛ و این مسئله به شکل‌گیری نوع خاصی از نگرش می‌انجامد. در ۲۰ سال گذشته، رهبران ما در جناح چپ میانه از صحبت کردن درباره مسائل امنیتی طفره رفته‌اند.»
او معتقد است جریان چپ میانه با پرهیز از ورود جدی به مباحث امنیتی، عملاً این حوزه را به جریان راست واگذار کرده است.
در نتیجه، راست‌گرایان توانسته‌اند بخش مهمی از گفتمان عمومی درباره امنیت، جنگ و آینده اسرائیل را تحت تأثیر قرار دهند؛ موضوعی که به‌ویژه در شکل‌گیری نگرش سیاسی نسل جوان اهمیت دارد.
تلاش فعالان جوان برای احیای گفت‌وگو درباره صلح
اوزان و دیگر فعالان هم‌فکر او اکنون تلاش می‌کنند از طریق فعالیت‌های اجتماعی و ارتباط مستقیم با شهروندان، به‌ویژه نسل جوان، بخشی از این عقب‌نشینی سیاسی را جبران کنند.
یکی از محورهای فعالیت آنان، گفت‌وگو با جوانان درباره تجربه توافق‌های صلح اسرائیل با مصر و اردن است.
این توافق‌ها در زمان امضا از حمایت گسترده تمامی بخش‌های جامعه برخوردار نبودند، اما در ادامه به ایجاد ثباتی پایدار در روابط اسرائیل با این دو کشور کمک کردند.
فعالان دموکرات‌های جوان می‌کوشند با یادآوری این تجربه تاریخی، امکان دستیابی به امنیت از مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک را در برابر رویکرد مبتنی بر استمرار جنگ مطرح کنند.
اوزان با اشاره به حضور هزاران عضو جوان و فعال در این جریان، تأکید می‌کند که شمار اعضای جوان آنان به‌مراتب بیشتر از اعضای جوان سایر احزاب است.
به گفته او، این تلاش‌ها اگرچه به‌کندی پیش می‌رود، اما نتایجی مؤثر به همراه داشته است.
گسترش گفتمان ضدعرب در میان نوجوانان اسرائیلی؛ از شعارهای نفرت‌آمیز تا درخواست کشتار
یکی دیگر از ابعاد نگران‌کننده تحولات اجتماعی اسرائیل، گسترش بیان آشکار دیدگاه‌های ضدعرب و ضد فلسطینی در میان بخشی از نسل جوان است.
لیور شلاین، کمدین اسرائیلی که به فعالیت اجتماعی روی آورده، تلاش می‌کند از طریق گفت‌وگوهای مستقیم با گروه‌هایی از جوانان، پیامدهای انسانی و سیاسی تداوم جنگ و پیگیری شعار «پیروزی مطلق» را به چالش بکشد.
او در این گفت‌وگوها بر پیامدهای مرگبار تلاش برای دستیابی به پیروزی نظامی در جنگ‌هایی تأکید می‌کند که چشم‌انداز روشنی برای پایان آن‌ها وجود ندارد.
شلاین ویدئوهایی از برخی از این گفت‌وگوها منتشر کرده که در آن‌ها نوجوانانی با چهره‌های خندان و بدون ابراز نگرانی، خواستار کشتار جمعی یا اخراج فلسطینیان می‌شوند.
در یکی از این گفت‌وگوها، شلاین از گروهی از جوانان می‌پرسد: «عرب‌های زیادی اینجا زندگی می‌کنند. آن‌ها همین‌جا به دنیا آمده‌اند و شهروندانی مثل من و شما هستند. می‌خواهید با آن‌ها چه کنید؟»
یکی از جوانان در پاسخ می‌گوید: «بکشیم‌شان... یک چاقو به من بدهید تا تک‌تک‌شان را به قتل برسانم.»
انتشار چنین اظهاراتی، نگرانی‌ها درباره عادی‌شدن گفتمان نفرت و خشونت علیه فلسطینیان در میان بخشی از نسل جوان اسرائیل را افزایش داده است.
شبکه‌های اجتماعی؛ ابزار گسترش نفوذ بن‌گویر در میان نسل جوان
ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، از جمله سیاستمدارانی است که توانسته‌اند از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی برای ارتباط مستقیم با رأی‌دهندگان جوان استفاده کنند. او در استفاده از این رسانه‌ها مهارت قابل‌توجهی نشان داده و از طریق انتشار محتوای سیاسی و تبلیغاتی، پیام‌های خود را به مخاطبان جوان منتقل می‌کند.
از جمله نمونه‌های اخیر، انتشار ویدئویی با استفاده از هوش مصنوعی است که طرح‌هایی مرتبط با پاکسازی قومی را به تصویر می‌کشد.
این نوع فعالیت رسانه‌ای به بن‌گویر امکان داده است که پس از بنیامین نتانیاهو، بیش از دیگر سیاستمداران اسرائیلی با رأی‌دهندگان جوان ارتباط برقرار کند.
افزایش نفوذ بن‌گویر در فضای مجازی، یکی از عوامل مهم در گسترش دسترسی جریان راست افراطی به نسل جدید به شمار می‌رود؛ نسلی که بخش قابل‌توجهی از اطلاعات و برداشت‌های سیاسی خود را از شبکه‌های اجتماعی دریافت می‌کند.
اسموتریچ و فیگلین؛ ائتلاف چهره‌های بنیادگرا در انتخابات
با این حال، بن‌گویر تنها چهره افراطی در میان متحدان بنیامین نتانیاهو نیست.
بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، شهرک‌نشینی است که دیدگاه‌های سیاسی او با باورهای مذهبی آخرالزمانی و مسیحایی پیوند خورده است.
اسموتریچ اخیراً خواستار «محو کردن غزه» شده و اعلام کرده است که دولت احتمالی آینده فلسطین را «به خاک خواهد سپرد».
او برای حضور در انتخابات پیش‌رو با موشه فیگلین، از چهره‌های بنیادگرای مذهبی و سیاسی اسرائیل، متحد شده است.
فیگلین سال‌هاست از اخراج دسته‌جمعی فلسطینیان و ساخت معبد یهودی بر اساس روایت‌های مذهبی دوران کتاب مقدس در محل کنونی مجموعه مسجدالاقصی حمایت می‌کند.
این ائتلاف انتخاباتی، نمونه دیگری از نزدیکی جریان‌های راست افراطی و بنیادگرایان مذهبی در ساختار سیاسی اسرائیل است.0
نگرانی از تضعیف نهادهای دموکراتیک و تداوم اشغال
افزایش نفوذ راست افراطی و بنیادگرایی مذهبی، در کنار اقدامات نتانیاهو علیه نهادهایی که از ساختار دموکراتیک نسبی اسرائیل محافظت می‌کنند، نگرانی بخش‌هایی از جامعه اسرائیل را افزایش داده است.
این نگرانی‌ها در شرایطی مطرح می‌شوند که فلسطینیان ساکن کرانه باختری اشغالی، که تحت حکومت نظامی اسرائیل زندگی می‌کنند، از حقوق شهروندی اسرائیل برخوردار نیستند.
در چنین فضایی، بسیاری از اسرائیلی‌های میانه‌رو و چپ‌گرا انتخابات پیش‌رو را رویدادی حیاتی برای آینده سیاسی کشور می‌دانند.
نگرانی اصلی آنان تنها به ترکیب دولت آینده محدود نمی‌شود، بلکه به مسیر بلندمدتی مربوط است که ساختار سیاسی و اجتماعی اسرائیل ممکن است در صورت تداوم نفوذ جریان‌های بنیادگرا و سیاست‌های مبتنی بر اشغال نظامی طی کند.
هشدار رئیس آکادمی علوم اسرائیل؛ آینده‌ای تاریک در سایه افراط‌گرایی مذهبی
دیوید هارل، رئیس آکادمی علوم و علوم انسانی اسرائیل، از جمله چهره‌هایی است که نسبت به پیامدهای ادامه مسیر سیاسی کنونی هشدار داده است.
هارل معتقد است تداوم این روند می‌تواند اسرائیل را به سوی آینده‌ای تاریک سوق دهد؛ آینده‌ای که در آن کشور با فساد، فقر، انزوای بین‌المللی و سلطه بنیادگرایان مذهبی مواجه خواهد شد.
او هشدار داده است که چنین وضعیتی ممکن است به تثبیت حکمرانی جریان‌هایی منجر شود که از تداوم «اشغال خشونت‌آمیز و بی‌رحمانه» حمایت می‌کنند.
رئیس آکادمی علوم و علوم انسانی اسرائیل در یک گردهمایی در شهر شمالی حیفا، با لحنی هشدارآمیز درباره اهمیت انتخابات پیش‌رو اظهار داشت:
«ما در حال حاضر در زمان توقف هستیم. اگر این زمان را از دست بدهیم، فرصت دومی وجود نخواهد داشت. کشوری که ما تا این اندازه دوستش داریم، آخرین نفس‌هایش را خواهد کشید. ساده و واضح!»
هارل در ادامه با تأکید بر ضرورت مشارکت شهروندان در انتخابات گفت: «به همین دلیل است که امروز به اینجا آمده‌ام تا درخواست کنم و التماس کنم. و در صورت لزوم، زانو می‌زنم و التماس می‌کنم. لطفاً، لطفاً، لطفاً! فقط بیرون بروید و رأی دهید!»
