افزایش نرخ بهره وام‌های مسکن آمریکا به بالاترین سطح در نزدیک به سه سال گذشته، هم‌زمان با تشدید فشارهای تورمی ناشی از جنگ با ایران، خانه‌دار شدن را برای میلیون‌ها آمریکایی دشوارتر کرده و به چالشی سیاسی برای دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره تبدیل شده است؛ بحرانی که با سقوط تقاضای وام مسکن، کاهش محبوبیت رئیس‌جمهور و تشدید اختلاف او با فدرال رزرو همراه شده است.
به گزارش سرویس بین‌الملل جماران، روزنامه «فایننشال تایمز» و خبرگزاری «رویترز» در گزارش‌هایی جداگانه به بررسی افزایش نرخ بهره وام‌های مسکن در آمریکا، تأثیر جنگ با ایران بر هزینه‌های استقراض و پیامدهای اقتصادی و سیاسی این تحولات برای دولت دونالد ترامپ پرداختند. بر اساس این گزارش‌ها، نرخ بهره وام مسکن ۳۰ساله آمریکا به بالاترین سطح از سال ۲۰۲۳ رسیده و در شرایطی که تنها چند هفته تا انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر باقی مانده است، فشار بر خانوارهای آمریکایی و جمهوری‌خواهان را افزایش داده است.
نرخ بهره وام مسکن در بالاترین سطح از سال ۲۰۲۳
فایننشال تایمز با استناد به داده‌های شرکت «فردی مک» گزارش داد که میانگین نرخ بهره وام مسکن ۳۰ساله با نرخ ثابت، تا هشتم اکتبر به ۷.۴ درصد رسیده است؛ رقمی که نسبت به هفته قبل ۰.۱۲ واحد درصد افزایش نشان می‌دهد.
بر اساس این گزارش، نرخ بهره وام‌های مسکن برای هفتمین هفته متوالی افزایش یافته که طولانی‌ترین دوره رشد پی‌درپی این نرخ در سه سال گذشته محسوب می‌شود. طی این هفت هفته، نرخ بهره در مجموع ۰.۸۴ واحد درصد افزایش یافته و به بالاترین سطح خود از اوایل نوامبر ۲۰۲۳ رسیده است.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از انجمن بانکداران وام مسکن آمریکا (MBA) گزارش داد که میانگین نرخ بهره وام مسکن ۳۰ساله با نرخ ثابت، در هفته منتهی به دوم اکتبر، با افزایش ۱۹ واحد پایه، معادل ۰.۱۹ واحد درصد، به ۷.۴۹ درصد رسیده است.
این نرخ، بر اساس داده‌های انجمن بانکداران وام مسکن آمریکا، آخرین بار در نوامبر ۲۰۲۳ بالاتر از سطح کنونی قرار داشت.
اختلاف میان ارقام ۷.۴ و ۷.۴۹ درصدی در دو گزارش، به تفاوت منابع آماری و دوره‌های اندازه‌گیری مربوط می‌شود. فایننشال تایمز به داده‌های فردی مک تا هشتم اکتبر استناد کرده، در حالی که رویترز آمار انجمن بانکداران وام مسکن برای هفته منتهی به دوم اکتبر را گزارش داده است.
تأثیر جنگ ایران بر افزایش هزینه وام‌های مسکن
فایننشال تایمز افزایش اخیر نرخ بهره وام‌های مسکن را تحت تأثیر رشد بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا دانسته است؛ روندی که فشارهای تورمی ناشی از جنگ دونالد ترامپ علیه ایران و انتظارها درباره ادامه افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو برای مهار رشد قیمت‌ها، به آن دامن زده است.
بر اساس این گزارش، نرخ بهره وام مسکن ۳۰ساله در اواخر فوریه، برای نخستین بار از سپتامبر ۲۰۲۲، به کمتر از ۶ درصد کاهش یافته بود؛ اتفاقی که تنها چند روز پیش از آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران رخ داد.
بااین‌حال، از زمان آغاز جنگ تاکنون، نرخ بهره وام‌های مسکن حدود ۱.۴ واحد درصد افزایش یافته است.
رویترز نیز گزارش داد که نرخ بهره وام‌های مسکن ارتباط نزدیکی با بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله آمریکا دارد؛ بازدهی که در روزهای ابتدایی اکتبر، تحت تأثیر نگرانی‌ها درباره فشارهای تورمی ناشی از جهش قیمت نفت و انتشار داده‌هایی که از رشد اقتصادی قوی‌تر آمریکا حکایت داشت، افزایش یافت.
به نوشته این خبرگزاری، بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله آمریکا روز دوشنبه، پنجم اکتبر، از ۵.۳ درصد فراتر رفت و به بالاترین سطح خود در ۲۴ سال گذشته رسید.
هم‌زمان، تورم در آمریکا نیز روندی صعودی داشته و بر اساس شاخصی که فدرال رزرو هدف ۲ درصدی را برای آن تعیین کرده است، در ماه اوت به ۳.۴ درصد رسیده است.
رکود بازار مسکن و عقب‌نشینی خریداران
افزایش نرخ بهره وام‌های مسکن، هم‌زمان با رشد هزینه‌های ساخت‌وساز، فضای بازار مسکن آمریکا را طی ماه‌های گذشته تضعیف کرده است.
فایننشال تایمز گزارش داد که بسیاری از فروشندگان بالقوه ترجیح می‌دهند تا زمان کاهش دوباره نرخ بهره، عرضه املاک خود را به تعویق بیندازند. در مقابل، افزایش هزینه دریافت وام نیز موجب شده است شمار بیشتری از خریداران از ورود به بازار مسکن خودداری کنند.
هانا جونز، اقتصاددان ارشد وب‌سایت «ریلتور دات‌کام» (Realtor.com)، در توضیح این وضعیت گفت: «خریداران در واکنش به تداوم مشکلات مربوط به توان مالی خرید مسکن، از بازار عقب‌نشینی می‌کنند، در حالی که فروشندگان انعطاف‌پذیری بیشتری نشان می‌دهند.»
به گفته جونز، در ماه سپتامبر قیمت حدود یک‌پنجم از املاک عرضه‌شده برای فروش کاهش یافته است؛ سهمی که در چهار سال گذشته بی‌سابقه بوده است.
همچنین موجودی واحدهای مسکونی عرضه‌شده و میزان فروش خانه‌هایی که قرارداد خرید آن‌ها منعقد شده، اما معامله هنوز نهایی نشده است، در سطوح پایینی قرار داشته‌اند.
جونز افزود: «در مجموع، داده‌های بازار مسکن در ماه سپتامبر نشان می‌دهد که این بازار تحت تأثیر افزایش فشارهای ناشی از کاهش توان مالی خرید مسکن، به رکود کشیده شده است. خریداران اکنون گزینه‌های بیشتری با قیمت‌های پایین‌تر در اختیار دارند، اما نرخ بالای بهره وام‌های مسکن همچنان خانه‌دار شدن را برای بسیاری از افراد دور از دسترس نگه داشته است.»
این داده‌ها نشان می‌دهد که با وجود کاهش قیمت پیشنهادی بخشی از خانه‌های عرضه‌شده، افزایش هزینه تأمین مالی همچنان مانع مهمی در مسیر خرید مسکن است.
سقوط درخواست‌های وام مسکن به پایین‌ترین سطح از فوریه ۲۰۲۵
رویترز در بخش دیگری از گزارش خود، به کاهش قابل‌توجه تقاضا برای دریافت وام مسکن اشاره کرد.
بر اساس آمار انجمن بانکداران وام مسکن آمریکا، تعداد درخواست‌های دریافت وام مسکن در هفته منتهی به دوم اکتبر، نسبت به هفته قبل ۴.۲ درصد کاهش یافته است.
درخواست‌های تأمین مالی مجدد وام‌های موجود نیز افت شدیدی داشته و حجم کلی درخواست‌های وام مسکن به پایین‌ترین سطح از فوریه ۲۰۲۵ رسیده است.
به گزارش رویترز، تعداد درخواست‌های وام مسکن از ژانویه ۲۰۲۶ تاکنون نزدیک به ۵۰ درصد کاهش یافته است.
جوئل کان، معاون اقتصاددان ارشد انجمن بانکداران وام مسکن آمریکا، در توضیح این وضعیت گفت: «در چنین سطوحی از نرخ بهره، تعداد بسیار کمی از صاحبان خانه انگیزه‌ای برای تأمین مالی مجدد وام‌های خود دارند و جهش هزینه‌های استقراض نیز باعث شده است بسیاری از متقاضیان بالقوه وام، از بازار خرید مسکن عقب‌نشینی کنند.»
بحران هزینه‌های زندگی و فشار سیاسی بر ترامپ
افزایش نرخ بهره وام‌های مسکن در شرایطی رخ داده که جمهوری‌خواهان برای حفظ کنترل خود بر مجلس سنا و مجلس نمایندگان آمریکا در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر تلاش می‌کنند.
فایننشال تایمز افزایش هزینه خرید مسکن را یکی از عوامل نگرانی جمهوری‌خواهان در آستانه این انتخابات توصیف کرده است.
رویترز نیز با استناد به نظرسنجی مشترک خود با مؤسسه ایپسوس، که روز دوشنبه، پنجم اکتبر، به پایان رسید، گزارش داد که هزینه‌های زندگی مهم‌ترین دغدغه آمریکایی‌ها هنگام تصمیم‌گیری درباره نحوه رأی دادن در انتخابات سوم نوامبر است.
بر اساس این نظرسنجی، میزان محبوبیت ترامپ به ۳۲ درصد رسیده که پایین‌ترین سطح ثبت‌شده برای او محسوب می‌شود.
به نوشته رویترز، نگرانی‌های مربوط به هزینه‌های زندگی یکی از عوامل کاهش محبوبیت رئیس‌جمهور آمریکا بوده است.
در چنین شرایطی، افزایش نرخ بهره وام‌های مسکن و دشوارتر شدن خانه‌دار شدن برای خانوارهای آمریکایی، به یکی دیگر از چالش‌های اقتصادی دولت ترامپ در آستانه انتخابات تبدیل شده است.
فدرال رزرو و چشم‌انداز افزایش دوباره نرخ بهره
فایننشال تایمز گزارش داد که فدرال رزرو در ماه سپتامبر، برای نخستین بار در سه سال گذشته، نرخ بهره معیار خود را افزایش داده است. هدف از این اقدام، جلوگیری از تبدیل جهش قیمت انرژی به یک بحران تورمی گسترده‌تر عنوان شده است.
سیاست‌گذاران فدرال رزرو همچنین اعلام کرده‌اند که انتظار دارند تا پایان سال جاری یک بار دیگر نرخ بهره را افزایش دهند.
بااین‌حال، معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره در نشست بعدی بانک مرکزی آمریکا در اواخر اکتبر را تنها ۲۰ درصد برآورد می‌کنند.
در مقابل، احتمال اینکه فدرال رزرو تا پایان سال ۲۰۲۶ دست‌کم یک بار دیگر نرخ بهره را افزایش دهد، از نگاه معامله‌گران ۷۶ درصد است.
این وضعیت نشان‌دهنده تفاوت میان انتظار سیاست‌گذاران فدرال رزرو برای ادامه سیاست انقباضی و پیش‌بینی بازارها درباره زمان افزایش بعدی نرخ بهره است.
حمله ترامپ به فدرال رزرو بر سر نرخ بهره
در پی افزایش نرخ بهره وام‌های مسکن، دونالد ترامپ روز چهارشنبه، هفتم اکتبر، از اعضای هیئت‌مدیره فدرال رزرو انتقاد کرد و گفت که آن‌ها «دوست دارند وضعیت کشور بد شود».
به گزارش رویترز، ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاری درباره افزایش نرخ بهره وام‌های مسکن، کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، را «فوق‌العاده» توصیف کرد، اما در ادامه افزود: «به نظر من، سایر اعضای هیئت‌مدیره دوست دارند وضعیت کشور بد شود، زیرا معتقدم نرخ بهره باید کاهش پیدا کند.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که سیاست‌گذاران فدرال رزرو بر ضرورت مهار تورم و احتمال افزایش دوباره نرخ بهره تأکید کرده‌اند، اما ترامپ خواستار کاهش نرخ بهره است.
وزیر خزانه‌داری آمریکا: با پایان جنگ ایران، نرخ وام مسکن کاهش می‌یابد
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، که هنگام اظهارات ترامپ در دفتر بیضی‌شکل کاخ سفید حضور داشت، افزایش تورم و بالا بودن نرخ بهره وام‌های مسکن را ناشی از شوک موقت افزایش قیمت نفت دانست.
بسنت با اشاره به پیامدهای جنگ با ایران بر بازار انرژی و هزینه‌های استقراض در آمریکا گفت: «وقتی از این درگیری با ایران عبور کنیم، بازار انرژی از عرضه کافی برخوردار خواهد شد و ما به سمت هدف تورمی فدرال رزرو حرکت خواهیم کرد؛ نرخ بهره وام‌های مسکن و بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله نیز دوباره کاهش خواهند یافت.»
اظهارات وزیر خزانه‌داری آمریکا نشان می‌دهد که دولت ترامپ، افزایش هزینه‌های تأمین مالی مسکن را با شوک انرژی ناشی از جنگ ایران مرتبط می‌داند و انتظار دارد با عبور از این درگیری، فشار بر نرخ بهره کاهش یابد.
بااین‌حال، گزارش‌های فایننشال تایمز و رویترز حاکی از آن است که در شرایط کنونی، افزایش نرخ بهره، کاهش تقاضای دریافت وام و تضعیف توان مالی خریداران، بازار مسکن آمریکا را با فشارهای فزاینده‌ای روبه‌رو کرده است؛ فشارهایی که هم‌زمان با نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای، به یکی از مسائل اقتصادی و سیاسی پیش روی دولت ترامپ تبدیل شده‌اند.
